Plannen kabinet voor 2019

Een overzicht van de plannen voor 2019, die het kabinet-Rutte III op Prinsjesdag heeft gepresenteerd.

Overheidsfinanciën

De Nederlandse economie en overheidsfinanciën staan er goed voor. Alle seinen staan op groen: dit jaar groeit de economie met 2,6%, het begrotingsoverschot loopt volgend jaar op tot 1,0%. De werkloosheid daalt tot 3,5% in 2019 en komt daarmee op het laagste niveau sinds 2001.

Het kabinet wil dat de mensen dat ook gaan voelen in de portemonnee. De economische groei biedt ruimte om te kunnen investeren in  onder andere onderwijs, verpleeghuiszorg, politie, defensie en infrastructuur.

Tegelijk is het noodzakelijk om in goede tijden reserves op te bouwen voor slechtere tijden. Ontwikkelingen zoals de Brexit, een dreigend handelsconflict en (geo)politieke spanningen in andere werelddelen kunnen de economische groei plotseling laten omslaan, en ook de overheidsfinanciën doen verslechteren.

Daarnaast  investeert het kabinet in een  veiliger Groningen,  onder andere met minimaal € 1 miljard in het toekomstfonds Groningen. De kosten voor het terugschroeven van de gaswinning zijn € 300 miljoen in 2019 en lopen op tot € 1,5 miljard structureel in 2023.

Koopkracht en belastingen

De werkloosheid is in zeventien jaar niet zo laag geweest. Wie werkloos was en nu een baan vindt, voelt deze economische voorspoed direct in de portemonnee. Maar ook anderen merken het: 96 procent van de mensen gaat er volgend jaar naar verwachting op vooruit. Gemiddeld hebben huishoudens in 2019 € 500 meer te besteden, waarbij werkenden het meest van de kabinetsmaatregelen profiteren. De meeste mensen gaan minder belasting betalen over hun salaris.

  • Er wordt een eerste stap gezet richting het tweeschijvenstelsel met lagere tarieven;
  • De algemene heffingskorting en de arbeidskorting worden verhoogd;
  • De kinderbijslag en de kinderopvangtoeslag gaan omhoog;
  • Het lage btw-tarief gaat van 6% naar 9%.

Daarnaast wil het kabinet het belastingstelsel vergroenen en de belasting op consumptie verhogen. Hierdoor worden duurzame energieopties aantrekkelijker. Het kabinet neemt daarnaast maatregelen om belastingontwijking en -ontduiking tegen te gaan.

Het kabinet wil dat Nederland een aantrekkelijke vestigingsplaats is voor bedrijven die een echte bijdrage leveren aan de economie. Het pakket omvat de verlaging van de vennootschapsbelasting en de afschaffing van de dividendbelasting. Voor het MKB stelt het kabinet bovendien per 2020 structureel € 100 miljoen beschikbaar. Per saldo gaan vrijwel alle ondernemers erop vooruit tijdens deze kabinetsperiode.

Investeringen in publieke voorzieningen

Mensen moeten ook aan de kwaliteit van onze publieke voorzieningen merken dat het beter gaat met de economie. Voor 2019 is in de begroting voor € 8 miljard aan extra uitgaven beschikbaar gemaakt, waarvan € 6 miljard in de publieke dienstverlening. Het geld gaat onder meer naar:

  • Een veilig Nederland. Het kabinet pakt  ondermijnende criminaliteit aan door onder andere  €100 miljoen te steken in de strijd tegen ondermijning het kabinet versterkt de politie met op termijn 1100 extra agenten en maakt van digitale veiligheid een topprioriteit. Om Nederland te beschermen tegen dreiging en instabiliteit in de wereld herstelt en moderniseert het kabinet de krijgsmacht.
  • Goed onderwijs. Het kabinet investeert in leraren: een basisschoolleraar krijgt dit jaar gemiddeld 8,5% meer loon en in 2019 komt daar gemiddeld € 350 bruto per jaar bij. Er komt veel geld - oplopend naar € 430 miljoen structureel - beschikbaar om de werkdruk in het primair onderwijs te verlagen. Daarnaast halveert het kabinet het collegegeld voor nieuwe studenten aan hogescholen en universiteiten. Ook gaat er € 248 miljoen extra naar wetenschap en innovatie.
  • Persoonlijke aandacht in de ouderenzorg. Het kabinet investeert in 2019 € 1,2 miljard in de verpleeghuiszorg. Het extra bedrag voor de ouderenzorg  in totaal loopt in deze kabinetsperiode op naar zo'n € 3 miljard per jaar. Zodat ouderen kunnen vertrouwen op voldoende tijd, aandacht en goede zorg. Thuis of in het verpleeghuis.
  • Hoogwaardige infrastructuur. Het kabinet investeert onder andere in de verbetering van het hoofdwegennet, onderhoud aan wegen, knelpunten op het spoor, fietsvoorzieningen en een betere bereikbaarheid van Schiphol. In 2019 wordt hier € 1 miljard extra voor uitgetrokken.

Agenda voor de toekomst

De levensstandaard in Nederland is hoog, en dat wil het kabinet zo houden. Daarom speelt het kabinet in op ontwikkelingen als klimaatverandering en vergrijzing. Deze zaken zijn niet van vandaag op morgen geregeld, maar het kabinet werkt er hard aan. Ook zoekt het daarbij nadrukkelijk naar draagvlak in de samenleving en bij andere politieke partijen. 

Klimaat

Het kabinet werkt aan een breed gedragen en betaalbaar Klimaatakkoord. Het kabinet pleit op Europees niveau voor een emissiereductie van 55% in 2030. Kolencentrales worden gesloten, de twee oudste centrales gaan in 2024 dicht. Verder stimuleert het kabinet  hernieuwbare energieproductie en investeert het jaarlijks €300 miljoen in maatregelen die de CO2-uitstoot in Nederland terugdringen. In 2050 wil het kabinet bijna helemaal geen CO2 meer uitstoten en  zet daarom onder andere in op een aardgasvrij Nederland. Tegen het eind van de kabinetsperiode moeten jaarlijks 30.000-50.000 woningen aardgasvrij worden gemaakt. Innovatiebeleid wordt toegespitst op maatschappelijke uitdagingen.

Zorg

Het kabinet wil dat mensen erop kunnen vertrouwen dat de zorg goed, betaalbaar en beschikbaar is en blijft. Om dat te bereiken, maakt het kabinet afspraken met zorgverleners om de zorg dichter bij huis te bieden als het kan en zet het  in op preventie. Mensen hoeven dan minder vaak naar het ziekenhuis of een instelling. Dat is prettiger voor patiënten. Ook bespaart dat kosten. Het kabinet werkt er hard aan om meer mensen te werven voor de zorg en het werk beter te organiseren. Bijvoorbeeld door een andere taakverdeling en slim gebruik van nieuwe technologie.

Arbeidsmarkt en pensioenstelsel

De werkloosheid is op het laagste punt in zeventien jaar. Toch komen nog veel mensen er niet tussen op de arbeidsmarkt (ouderen, migranten, arbeidsbeperkten). Daarnaast verandert de arbeidsmarkt, sommige regels en instituties knellen. Het kabinet werkt daarom aan een evenwichtiger arbeidsmarkt en toekomstbestendig pensioenstelsel. Met de wet Arbeidsmarkt in Balans - die dit najaar naar de Tweede Kamer gaat - wordt het voor werkgevers aantrekkelijker om mensen een vaste baan te geven.

Woningmarkt

Veel mensen hebben moeite met het vinden van een betaalbare woning. De komende jaren zijn er jaarlijks zo'n 75.000 woningen extra nodig. Het kabinet gaat met gemeenten, provincies en andere partijen afspraken maken over het versnellen van de bouwproductie. Het kabinet wil bijvoorbeeld minder bureaucratie en kortere procedures rond bouwvergunningen. Voor woningcorporaties wordt het makkelijker om middenhuurwoningen te realiseren. Woningcorporaties gaan € 100 miljoen minder verhuurderheffing betalen. Verder is € 100 miljoen beschikbaar voor een aftrek op die heffing voor duurzame investeringen.

Nederland en de wereld

Nederland zet zich in voor stabiliteit, veiligheid en welvaart in de wereld. Nederland is een handelsnatie, en is daarom  extra gevoelig voor de gevolgen van de Brexit en handelsconflicten. Ook oorlog en armoede elders in de wereld hebben hier impact. Jihadstrijders keren terug, vluchtelingen en migranten zoeken hier veiligheid of een betere toekomst.

Om die uitdagingen aan te gaan, versterkt het kabinet de Nederlandse diplomatie, defensie en ontwikkelingssamenwerking. En  maakt het kabinet zich sterk voor een Europese Unie die concrete resultaten boekt voor de inwoners van de lidstaten. In de VN en de NAVO  werkt het kabinet aan meer vrede en veiligheid in de wereld.

Internationale veiligheid

  • Er komt een sterkere focus op landen en regio's die het meest relevant zijn voor de veiligheid van Nederland. Het kabinet investeert in uitbreiding en versterking van het diplomatieke netwerk in onder andere  de instabiele regio's rond Europa op thema's migratie, veiligheid, economische groei en Europese samenwerking. Vanaf 2021 is daar jaarlijks € 40 miljoen extra voor beschikbaar.
  • Nederland neemt  deel aan internationale missies, onder andere Resolute Support Afghanistan (t/m 2021), NAVO-aanwezigheid Litouwen (t/m 2020), NAVO-capaciteitsopbouwmissie Irak en Anti-Isis-coalitie.

Europese Unie

  • Het kabinet werkt aan een gezamenlijke EU-aanpak van migratie, met onder meer afspraken over versterking van de buitengrenzen, ontscheping aan de Noord-Afrikaanse kust en gecontroleerde centra aan de Zuid-Europese kust, en herziening van het gemeenschappelijk asielstelsel.
  • Het kabinet zet zich in voor een succesvolle afronding van de Brexitonderhandelingen, en streeft naar  een ambitieus akkoord over de toekomstige relatie. Maar we bereiden ons voor op alle scenario's (onder andere extra capaciteit bij douane en NVWA).
  • Bij de onderhandelingen over een nieuw Meerjarig Financieel Kader (2021-2027) maakt het kabinet zich  hard voor een moderne begroting waarin lasten eerlijk worden verdeeld.
  • Voor een solide EMU is in de eerste plaats van belang dat Europese begrotingsregels worden gevolgd en afspraken worden nagekomen. En het kabinet streeft  naar voltooiing van de bankenunie, waarbij de risico's voor de belastingbetaler zo beperkt mogelijk zijn.

Ontwikkelingssamenwerking

  • Het kabinet intensiveert  samenwerking met landen in instabiele regio's (West-Afrika en de Sahel, Hoorn van Afrika, Midden-Oosten en Noord-Afrika) om oorzaken weg te nemen van armoede, conflict (en daaraan verbonden vluchtelingenproblematiek), migratie en klimaatverandering.
  • Er is € 128 miljoen per jaar beschikbaar voor opvang in de regio van vluchtelingen en kwetsbare migranten. Het kabinet geeft  prioriteit aan humanitaire bijstand voor gevolgen van grote crises (jaarlijks € 290 miljoen extra).
  • Het kabinet investeert in kansen en werk voor vrouwen en jongeren door onderwijs en het bevorderen van ondernemerschap (jaarlijks € 60 miljoen extra).
  • Het kabinet intensiveert de klimaatfinanciering (extra middelen lopen op tot € 80 miljoen per jaar).

Handel

  • Invest-NL gaat (met € 2,5 miljard) bedrijven ondersteunen om producten op de internationale markt te brengen en internationale projecten te financieren.
  • Het kabinet zet zich in, onder andere in EU-verband, voor bescherming van de multilaterale handelsorde en tegen protectionisme.