Toelating voortgezet onderwijs gebaseerd op schooladvies

Sinds het schooljaar 2014-2015 baseren scholen voor voortgezet onderwijs de toelating van leerlingen op het schooladvies. Middelbare scholen mogen toelating dan niet meer af laten hangen van het resultaat van de eindtoets.

Schooladvies: waar kijkt de school naar?

Basisscholen geven in een schooladvies aan welk type voortgezet onderwijs het beste bij een leerling past. Daarbij kijkt de school onder andere naar:

  • aanleg en talenten van een leerling;
  • leerprestaties;
  • de ontwikkeling tijdens de hele basisschoolperiode;
  • concentratie, motivatie en doorzettingsvermogen van een leerling.

Schooladvies voor 1 of 2 schooltypes

Basisscholen kunnen een schooladvies voor 1 schooltype of voor 2 schooltypes geven. Dus bijvoorbeeld een havo-advies of een vmbo-tl/havo-advies. Een schooladvies voor 3 of meer schooltypes is niet meer toegestaan. Middelbare scholen mogen niet van basisscholen vragen om alleen schooladviezen voor 1 schooltype te geven.

Eindtoets tweede gegeven naast schooladvies

Basisscholen nemen de verplichte eindtoets af tussen 15 april en 15 mei. Maar basisscholen hebben vóór 1 maart al een schooladvies gegeven. Middelbare scholen laten leerlingen op basis van dit schooladvies toe tot een van de schooltypen in het voortgezet onderwijs.

Als een leerling de eindtoets beter maakt dan verwacht, moet de basisschool het schooladvies heroverwegen. De basisschool kan ervoor kiezen het schooladvies aan te passen, ook als het om een 'half' schoolniveau gaat. Een havo-advies kan bijvoorbeeld een havo/vwo-advies worden.

Is het resultaat minder goed dan verwacht? Dan past de basisschool het schooladvies niet aan. Leerlingen krijgen dan de kans om in het voortgezet onderwijs te laten zien dat ze het geadviseerde schooltype aankunnen.

Middelbare school neemt advies basisschool over

Als een middelbare school een leerling plaatst, baseert de school zich op het schooladvies van de basisschool.

Een middelbare school mag een leerling niet weigeren, omdat de school de toetsscores te laag vindt. Een school moet bijvoorbeeld een leerling die havo-advies krijgt minimaal op havo-niveau plaatsen. Heeft de school een vmbo-tl/havo-klas, een havo-klas en een havo/vwo-klas? Dan kan de school zelf bepalen in welk van deze klassen de leerling komt.

Plaatsingsadvies is toelichting op schooladvies

Sommige basisscholen geven naast het schooladvies ook een plaatsingsadvies mee aan de middelbare school. Bijvoorbeeld een schooladvies havo en een plaatsingsadvies vmbo-tl/havo. Het plaatsingsadvies is een nadere toelichting op het schooladvies. De middelbare school kan er rekening mee houden bij het plaatsen van de leerling, maar dit hoeft niet.

Extra toetsen door middelbare school verboden

De school voor voortgezet onderwijs mag leerlingen geen extra toetsen laten afleggen om het niveau  te bepalen. Ook mag de school zich bij de toelating niet baseren op andere toetsen die leerlingen op de basisschool maken (bijvoorbeeld de Entreetoets in groep 7, toetsen van het leerlingvolgsysteem, of een IQ-test). De basisschool mag al deze gegevens wel betrekken bij het schooladvies.

Wel extra toetsen voor scholen waarvoor bijzondere kennis of vaardigheden nodig zijn

Scholen waarvoor leerlingen bijzondere kennis of vaardigheden nodig hebben, vormen een uitzondering. Zoals een school met tweetalig voortgezet onderwijs. Of een Topsport Talentenschool. Deze scholen mogen wel extra toetsen of onderzoeken afnemen. Maar alleen om na te gaan of een leerling beschikt over de bijzondere vaardigheden die nodig zijn voor de school.

Toelating tot leerwegondersteuning (lwoo) of tot praktijkonderwijs (pro)

Indicatiestellingen voor leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) of praktijkonderwijs (pro) staan los van het schooladvies. De basisschool kan dus niet via het schooladvies bepalen of een leerling in aanmerking komt voor lwoo of pro. Een basisschool kan bijvoorbeeld het schooladvies ‘vmbo met lwoo’ geven. Het deel ‘met lwoo’ is dan geen onderdeel van het schooladvies. Het geeft alleen aan dat de school verwacht dat de leerling lwoo nodig heeft op het vmbo.

Schoolsoort moet passen bij schooladvies

Soms heeft een leerling extra ondersteuning nodig. Extra ondersteuning kan bijvoorbeeld nodig zijn voor leerlingen met een lichamelijke of verstandelijke beperking, chronische ziekte, gedragsproblemen of  een leerstoornis. Als een school de extra ondersteuning zelf niet kan bieden, moet de school een andere school zoeken voor de leerling. Een school moet een leerling die extra ondersteuning nodig heeft namelijk altijd een passende plek bieden. Dit heet de zorgplicht in passend onderwijs.