Betaalbaar houden van geneesmiddelen

Zonder maatregelen van de overheid zouden de prijzen van medicijnen elk jaar minimaal 10% stijgen. Met artsen, apothekers en zorgverzekeraars maakt de overheid afspraken om de kosten van geneesmiddelen te beheersen.

Nieuwe geneesmiddelen kritisch toelaten

Zorgverzekeraars mogen niet vanzelfsprekend alle nieuwe geneesmiddelen vergoeden. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) besluit welke nieuwe medicatie toegelaten mag worden tot het basispakket van de zorgverzekering. Het beleid is om kritisch toe te laten, zodat het verzekeringspakket niet buitensporig groot wordt.

Lagere prijzen doorberekenen aan patiënt

Apothekers berekenen sinds enkele jaren lagere prijzen door aan patiënten en verzekeraars. Dit is het gevolg van afspraken tussen het ministerie van VWS, apothekers, fabrikanten van merkloze medicijnen en zorgverzekeraars.

Maximumprijzen geneesmiddelen

Het ministerie van VWS kan op basis van de externe link: Wet geneesmiddelenprijzen maximumprijzen vaststellen voor geneesmiddelen. De prijzen in de landen om ons heen gelden hierbij als richtlijn. Vóór de invoering van deze wet in 1996 lagen de geneesmiddelprijzen in ons land 20% hoger dan in omringende landen.

Bijbetalen in de apotheek

Voor bepaalde geneesmiddelen geldt dat een patiënt moet bijbetalen wanneer de prijs boven de limiet ligt uit het externe link: Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS). Patiënten merken hier meestal niets van, omdat de arts al rekening houdt met het GVS bij het uitschrijven van het recept.

Geneesmiddelen met dezelfde werking

Het GVS bevat een lijst van geneesmiddelen die in grote lijnen dezelfde werking hebben. Dat kunnen middelen zijn met dezelfde werkzame stof, maar ook middelen waarvan de werkzame stof verschillend is. Het gaat erom dat de middelen hetzelfde effect hebben op de aandoening van de patiënt. Het GVS groepeert deze geneesmiddelen in clusters. Per cluster geldt een maximale prijs die vergoed mag worden. Artsen zullen meestal niet de duurste recepten voorschrijven uit een cluster, omdat het effect van de middelen hetzelfde is.

Het ministerie van VWS bepaalt de inhoud van het GVS op basis van adviezen van het externe link: College voor zorgverzekeringen (CVZ).

Goedkoopste variant geneesmiddel vergoed

Het is mogelijk dat u bij de apotheek een ander doosje krijgt dan u gewend bent. Het doosje en het medicijn lijken anders, maar de apotheker verzekert u dat de werking hetzelfde is. Dat komt omdat de meeste zorgverzekeraars sinds 1 juli 2008 alleen de goedkoopste variant vergoeden van medicijnen met dezelfde werkzame stof. Dit heet het preferentiebeleid. Elke zorgverzekeraar bepaalt zelf welke variant zij vergoedt.

Het preferentiebeleid levert financieel voordeel op voor de zorgverzekeraar en voor patiënt. Door goedkopere varianten van hetzelfde medicijn te gebruiken:

  • verminderen de uitgaven aan medicijnen door zorgverzekeraars;
  • zullen de ziektekostenpremies voor de patiënt minder hard stijgen; 
  • betaalt de patiënt de laagste prijs wanneer het medicijn onder het ‘eigen risico’ valt binnen de zorgverzekering.

Duurdere variant geneesmiddel soms vergoed

Het preferentiebeleid betekent niet dat een arts automatisch het goedkoopste medicijn voorschrijft. Een arts kan op een recept vermelden dat een andere, duurdere variant van hetzelfde medicijn noodzakelijk is voor een patiënt. De apotheek verstrekt dan de duurdere variant. De zorgverzekeraar vergoedt dit medicijn als het is opgenomen in het basispakket van de zorgverzekering. 

Elektronisch voorschrijfsysteem: betere recepten

Artsen schrijver beter en minder recepten voor wanneer zij gebruik maken van het elektronisch voorschrijfsysteem (EVS). Dit systeem controleert de recepten die artsen invoeren op hun computer en stuurt deze automatisch door naar de apotheek. Artsen maken hierdoor minder fouten, bijvoorbeeld in het bepalen van de juiste dosis. En apothekers ontvangen altijd een volledig ingevuld en leesbaar recept. De overheid en de koepels van artsen en apothekers proberen het ‘zinnig en zuinig’ voorschrijven te bevorderen onder artsen.

Vergoeding van dure geneesmiddelen

Ziekenhuizen onderhandelen sinds 2011 met zorgverzekeraars over de kosten voor bepaalde dure geneesmiddelen. Dat is het gevolg van de invoering van prestatiebekostiging in 2011. Hierdoor moeten deze dure geneesmiddelen betaalbaar blijven.
Meer over de regeling rond dure geneesmiddelen staat op de pagina Ziekenhuizen en dure geneesmiddelen.

Ander vergoedingensysteem voor apothekers

Het kabinet wil een nieuw vergoedingensysteem voor apothekers. In dat vergoedingensysteem wordt per geleverde dienst een tarief vastgesteld en verdwijnen de bonussen. Dit staat in het regeerakkoord.