IBO

Bedrijven die investeren in het buitenland hebben behoefte aan bescherming van hun investeringen. Een investeringsbeschermingsovereenkomst (IBO) geeft die bescherming. Een IBO is een verdrag tussen twee landen over investeringen op hun grondgebied.

Het geeft potentiële investeerders het vertrouwen dat ze op een goede behandeling kunnen rekenen. Landen die investeringen aan willen trekken, zullen geïnteresseerd zijn een IBO te sluiten. Een IBO draagt bij aan een goed investeringsklimaat. Nederland heeft met meer dan 95 landen een IBO afgesloten.

Wat is een investeringsbeschermingsovereenkomst (IBO)?

Een investeringsbeschermingsovereenkomst (IBO) is een verdrag tussen 2 landen. In het verdrag staan bindende afspraken over de behandeling van investeringen van het ene land op het grondgebied van het andere. De afspraken zijn dus wederzijds.

Doelstellingen van een IBO

Doel van een IBO is een verdrag met afspraken over de behandeling van investeringen, waar investeerders rechtstreeks een beroep op kunnen doen. De afspraken in het verdrag geven zekerheid: investeringen krijgen bescherming op het grondgebied van het andere land. Het verdrag geeft extra garanties boven de nationale wetgeving van het investeringsland. Een verdrag kan niet eenzijdig gewijzigd worden, ook niet als een wet wijzigt.

Modeltekst

Nederland gebruikt een modeltekst als basis voor onderhandelingen. Door gebruik van een modeltekst ontstaat er een netwerk van gelijksoortige overeenkomsten. Het betekent duidelijkheid voor Nederlandse investeerders in het buitenland en voor buitenlandse investeerders in Nederland.

Hoe komt een IBO to stand?

Onderhandelingen over een IBO worden gevoerd op basis van de modeltekst. Voordat een IBO in werking kan treden is er een heel proces aan voorafgegaan. Van de uitwisseling van teksten, onderhandelingen door ambtenaren, goedkeuring door de Rijksministerraad van het onderhandelingsresultaat tot de goedkeuring door het parlement.

Inhoud van een IBO

In de eerste plaats staan in de IBO definities van investeringen, investeerders en grondgebied. Zo wordt de reikwijdte van de IBO vastgelegd. Het belangrijkste principe in een IBO is dat investeerders niet gediscrimineerd mogen worden. Investeerders hebben recht op:

  • 'nationale behandeling'
    Een buitenlandse investeerder mag niet slechter worden behandeld dan een investeerder van het land zelf.
  • 'meest begunstiging' (most favoured nation)
    Buitenlandse investeerders uit het verdragsland mogen niet slechter worden behandeld dan investeerders uit andere landen. De investeerder heeft altijd recht op de beste behandeling. Hij heeft de garantie dat hij niet wordt gediscrimineerd. Elk land behoudt het recht voorwaarden op te leggen aan investeerders, zolang maar niet wordt gediscrimineerd.
  • vrije betalingen in verband met een investering, in vrij inwisselbare valuta, naar het land van zijn keuze. Dat geldt ook als de investering beëindigd zou worden.

Verder zijn de voorwaarden omschreven, waaronder de autoriteiten van een land investeringen mogen onteigenen. Onteigening is dus niet verboden, maar er zijn voorwaarden aan verbonden. Zoals de bepaling dat er adequate vergoeding wordt geboden.
De IBO bevat ook bepalingen voor geschillen tussen de investeerder en het investeringsland. Als het geschil niet door overleg opgelost kan worden, dan kan het aan de nationale rechter van een land voorgelegd worden. Of er kan internationale, onafhankelijke arbitrage ingeroepen worden.

IBO-landen

Nederland heeft wereldwijd met meer dan 95 landen een IBO afgesloten, of een verdrag dat daarmee overeenkomt. Met landen die deel uitmaken van de EU of de OESO bestaan afzonderlijke, soortgelijke afspraken over de behandeling van investeringen.

In de IBO landenlijst staat met welke landen IBO's zijn ondertekend. Per IBO zijn de ingangsdatum en de tekst van de overeenkomst opgenomen. Definitief vastgestelde overeenkomsten worden gepubliceerd in het Traktatenblad en zijn digitaal beschikbaar op de website externe link: www.overheid.nl.

Teksten IBO's

Nederland heeft met 97 landen in Azië, Latijns-Amerika, Afrika en Oost-Europa overeenkomsten gesloten over het bevorderen en beschermen van wederzijdse investeringen. Hieronder staan alle IBO’s die Nederland heeft afgesloten.

Documenten en publicaties

IBO landenlijst

Rapport | 22-02-2010 | EL&I

Teksten IBO-overeenkomsten

Besluit | 16-04-2007 | EL&I

IBO Modelovereenkomst

Een modelovereenkomst op basis waarvan een investeringsbeschermingsovereenkomst kan worden opgesteld.

Convenant | 27-08-2004 | EL&I