De overheid wil goed voorbereid zijn als er een infectieziekte uitbreekt zoals bijvoorbeeld griep, waterpokken of tuberculose. Met 3 verschillende scenario’s kunnen organisaties oefenen hoe ze kunnen handelen bij een uitbraak van een infectieziekte.
Scenario’s helpen met voorbereiding op echte uitbraak
Het oefenen met scenario’s biedt organisaties de kans zich voor te bereiden op een uitbraak van een infectieziekte. Dit helpt om:
- crisisprotocollen aan te scherpen;
- beter samen te werken;
- na te denken over mogelijke oplossingen;
- en sneller en gerichter te handelen.
Oefensessies geven inzicht over verloop uitbraak infectieziekte
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft samen met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) 3 oefenscenario’s met een handleiding ontwikkeld:
- Oefenscenario Griepvirus van dier naar mens
- Oefenscenario Pathogeen x
- Oefenscenario Dengue in Nederland
- Handleiding bij oefenscenario's
Organisaties kunnen de scenario’s gebruiken om oefensessies te organiseren voor hun team. Hiermee kunnen ze oefenen hoe zij zouden handelen bij een uitbraak. Tijdens de oefensessies denken deelnemers na over de volgende vragen:
1. Hoe ziet de wereld eruit in dit scenario?
2. Wat zou in deze situatie goed beleid zijn?
3. Wat is nu nodig om goed voorbereid te zijn?
Scenario’s geschikt voor verschillende organisaties
De scenario's zijn geschikt voor:
- Overheidsorganisaties zoals gemeenten, veiligheidsregio's, ministeries.
- Zorginstellingen zoals ziekenhuizen, de GGD en huisartsenposten.
- Betrokken partners zoals laboratoria en apotheken.
Eerdere oefening met uitbraak infectieziekte
In november 2025 is er een landelijke oefening geweest. Tijdens de oefening Virulent kwamen 120 deelnemers van 20 organisaties 4 dagen bijeen. Er werd geoefend op een grootschalige en langdurige uitbraak van een infectieziekte.
Bekijk de aftermovie van de oefening Virulent

Welkom op oefening, pandemische paraatheid of landelijke oefening Infectieziekten...
...Virulent 2025.
Virulent is een oefening in wat er moet gebeuren...
....als er weer een pandemie zou uitbreken.
Want ooit gaat dat gebeuren.
Dat weten we.
We doen dat door middel van een oefening waarbij we met alle...
...relevante partijen bij elkaar zitten en in deelsessies uiteen gaan,
...om te kijken hoe we omgaan met het scenario dat ons wordt voorgeschoteld.
Zolang het maar bij oefeningen blijft, is het allemaal niet zo erg...
...maar als het echt gebeurt, dan zal pas blijken hoe...
...belangrijk het is wat jullie hier vandaag doen.
De oefening is geslaagd als we heel scherp weten wat we beter kunnen doen.
Dus er mogen dingen misgaan.
Juist eigenlijk, want daar leren we van.
We hebben veel geleerd van de corona pandemie.
Het is heel goed dat deze oefening gebeurt...
...met een groot aantal organisaties die erbij betrokken zijn.
We zijn hier met ongeveer honderd mensen bij elkaar, vanuit allerlei verschillende organisaties...
...en daaromheen nog mensen die observeren hoe de oefening gaat en de boel begeleiden.
Het is denk ik heel belangrijk, dat laat deze oefening ook zien, dat het perspectief....
...van de praktijksituatie in de regio's goed op de tafel hebben liggen,
...zodat we allemaal vanuit dezelfde film de situatie inschatten...
...en de goede vragen kunnen stellen en goede acties uit kunnen zetten.
Ik vind de manier waarop er wordt samengewerkt heel constructief.
Mensen zitten er echt met bevlogenheid en enthousiasme in.
Ik proef dat bij eigenlijk iedereen die hieraan deelneemt.
Je werkt samen met allerlei andere mensen die je niet vanzelfsprekend...
...bij het koffiezetapparaat tegenkomt, dus dat leidt tot allemaal waardevolle contacten,
...maar ook tot meer inzicht in wat de ander dan doet.
Met al die verschillende partijen in de zaal...
...zie je dat je elkaar echt nodig hebt en goed moet informeren, goed moet afstemmen...
...om een goede basis te vormen voor de aanpak van een grote pandemie.
Ik zat dus in de responsecel . Onze rol was vragen van de deelnemers die...
voortkwamen uit het scenario wat we ze aanboden om die te beantwoorden.
En soms als we dachten “het gaat wel erg makkelijk”,
kunnen we het ze nog iets moeilijker maken.
Hoewel we natuurlijk de covid crisis ook hebben gehad, merken...
...we toch dat we veel lessen zijn die misschien nog niet goed op orde zijn.
Ik denk dat de evaluatie ook zeker is dat iedereen nog wat huiswerk te doen heeft,
...om echt klaar te zijn voor een nieuwe crisis.
Virulent.
Ja, ontzettend bijzondere oefening als je het mij vraagt.
We hebben zoveel organisaties bij elkaar gehaald...
...zoveel mensen die hier in een hele goede sfeer met elkaar hebben samengewerkt.
Er is geoefend, er is heel veel kennis opgedaan,
...maar er zijn ook heel veel kennissen opgedaan.
En dat laatste is volgens mij misschien nog wel belangrijker...
...want in een crisis moet je elkaar ook kennen, want dan kan je elkaar makkelijk vinden.
En ik denk dat daar deze dagen ook enorm aan hebben bijgedragen.