Aardwarmte

Bij aardwarmte (of geothermie) wordt vanuit grote diepte, minimaal 500 meter, warm water opgepompt. De overheid stimuleert het gebruik van aardwarmte. Onder andere door de financiële risico’s voor ondernemers die een aardwarmteproject willen starten, te beperken.

Aardwarmteprojecten

In Nederland zijn op het moment 6 aardwarmteprojecten. Onder andere bij een tuinbouwbedrijf in Pijnacker, waar sinds begin 2011 4 hectaren kamerplanten worden verwarmd met aardwarmte. Het tuinbouwbedrijf is het eerste bedrijf in Nederland dat de aardwarmte ook aan anderen levert. Zo delen een zwembad, een school, een sportcentrum en andere kwekers mee in het warme water.

Doelen voor 2020

De overheid heeft als doel gesteld om in 2020 11 petajoule te produceren. Dit is evenveel warmte als nodig is om ongeveer 150.000 huishoudens en 500 ha glastuinbouw of 275.000 huishoudens te verwarmen. Daarmee levert het een bijdrage aan het halen van de Europese doelstelling om in 2020 14% van de energie duurzaam op te wekken. Ook voor na 2020 heeft aardwarmte theoretisch groot potentieel. De acties uit het Actieplan Aardwarmte moeten ervoor zorgen dat de doelstelling voor 2020 gehaald wordt. Voorbeelden van maatregelen die het kabinet de komende tijd gaat nemen:

  • De bestaande externe link: garantieregeling wordt verbeterd. Via deze regeling worden bedrijven gesteund die financiële risico’s van het boren naar aardwarmte willen afdekken. Daarnaast worden de mogelijkheden voor een investeringsfonds onderzocht.
  • De overheid investeert in externe link: ThermoGis. Dit is een door TNO opgezette website die veel informatie geeft op het gebied van aardwarmte in Nederland. ThermoGis is voor iedereen gratis te raadplegen.
  • Het programma externe link: Kas als Energiebron wordt voortgezet. In dit programma werken het tuinbouwbedrijfsleven, Productschap Tuinbouw, LTO Glaskracht Nederland en het ministerie van EL&I samen om de CO2-uitstoot van de glastuinbouw terug te dringen. Onder andere door voorlichting aan tuinbouwbedrijven.
  • De minister laat onderzoeken of aardwarmte kan worden opgenomen in de SDE+, de nieuwe subsidieregeling voor duurzame energie.

Vergunningen

Voor het opsporen en winnen van aardwarmte uit de diepe ondergrond (> 500m) is een vergunning nodig van de minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Op 1 oktober 2010 is de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) in werking getreden. Deze wet is ook van invloed op de vergunningverlening voor aardwarmteprojecten. De website van externe link: Stichting Platform Geothermie geeft meer informatie over het aanvragen van vergunningen voor aardwarmteprojecten en de rol van de Wabo. Er worden normaliter twee putten geboord, een om warm water omhoog te pompen en een om het afgekoelde water weer terug in de grond te pompen.

Bodemwarmte

Behalve uit de diepere aardkorst kan warmte ook onttrokken worden uit de bovenste aardlagen (maximaal 500 meter). Deze zogeheten bodemwarmte ontstaat door zonlicht. In Nederland wordt bodemwarmte op 2 manieren gebruikt:

  • Een gesloten buizensysteem waarin water wordt rondgepompt. Het water in de buizen warmt op in de grond en geeft de warmte af als het weer aan de oppervlakte komt. Met een warmtewisselaar worden gebouwen verwarmd of gekoeld (in de zomer). Dit systeem wordt meestal gebruikt in woningen of kleine kantoren.
  • Warmte Koude Opslag. Hierin wordt water opgepompt waarmee de winterkou gebruikt wordt in de zomer ruimtes te koelen. De zonnewarmte wordt opgeslagen in de bodem. In de winter kan de opgeslagen zonnewarmte weer worden gebruikt voor verwarming. Warmte-koudeopslag wordt vooral toegepast in kantoren, industrie en glastuinbouw. Gebruik in woningen is nog niet rendabel.

Documenten en publicaties

Kamerbrief Actieplan Aardwarmte

Aardwarmte is een duurzame energieoptie met potentie. Het actieplan beschrijft de acties die nodig zijn om de prille ontwikkeling ...

Kamerstuk | 21-04-2011 | EL&I