Bouwvoorschriften

Alle opdrachtgevers in de bouw moeten zich houden aan regels voor onder andere veiligheid, gezondheid en bescherming van het milieu en de omgeving. Zij krijgen te maken met de Woningwet, het Bouwbesluit 2012, de Regeling Bouwbesluit 2012, de Wabo en Europese richtlijnen.

Woningwet

De externe link: Woningwet vormt de basis voor de bouw- en gebruiksvoorschriften die zijn vastgelegd in het Bouwbesluit 2012 en de Regeling Bouwbesluit 2012.

Bouwbesluit 2012

Het Bouwbesluit 2012 bevat voorschriften die gaan over:  

  • het (ver)bouwen van bouwwerken;
  • de staat van bestaande bouwwerken, open erven of terreinen;
  • het gebruik van (bestaande en nieuwe) bouwwerken, open erven en terreinen
  • het slopen van een bouwwerk;
  • de veiligheid tijdens het bouwen en slopen.

De opdrachtgever van een bouwproject is ervoor verantwoordelijk dat de bouwwerkzaamheden goed en veilig worden uitgevoerd. Het is raadzaam om de hulp van een deskundige in te schakelen om samen te bekijken of het plan voldoet aan het Bouwbesluit 2012. De gemeente toetst of bouwplannen voldoen aan het Bouwbesluit tijdens de beoordeling van een aanvraag voor een omgevingsvergunning.

Voorschriften gerelateerd aan gebruiksfuncties gebouwen

De voorschriften van het Bouwbesluit 2012 zijn gerelateerd aan 12 gebruiksfuncties (zoals de woon- en kantoorfunctie). Ze zijn geformuleerd in de vorm van functionele eisen en prestatie-eisen:

  • functionele eisen zijn algemeen geformuleerde voorschriften, bijvoorbeeld dat een gebouw voldoende toiletruimten heeft.
  • prestatie-eisen geven een minimale grenswaarde aan, bijvoorbeeld minimaal 2 toiletten in een bepaald gebouw.

Regels voor nieuwbouw, verbouw, bestaande bouw en tijdelijke bouw

Het Bouwbesluit 2012 geldt voor het (ver)bouwen, gebruiken en slopen van alle bouwwerken. Voor nieuwbouw, verbouw, bestaande bouw en tijdelijke bouw gelden in de meeste gevallen verschillende regels. Voor nieuwe gebouwen gelden de nieuwbouweisen. En ook bij verbouw moet men zich in principe houden aan de nieuwbouweisen van het Bouwbesluit.
Maar er zijn veel situaties waarbij voor verbouw van woningen het zogenaamde ‘rechtens verkregen niveau’ geldt. Dit niveau houdt de actuele kwaliteit in waaraan een gebouw moet voldoen op grond van de regels die golden tijdens de bouw of eventueel latere verbouwingen. In weer andere situaties geldt een specifiek aangegeven niveau van eisen. Als de kwaliteitseisen van het ‘rechtens verkregen niveau’ lager is dan het niveau van bestaande bouw, geldt het niveau van bestaande bouw.

Samenvoegen bouwregels in één bouwbesluit

In het Bouwbesluit 2012 zijn meerdere regels en voorschriften samengevoegd tot één besluit. Hierdoor wordt:

  • de samenhang binnen de bouwregelgeving vergroot;
  • de regeldruk verminderd;
  • de toegankelijkheid van de regels en voorschriften verbeterd.

De voorschriften in het Bouwbesluit 2012 stonden voorheen in:

  • Bouwbesluit 2003 en de daarmee samenhangende ministeriële regeling;
  • het Besluit brandveilig gebruik bouwwerken (Gebruiksbesluit);
  • paragraaf 2 van het Besluit aanvullende regels veiligheid wegtunnels;
  • alle (418) gemeentelijke bouwverordeningen.

Regeling Bouwbesluit 2012

Opdrachtgevers en bouwers krijgen ook te maken met de Regeling Bouwbesluit 2012. In de  Regeling Bouwbesluit 2012 staan voorschriften voor:

  • de aansluiting van gas, elektriciteit, noodstroom en water;
  • CE-markering en kwaliteitsverklaringen.

In deze regeling staan nadere voorschriften over de toepassing van het Bouwbesluit. NEN-normen die van toepassing zijn, staan in  bijlage 1 van de Regeling Bouwbesluit 2012. In deze normen staan (reken- en bepalings)methoden om aan een voorschrift uit het Bouwbesluit te kunnen voldoen.

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)

De externe link: Wabo is ingevoerd om de procedures voor vergunningen te vereenvoudigen en de aanvraag van verschillende vergunningen te bundelen in 1 vergunning. Hiermee is de bouwvergunning vervangen door de omgevingsvergunning voor bouwen. 

Besluit omgevingsrecht (Bor)

In het externe link: Besluit omgevingsrech zijn de voorschriften uit de Wabo verder uitgewerkt. Zoals de vergunningplicht en het aanwijzen van het bevoegd gezag. De voorschriften voor vergunningvrij bouwen staan inexterne link: Bijlage II van het Besluit omgevingsrecht.

Ministeriële regeling omgevingsrecht

In de Wabo is via de externe link: Ministeriële regeling omgevingsrecht (Mor) vvastgelegd welke documenten (zoals een bouwtekening) en gegevens (zoals een sterkteberekening) vereist zijn bij de vergunningsaanvraag.

Europese richtlijnen in Nederlandse bouwregels

In de Nederlandse regelgeving zijn ook Europese richtlijnen opgenomen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij bouwproducten. Bouwproducten moeten in heel Europa op dezelfde manier worden getest en beoordeeld. Daarnaast is er een richtlijn over de energieprestatie van gebouwen. Deze zorgt ervoor dat de energieprestaties van gebouwen in de Europese Gemeenschap verbeteren. 

Meldpunt Bouwbesluit 2012

Burgers, bedrijven en instellingen kunnen onduidelijkheden en inconsistenties in het Bouwbesluit 2012 melden via een formulier (word-versie of odt-versie). Ook kunnen zij technische en redactionele fouten in het Bouwbesluit 2012, de ministeriele regeling en de bijhorende indieningsvereisten melden. Het ministerie van BZK heeft hiervoor het Meldpunt Bouwbesluit 2012 opgezet. Het meldpunt behandelt geen inhoudelijke wensen om de regelgeving aan te passen. Ook geeft het meldpunt geen uitleg over de toepassing van de voorschriften; daarvoor kunt u terecht bij de externe link: Helpdesk Bouwregelgeving. Het meldpunt gaat bijhouden welke meldingen er worden gedaan. Daarnaast wordt aangeven op welke manier het Bouwbesluit 2012 wordt aangepast. Deze overzichten zijn er naar verwachting in april 2012 en worden regelmatig geactualiseerd.

Helpdesk Bouwregelgeving

Voor meer informatie over bouwregels kunt u de externe link: database met veelgestelde vragen raadplegen van de Helpdesk Bouwregelgeving raadplegen. Vindt u hier geen antwoord op uw vraag, dan kunt u een e-mail sturen naar de Helpdesk Bouwregelgeving. De helpdesk beantwoordt alleen vragen over de interpretatie en toepassing van de Woningwet en het Bouwbesluit, regels voor vergunningvrij bouwen en het aanvragen van een omgevingsvergunning voor bouwen en brandveilig gebruik.

Documenten en publicaties

Infoblad Het nieuwe Bouwbesluit

In het Bouwbesluit 2012 is een groot aantal voorschriften over het (ver)bouwen, gebruiken en slopen van gebouwen en andere ...

Brochure | 27-04-2012 | BZK

Infoblad Van Richtlijn naar Verordening bouwproducten Bouwbesluit 2012

In het Bouwbesluit 2012 staat een aantal voorschriften over de CE-markering op bouwproducten, die voortvloeien uit de Richtlijn ...

Brochure | 27-04-2012 | BZK

Infoblad Bouwbesluit 2012. Moeten monumenten voldoen aan de bouwregelgeving?

Alle gebouwen en andere bouwwerken in Nederland moeten voldoen aan de voorschriften in het Bouwbesluit 2012. Als hierdoor de ...

Brochure | 27-04-2012 | BZK

Infoblad CE-markering en Erkende kwaliteitsverklaringen Bouwbesluit 2012

De CE-markering en erkende kwaliteitsverklaring geven informatie over de kwaliteit van materialen en producten die in een bouwwerk ...

Brochure | 27-04-2012 | BZK

Infoblad Kamergewijze verhuur Bouwbesluit 2012

Vanaf 1 april 2012 zijn de voorschriften voor kamergewijze verhuur opgenomen in het Bouwbesluit 2012. Voorheen waren deze ...

Brochure | 27-04-2012 | BZK

Infoblad Buitenopslag brandbare niet-milieugevaarlijke stoffen Bouwbesluit 2012

Vanaf 1 april 2012 zijn de voorschriften voor buitenopslag van brandbare niet-milieugevaarlijke stoffen onveranderd opgenomen in ...

Brochure | 27-04-2012 | BZK

Infoblad Vergunningvrij bouwen en het Bouwbesluit 2012

Steeds meer bouwwerken mogen zonder omgevingsvergunning voor het bouwen worden gebouwd. Maar ook vergunningvrij bouwen moet ...

Brochure | 27-04-2012 | BZK

Infoblad Omgevingsvergunning en melding brandveilig gebruik Bouwbesluit 2012

Gebouwen moeten brandveilig worden gebruikt. Hiervoor gelden de landelijke regels uit het Bouwbesluit 2012. De regels voor ...

Brochure | 27-04-2012 | BZK

Infoblad milieuprestatie Bouwbesluit 2012

Op grond van het Bouwbesluit 2012 moet in 2013 bij elke aanvraag om een omgevingsvergunning voor het bouwen van woningen en van ...

Brochure | 19-04-2012 | BZK

Zie ook