Vraag en antwoord

Hoe word ik zijinstromer in het onderwijs?

Als u zijinstromer in het onderwijs wilt worden, heeft u verschillende mogelijkheden. Afhankelijk van uw opleidingsniveau en praktijkervaring kunt u direct voor de klas en tegelijkertijd scholing op maat volgen. U kunt gaan lesgeven in het primair onderwijs (po), in het voortgezet onderwijs (vo) of in het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve). U meldt zich daarvoor aan bij een school van uw keuze. Er zijn ook subsidiemogelijkheden voor zijinstroom.

Zijinstromen in primair onderwijs (po) en voortgezet onderwijs (vo)

Om zijinstromer te worden in het primair onderwijs of voortgezet onderwijs moet u beschikken over:

• minimaal een afgeronde hbo-opleiding;
• voor het onderwijs relevante maatschappelijke ervaring en beroepservaring;
• een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG).

Geschiktheidsonderzoek en geschiktheidsverklaring zijinstromer

Heeft u een school in het primair of voortgezet onderwijs gevonden waar u als zijinstromer wilt werken, dan vraagt die school voor u een geschiktheidsonderzoek aan bij een lerarenopleiding met een assessmentcentrum. U kunt ook op eigen initiatief een geschiktheidsonderzoek aanvragen. Bij voldoende geschiktheid krijgt u een geschiktheidsverklaring, waarmee u een aanstelling bij de school kunt krijgen.

Het geschiktheidsonderzoek bestaat uit twee delen. Eerst wordt gekeken of u een relevant getuigschrift van een opleiding in het hoger onderwijs (ho) heeft. Als dit zo is, krijgt u het assessment. Wanneer u een ervaringscertificaat (EVC) heeft waarmee u kunt laten zien welke vaardigheden u bezit, kan dit meetellen bij het assessment. Het ervaringscertificaat op zichzelf is niet genoeg om als zijinstromer een aanstelling te krijgen op een school. U kunt het ook niet gebruiken in plaats van een getuigschrift van een hogeschool of universiteit.

Extra scholing nodig na geschiktheidsonderzoek zijinstromer

Als uit het geschiktheidsonderzoek blijkt dat u nog extra scholing nodig heeft, dan geeft de school u een aanstelling voor maximaal twee jaar. Binnen die tijd kunt u uw volledige bevoegdheid halen. Met de school en de opleidingsinstelling maakt u afspraken over het scholingstraject. Na afloop hiervan doet u een bekwaamheidsonderzoek. Als dit goed is dan krijgt u uw onderwijsbevoegdheid.

Zijinstromen in speciaal onderwijs (so)

In het speciaal onderwijs kunt u ook zijinstromen. Afhankelijk van het soort speciaal onderwijs zijn er specifieke cursussen in de vorm van nascholingscursussen. Meer informatie over cursussen en opleidingen vindt u op de website van Kennisnet.

Zijinstromen in beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve)

U kunt als leraar in het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) en in het bve gaan werken. U moet dan ten minste een opleiding in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) hebben afgerond. De school kan u dan benoemen als leraar in tijdelijke dienst. U moet binnen een bepaalde tijd en in overleg met de school een bewijs van voldoende didactische bekwaamheid halen. Daarna is het mogelijk dat u in vaste dienst komt. U kunt dan lesgeven in beroepsgerichte vakken als bouwtechniek, metaaltechniek, elektrotechniek, voertuigentechniek, installatietechniek en consumptieve techniek.

Voor scholen in het bve wordt uw geschiktheid niet beoordeeld op basis van een geschiktheidonderzoek, maar door het bestuur van de onderwijsinstelling zelf, de regionale opleidingencentra (roc's), een vakinstelling of de agrarische opleidingencentra (aoc's).

Lesgeven met tijdelijke ontheffing

Als u niet van plan bent om leraar te worden, maar wel een paar uur per week wilt lesgeven, dan is het mogelijk om een tijdelijke ontheffing te krijgen van de onderwijsbevoegdheid. De Inspectie van het Onderwijs (Onderwijsinspectie) beslist daarover. Verdere afspraken maakt u met de school, want die bepaalt of er behoefte is aan uw deskundigheid en ervaring.

Subsidie voor zijinstromers

Er is subsidie mogelijk als een onderwijsinstelling u een aanstelling heeft aangeboden en u via zijinstroom uw bevoegdheid wilt halen. Het bevoegd gezag van de onderwijsinstelling kan dan een subsidie zijinstroom voor uw zijinstroomtraject aanvragen. Hiervoor gelden voorwaarden. De subsidie is bedoeld als tegemoetkoming in de kosten van een geschiktheidonderzoek, scholing, begeleiding en studieverlof.

U kunt ook zelf in aanmerking komen voor een vergoeding via de regeling 'tegemoetkoming leraren'. Meer informatie over de subsidie en de tegemoetkoming en de voorwaarden die voor beide gelden, vindt u op de website van de DUO.

Meer informatie zijinstroom

Hieronder volgt een opsomming per onderwerp voor meer informatie:

• Werken in het onderwis vanuit een ander beroep; de scholen waar u zou willen werken geven informatie over zijinstromen.
• Vacatures voor zijinstromers; op de website ‘Werken in het onderwijs’ vindt u het stappenplan. Volg dit als u wilt reageren op vacatures waarin zijinstromers worden gevraagd.
• De verdeling van de onderwijsbevoegdheden per school; informatie vindt u in het dossier ‘Bevoegdheid in het onderwijs’.
• Subsidie zijinstroom en de tegemoetkoming voor leraren; informatie en de voorwaarden staan op de website van de DUO.