Hygiënecode voor woonvormen

Voor het klaarmaken van eten in afdelingskeukens, grootkeukens en restaurants van  zorginstellingen gelden hygiëneregels. Maar in zorginstellingen gebeurt het ook dat  een kleine groep bewoners zelf of met hulp kookt. Bijvoorbeeld bij kleinschalig wonen en dagbesteding in de ouderenzorg, gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg. Voor deze woonvormen bestaat een verhelderde hygiënecode.

Minder administratieve lasten door verhelderde hygiënecode

Zorginstellingen, het Voedingscentrum, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) hebben samengewerkt om de regels voor voedselveiligheid in woonvormen te verduidelijken. Dit heeft geleid tot de verhelderde hygiënecode voor woonvormen. De regels in de hygiënecode zijn een uitwerking van het voedselveiligheidssysteem HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points).

Bij de hygiënecode voor woonvormen gelden onder andere de volgende regels:

  • De zorgverlener hoeft bij het klaarmaken en opdienen van een zelfgekookte maaltijd niets te registreren.
  • Bewoners en hun familie of vrienden mogen eten meenemen en trakteren op de groep. Ook mogen ze helpen met koken.
  • De zorgverlener hoeft de temperatuur van de koelkast niet te registreren.
  • Het is niet verplicht om producten die open zijn te voorzien van een houdbaarheidssticker. Als de zorgverlener het prettig vindt om wel stickers op producten te plakken, dan mag dit natuurlijk. Hierover kunnen afspraken gemaakt worden het team.

Mogelijk neemt door deze hygiënecode de administratieve last voor zorgverleners in woonvormen af. Daardoor kan de zorgverlener meer tijd besteden aan de zorg voor de bewoners in de woonvorm. En natuurlijk aan het samen zorgen voor een lekkere maaltijd.

Van administratieve registratie naar deskundigheid van de zorgverlener

Bij het klaarmaken en bewaren van voedsel in woonvormen geldt de verhelderde hygiënecode. In plaats van administratieve registratie gaat de nieuwe hygiënecode uit van de deskundigheid van de zorgverlener. Ondersteunt een zorgverlener bewoners bij hun dagelijks leven? Dan is het belangrijk dat hij zich blijft inspannen om hygiënisch met voedsel te werken. Dit houdt in dat:

  • de zorgverlener de afspraken kent over de juiste manier van hygiënisch werken met voedsel;
  • de zorgverlener kennis heeft over hygiënisch werken door bij- en nascholing. Bijvoorbeeld door cursussen, instructiefilms of e-learning.
  • in de zorginstelling waar de zorgverlener werkt, er jaarlijks een audit (controle) is van de gemaakte afspraken. Een medewerker uit deze organisatie mag de controle doen. Die moet dan wel de hygiënecode kennen. En weten hoe de controle goed moet worden uitgevoerd.

Voor bewoners: een huiselijke sfeer in de woonvorm

Met de verduidelijkte hygiënecode voor woonvormen wordt geprobeerd een zo ‘gewoon mogelijk’ huishouden te voeren voor de bewoners. Hierin moeten voedselveiligheid en huislijkheid perfect samengaan. Zo mogen familieleden, vrienden en vrijwilligers ook eten meenemen, of op de woongroep helpen met het bereiden van eten.

Campagne over hygiënecode voor woonvormen

In het voorjaar van 2017 is een campagne gestart voor zorgverleners om de verduidelijkte hygiënecode meer bekendheid te geven. Onderdeel van de campagne zijn masterclasses met uitleg over de hygiënecode.