Ga direct naar de inhoud, het hoofdmenu of het zoekveld.

Provinciefonds

Provincies krijgen elk jaar geld uit het provinciefonds van het Rijk om een deel van hun uitgaven te betalen: de algemene uitkering. Provincies besteden dit aan bijvoorbeeld wegenonderhoud, bodemsanering en de aanleg van recreatiegebieden. Het provinciebestuur legt jaarlijks verantwoording af over de besteding van de middelen aan Provinciale Staten.

Verdeling provinciefonds

Het Rijk gebruikt bij de verdeling van het provinciefonds over individuele provincies onder meer de volgende gegevens (maatstaven):

het aantal inwoners;
de oppervlakte van het land;
kilometers weglengte;
de grootte van de watergebieden.

Provincies krijgen geld voor iedere inwoner, iedere kilometer weglengte, enzovoort. Een provincie die hoge kosten heeft (bijvoorbeeld door een groot watergebied) krijgt dus meer geld uit het provinciefonds dan een provincie die minder hoge kosten heeft.

Voor 2012 en verder heeft het Rijk een nieuwe verdeling gemaakt. Het nieuwe verdeelmodel maakt onderscheid tussen geld voor beheer en onderhoud en geld dat bedoeld is voor ontwikkeling, zoals de aanleg van wegen. Ook wordt rekening gehouden met verschil in vermogen van provincies. Provincies die veel inkomsten uit vermogen hebben, moeten een groter deel van de taken zelf betalen.

Bezuinigingen provinciefonds

Vanaf 2012 groeit of krimpt het provinciefonds evenveel als de netto Rijksuitgaven. Deze methode wordt 'trap op, trap af' genoemd. Omdat het Rijk moet bezuinigen, daalt het provinciefonds. Want het bedrag in het provinciefonds is dus gekoppeld aan de uitgaven van het Rijk. Daarnaast worden provincies in 2013 verplicht om te schatkistbankieren zonder leenfaciliteit. Dat houdt in dat provincies hun tegoeden aanhouden in de Nederlandse schatkist.

Dit is een van de maatregelen uit het Begrotingsakkoord 2013 om de overheidsfinanciën op orde te brengen. De 5 fracties in de Tweede Kamer (VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie) en het demissionaire kabinet hebben daarover in april 2012 overeenstemming bereikt. Het akkoord beperkt het begrotingstekort in 2013 tot 3% van het bruto binnenlands product (bbp). De maatregelen uit het Begrotingsakkoord staan in de Voorjaarsnota 2012, het financiële overzicht van het lopende begrotingsjaar.

Circulaires over het provinciefonds

Het Rijk informeert de provincies jaarlijks in de mei- en septembercirculaires over het accres van het provinciefonds. In deze circulaires worden provincies ook geïnformeerd over toevoegingen en veranderingen in de verdeelwijze, bijvoorbeeld vanwege nieuwe provinciale taken of taken die vervallen.