Vraag en antwoord

Wat is de identificatieplicht?

De identificatieplicht is de plicht van iedereen van 14 jaar of ouder om een geldig identiteitsbewijs te kunnen tonen als de politie daar om vraagt. Ook andere ambtenaren die toezicht houden op de naleving van wetten, kunnen u vragen om een geldig identiteitsbewijs. Bijvoorbeeld boswachters, belastinginspecteurs en milieu-inspecteurs. De identificatieplicht geeft de politie of toezichthouders niet de bevoegdheid om zonder reden uw identiteit te controleren.

Strafbaar

Als u geen origineel en geldig identiteitsbewijs kunt of wilt laten zien, bent u strafbaar. U loopt het risico op een boete. Dit staat in de Wet op de uitgebreide identificatieplicht.

Toonplicht of draagplicht

U heeft geen draagplicht, alleen een toonplicht. Omdat u het identiteitsbewijs verplicht moet kunnen tonen, betekent het in de praktijk dat u altijd een identiteitsbewijs bij u moet dragen. Het verschil tussen een draagplicht en een toonplicht is dat de politie bij een draagplicht bevoegd zou zijn om u ook zonder reden aan te houden om uw identiteit te controleren.

Gezichtsverhullende sluier

Als u een gezichtsverhullende sluier (boerka) draagt, moet u toch voldoen aan de identificatieplicht. U bent dus verplicht uw gezicht te laten zien als de politie u vraagt om identificatie. Wanneer u hiertegen grote bezwaren heeft, moet u mee naar het politiebureau. Op het bureau vindt de controle bij vrouwen plaats door een vrouwelijke politieagente. U mag niet met een boerka op een paspoortfoto of op een vreemdelingendocument staan.

Verstandelijk gehandicapten en psychiatrische patiënten

De identificatieplicht geldt voor iedereen. Het is niet mogelijk om voor bepaalde groepen, zoals verstandelijk gehandicapten en psychiatrische patiënten, een uitzondering te maken. Als een persoon in staat is zich zelfstandig in openbare ruimtes te begeven, mag verwacht worden dat hij of zij ook een identiteitsbewijs kan dragen.

Vreemdelingen

Vreemdelingen die in afwachting zijn van hun vreemdelingendocument of het document kwijt zijn, krijgen van de IND een schriftelijke verklaring waarin staat dat zij rechtmatig in Nederland verblijven. Dit heet ook wel een artikel 9 brief. De brief is te gebruiken als het bewijs van rechtmatig verblijf en voldoet voor de politie aan de identificatieplicht.

Niet beschikken over identiteitsbewijs

Personen die (tijdelijk) niet over hun identiteitsbewijs beschikken, lopen het risico dat zij niet aan de identificatieplicht voldoen. De overheid houdt hier geen rekening mee. Iemand die tijdelijk zijn identiteitsbewijs (bijvoorbeeld het paspoort voor het aanvragen van een visum) kwijt is, moet zich identificeren met een ander geldig identiteitsbewijs.