Plannen kabinet voor 2020

Een overzicht van de plannen voor 2020, die het kabinet-Rutte III op Prinsjesdag heeft gepresenteerd.

Economie en overheidsfinanciën

Het zijn economisch onrustige tijden. In landen om ons heen zakt de economische groei weg en dreigt zelfs een krimp. Internationale handelsspanningen zorgen voor aanhoudende onzekerheid. De Brexit staat voor de deur. In deze turbulente tijd houdt Nederland zich knap staande. Ook hier vlakt na jaren van hoogtij de economische groei weliswaar af. Maar de Nederlandse economie toont zich ook robuust. We zien met 1,8% dit jaar en 1,5% in 2020 groeipercentages die normaal zijn voor Nederland.

De overheidsfinanciën zijn gezond. Met een begrotingssaldo van 1,3 % van het bbp in 2019 en naar verwachting 0,2% van het bbp in 2020. De overheidsschuld daalt tot 44,7% van het bbp. In het regeerakkoord is afgesproken fors te investeren in voorzieningen die voor ons allemaal zijn: defensie, politie, zorg, onderwijs. Daar bovenop komen extra investeringen voor verbeteringen in de jeugdzorg, op de woningmarkt en in de rechtspraak. We bereiden ons voor op de toekomst en onderzoeken voor de lange termijn wat nodig is, zodat de economie ook over 20 of 30 jaar nog kan groeien.

Maatregelen

  • Het kabinet gaat door op het pad van investeringen in de publieke voorzieningen:
    • Voor Defensie trekt het kabinet komend jaar € 51 miljoen extra uit. De extra investeringen lopen in de jaren daarna op. Met de investeringen in Defensie doet Nederland weer een stap in de richting van de NAVO-doelstelling van 2% bbp.
    • Voor de jeugdzorg krijgen gemeenten komend jaar € 300 miljoen extra. De investeringen in de jeugdzorg zijn bedoeld om gemeenten in staat te stellen goede zorg te blijven leveren. Er loopt in de tussentijd een onderzoek naar de oorzaken van huidige problemen.
    • Om de asiel- en migratieketen te verbeteren is € 134 miljoen extra beschikbaar in 2020
    • Ook de rechtspraak krijgt er € 61 miljoen bij komend jaar zodat de rechtstaat wordt versterkt.
  • De gaswinning in Groningen wordt sneller afgebouwd; het komende gasjaar naar minder dan 12 miljard kuub. Naar verwachting zal de gaswinning in Groningen vanaf medio 2022 bij een gemiddelde temperatuur op nul uitkomen.
  • Het kabinet investeert de komende jaren € 2 miljard om de woningmarkt vlot te trekken. Het beleid is vooral gericht op starters en middeninkomens.
  • Er worden aanvullende maatregelen genomen om de lasten van huishoudens te verlichten.
  • Daarnaast onderzoekt het kabinet wat nodig is om onze economie ook over 20 of 30 jaar te laten floreren. Dat gaat over beleid en over publieke investeringen. Het kabinet komt onder meer met de opzet voor een investeringsfonds.

Koopkracht en lastenverlichting

Het kabinet verlaagt de lasten volgend jaar extra, vooral voor mensen die werken. Zodat mensen meer overhouden van wat er binnenkomt en werken lonender wordt. Hier staat vanaf 2021 een lastenverzwaring voor bedrijven tegenover. Ook wordt er geld gestoken in de zorg- en huurtoeslag. En fors meer mensen krijgen recht op het kindgebonden budget of op een hoger kindgebonden budget. Maar het blijven ramingen en geen beloftes. De economie kan zich immers altijd anders ontwikkelen dan verwacht en wijzigingen in de persoonlijke omstandigheden van mensen hebben een veel groter effect op de portemonnee van huishoudens, dan kabinetsbeleid of economische ontwikkelingen.

Maatregelen

  • Het kabinet haalt maatregelen uit het regeerakkoord naar voren en maakt structureel € 3 miljard aan extra middelen vrij om de lasten te verlichten.
    • Zo gaat de inkomstenbelasting al in 2020 naar een tweeschijvenstelsel, in plaats van in 2021. De eerste schijf wordt verhoogd, de laatste schijf wordt verlaagd. Hierdoor nemen de besteedbare inkomens toe van alle personen met een inkomen vanaf € 40.000 per jaar.
    • De algemene heffingskorting wordt verhoogd met € 194.
    • De maximale arbeidskorting wordt beleidsmatig verhoogd met € 364, naar maximaal € 3.819 (hoogte van de arbeidskorting is afhankelijk van het inkomen).
  • Meer gezinnen krijgen recht op het kindgebonden budget. En nog zo’n 300.000 ouderparen kunnen extra kindgebonden budget ontvangen.   
  • Om de lage inkomens extra te steunen, gaat de zorgtoeslag licht omhoog, met € 37 per jaar. Deze komt bovenop de reguliere verhoging als gevolg van de stijgende zorgpremie.
  • De harde inkomensgrens bij de huurtoeslag verdwijnt, zodat de toeslag niet in één keer vervalt wanneer iemand net boven de maximale inkomensgrens verdient.
  • Een gemiddeld huishouden gaat in 2020 minder energiebelasting betalen.

Investeringen in publieke voorzieningen

In het regeerakkoord is afgesproken dat er fors wordt geïnvesteerd in voorzieningen die voor ons allemaal zijn: defensie, politie, zorg, onderwijs. Bovenop het regeerakkoord komen extra investeringen voor de aanpak van knelpunten die sinds de start van het kabinet urgent zijn geworden, op het gebied van de jeugdzorg, de woningmarkt, de asiel- en migratieketen en de rechtspraak. En er wordt geld vrij gemaakt voor de uitwerking van het klimaat- en het pensioenakkoord.

Maatregelen

  • In vergelijking met de vorige begroting is er in 2020 ruim € 3 miljard meer beschikbaar voor zorg, in totaal gaat het in 2020 om € 88 miljard. Dit wordt besteed om knelpunten in de jeugdzorg weg te nemen, de kwaliteit van de ouderenzorg te verhogen en er wordt geld ingezet voor het behoud van de zorgprofessionals. Ook wordt er geld beschikbaar gesteld aan gemeenten zodat zij zorg en ondersteuning in de eigen omgeving kunnen bieden aan mensen met psychische aandoeningen.
  • Bovenop de maatregelen uit het regeerakkoord wordt er volgend jaar aanvullend geïnvesteerd in bèta- en techniekonderwijs in het hoger onderwijs en mbo. Ook wordt de komende 5 jaar € 10,6 miljoen extra geïnvesteerd in de subsidieregeling Praktijkleren en wordt er in 2020 € 10 miljoen beschikbaar gesteld om de krimp in het voortgezet onderwijs aan te pakken.
  • Er wordt € 2 miljard geïnvesteerd in de woningmarkt. Het beleid is vooral gericht op betaalbare woningen voor starters en middeninkomens.
  • Het kabinet maakt in deze begroting extra middelen vrij om te investeren in een aantal NAVO-capaciteiten van Defensie. Sinds 2014 heeft Defensie bijna € 3 miljard meer te besteden. In 2020 wordt er nog eens € 51 miljoen extra uitgetrokken voor mensen en materieel.
  • We gaan verder met versterking van de politie zoals afgesproken in het regeerakkoord. En er wordt geld beschikbaar gesteld voor versterking van de rechtspraak en € 23 miljoen voor het verbeteren van de rechtsbijstand, zodat juridische hulp toegankelijk blijft voor iedereen.
  • De IND krijgt structureel € 65 miljoen extra en in 2020 nog eens  € 34,6 miljoen extra om dienst beter te organiseren en uiterlijk in 2021 in staat te zijn om ten minste 90% van de asielzaken binnen de wettelijke termijn af te doen.
  • De infrastructuur in Nederland zit in de wereldtop, maar een stevige extra inzet op het beheer en onderhoud is nodig. In 2020 wordt er € 2,9 miljard in het hoofdwegennet, € 2,6 miljard in het spoor en € 1 miljard in het hoofdvaarwegennet gestoken. 

Nederland sterker maken voor de toekomst

Het gaat goed met Nederland. Maar dat betekent niet dat we achterover kunnen leunen. Want om ons heen gebeurt veel: wereldwijd zijn er onzekerheden waar ook ons land door wordt geraakt. Denk hierbij aan Brexit en internationale handelsconflicten. Internationaal hebben we afspraken gemaakt over de aanpak van klimaatverandering en CO2-uitstoot. En in eigen land krijgen we te maken een bevolking die steeds ouder wordt, met een veranderende arbeidsmarkt, nieuwe technologieën en met een lagere productiviteit. 

Maatregelen

  • Tot en met 2030 is er jaarlijks € 300 miljoen beschikbaar voor het verminderen van de uitstoot van CO2 in Nederland. Voor 2020 reserveert het kabinet nog eens € 110 miljoen extra hiervoor. Dit geld wordt besteed aan het warmtefonds, noodfonds, landbouw, stikstofaanpak, fietsparkeren en elektrisch vervoer.
  • Met werkgevers- en werknemers zijn er afspraken gemaakt om het pensioenstelsel toekomstbestendig te maken. Het eerste dat mensen daarvan gaan merken is dat de AOW-leeftijd de komende 2 jaar niet wordt verhoogd (blijft 66 jaar en 4 maanden).
  • De commissie-Borstlap onderzoekt hoe werk er in de toekomst uit gaat zien en wat voor wetten en regelgeving daar het beste bij aansluiten. Om aan de slag te kunnen met de aanbevelingen van de commissie, die eind 2019 volgen, heeft het kabinet € 600 miljoen gereserveerd.
  • Het kabinet werpt de blik vooruit en gaat aan de slag met de vraag: hoe verdient Nederland in 2050 zijn boterham en wat kan de overheid doen om dat verdienmodel te versterken? Er wordt onderzocht hoe een investeringsfonds kan worden opgericht om het verdienvermogen te versterken.
  • Het kabinet zet in op het oplossen van problemen bij uitvoeringsorganisaties. De dienstverlening van de overheid moet op orde zijn en moet aansluiten op de gebeurtenissen in de levens van Nederlanders.

Nederland en de wereld

Het kabinet is ervan overtuigd dat ons nationaal belang én internationale samenwerking hand in hand gaan. Ons uitgangspunt is en blijft dat we op veel terreinen alleen samen vooruit komen. Daarom werken we samen met onze partners binnen de VN, de NAVO en de EU en versterken we onze diplomatie, defensie en ontwikkelingssamenwerking.

  • Sinds 2014 heeft Defensie bijna € 3 miljard meer te besteden. In 2020 wordt er nog eens € 51 miljoen extra uitgetrokken voor mensen en materieel.
  • Het kabinet werkt hard aan het tegengaan van straffeloosheid. Op het wereldtoneel wordt ingezet op een internationaal mechanisme voor de berechting van IS-strijders en binnen de EU op spoedige inwerkingtreding van het EU-mensenrechtenregime.
  • Deelname aan internationale missies wordt gecontinueerd, o.a. in Afghanistan (NAVO), de Sahel (VN/EU), Irak (anti-ISIS/NAVO/EU), het Midden-Oosten (EU/VN) en de inzet in Litouwen (NAVO).
  • Cyberveiligheid is van groot belang, daarom wordt er geïnvesteerd in het netwerk van cyberdiplomaten en is het onze doelstelling in 2020 de eerste cybersancties op te leggen. We breiden de capaciteit van de MIVD en het Cyber Commando uit.
  • In Nederland gaat  het strafproces van MH17-verdachten volgend jaar van start.
  • Het kabinet zet zich (in EU-verband) in voor behoud en modernisering van het multilateraal handelsstelsel en voor duurzame bilaterale handelsakkoorden met derde landen.
  • In het kader van Brexit streeft het kabinet naar een ambitieuze toekomstige relatie tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk.
  • Loket Buitenland wordt in 2020 ingericht: hier worden zoveel mogelijk digitale overheidsdiensten voor Nederlanders in het buitenland in een loket gebundeld.