Ga direct naar de inhoud, het hoofdmenu of het zoekveld.

Begrotingsproces

De presentatie van de rijksbegroting en Miljoenennota op Prinsjesdag en het Financieel Jaarverslag van het Rijk (FJR) op Verantwoordingsdag zijn belangrijke momenten binnen het begrotingsproces.

Het gehele begrotingsproces duurt ongeveer 2,5 jaar: van voorbereiding tot verantwoording. Tijdens het lopende begrotingsjaar worden er al voorbereidingen getroffen voor de begroting van het komende jaar en wordt teruggeblikt op de begroting van het voorgaande jaar.

Voorbereiding rijksbegroting en Miljoenennota

Alle ministeries werken aan een eigen begroting: samen vormen die begrotingen de rijksbegroting. Op Prinsjesdag presenteert de minister van Financiën, namens het kabinet, de rijksbegroting en de Miljoenennota in de Tweede Kamer.

Begroting voor 2013

Voorbereiding rijksbegroting en Miljoenennota

Alle ministeries stellen een eigen begroting op en beginnen hiermee ruim een jaar van tevoren. Het ministerie van Financiën controleert of de begrotingen voldoen aan de gemaakte afspraken in het Regeerakkoord. Bijvoorbeeld of de begrotingen binnen de vastgestelde maximum uitgaven blijven.

De begrotingen van alle ministeries samen vormen de rijksbegroting. Het ministerie van Financiën maakt een toelichting op de rijksbegroting: de Miljoenennota. Die bevat de belangrijkste beleidsvoornemens uit alle afzonderlijke begrotingen en gaat in op de financiële en economische situatie van Nederland.

Begrotingsbehandeling en vaststelling

Op Prinsjesdag presenteert de minister van Financiën, namens het kabinet, de rijksbegroting en de Miljoenennota in de Tweede Kamer. Na Prinsjesdag begint de behandeling van de rijksbegroting en de Miljoenennota, eerst in de Tweede Kamer en daarna in de Eerste Kamer. Alle begrotingsvoorstellen van de afzonderlijke ministeries worden behandeld en vastgesteld.

Begrotingsuitvoering en controle

Nadat de begrotingen zijn aangenomen door het parlement, voeren de ministeries het beleid uit. De ministeries kunnen nu de uitgaven doen op basis van de aangenomen begrotingen. De ministeries houden zelf controle op de begrotingsuitvoering, maar de Tweede Kamer ook.

De minister van Financiën houdt de Tweede Kamer op de hoogte via budgettaire nota's over de rijksbegroting en de overheidsfinanciën:

De Voorjaarsnota geeft de situatie van de lopende begroting weer. De Voorjaarsnota verschijnt halverwege het lopende begrotingsjaar, uiterlijk op 1 juni.
De Najaarsnota is de laatste budgettaire nota die tijdens het begrotingsjaar naar de Tweede en de Eerste Kamer wordt gestuurd. Deze nota verschijnt uiterlijk op 1 december.
In de Miljoenennota staat een budgettair overzicht van de afgelopen begrotingsperiode.

Budgettaire nota’s, kalenderjaar 2012

Begrotingscontrole en verantwoording

Na afloop van de periode waarover de begroting is gemaakt, wordt er verantwoording afgelegd over de uitgaven. Alle ministeries maken een jaarverslag en sturen dat naar het ministerie van Financiën. Dit verslag kijkt terug op de plannen uit de rijksbegroting en de Miljoenennota.

Het ministerie van Financiën stuurt de jaarverslagen samen met het Financieel Jaarverslag van het Rijk (FJR), een toelichting op de jaarverslagen, naar de Algemene Rekenkamer. Het FJR bevat tevens de staat van uitgaven en inkomsten van het Rijk. De Algemene Rekenkamer moet deze stukken goedkeuren. De minister van Financiën biedt het FJR en het jaarverslag aan op Verantwoordingsdag, het belangrijkste moment in het begrotingsproces. Zoals de Miljoenennota vooruitblikt op de rijksbegroting, blikt het FJR terug.

In het informatieblad begrotingsproces staat meer uitleg over het begrotingsproces en de begrotingskalender voor de begroting van 2012.