Scholen moeten zorgen voor een sociaal veilige omgeving en moeten pesten tegengaan. Hoe ze dit doen, mogen scholen zelf bepalen. Ze moeten wel voldoen aan de Wet veiligheid op school.

Hulp voor kinderen en ouders tegen (online) pesten

Scholen moeten kinderen en ouders wijzen op informatie en advies wanneer kinderen (digitaal) gepest worden. Jouwveiligeschool.nl biedt een overzicht van organisaties waar ouders en leerlingen terecht kunnen wanneer zij onveiligheid ervaren, zoals pesten.

Op school moet er een aanspreekpunt pesten zijn, vaak is dat een vertrouwenspersoon van de school. Hier moeten leerlingen en ouders ook terecht kunnen als kinderen op school of online gepest worden. Leerlingen en ouders kunnen bij (online) pestgedrag ook terecht bij een mentor. 

Gesprekken en gedragscodes over (sociale) veiligheid)

Scholen moeten gesprekken hebben met leerlingen over (sociale) veiligheid. Deze kunnen ze verwerken in een gedragscode, maar zo’n code is niet verplicht. Het gaat om terugkerende gesprekken die de school kan opnemen in de jaarplanning. Onderdeel van deze gesprek zijn vragen als: 

  • Wat verstaan we onder (sociale) veiligheid? 
  • Wat zijn onze gedeelde normen en waarden?
  • Hoe spreken we elkaar aan? 

Stichting School & Veiligheid heeft handvatten voor scholen om gesprekken te voeren en gezamenlijk afspraken te maken.
 

Veiligheidsbeleid op school

Scholen voor primair en voortgezet onderwijs zijn verplicht om een veiligheidsplan te hebben, waaronder beleid tegen pesten. Een pestprotocol kan een onderdeel van dit plan zijn maar dat is niet verplicht.

Ouders en leerlingen moeten de informatie over het veiligheidsbeleid kunnen vinden in de schoolgids. Of op de website van de school. Uiteraard kunnen zij dit ook opvragen bij het schoolbestuur.

Rol medezeggenschapsraad bij veiligheidsbeleid

De medezeggenschapsraad moet waken over discriminatie in school en gelijke behandeling in gelijke gevallen bevorderen. De school mag het veiligheidsbeleid daarom niet vaststellen of wijzigen voordat de medezeggenschapsraad daarmee instemt. Via de medezeggenschapsraad hebben ouders, leerlingen (alleen in het voortgezet onderwijs) en personeelsleden invloed op het veiligheidsbeleid.

Rol van de school bij online veiligheid

De school moet in het onderwijsprogramma aandacht hebben voor online omgangsvormen. Bijvoorbeeld in het burgerschapsonderwijs en bij digitale geletterdheid (basisvaardigheid). Scholen kunnen hierover informatie krijgen bij het Expertisepunt Burgerschap en het Expertisepunt digitale geletterdheid. 

Scholen moeten ook handelen als er sprake is van online pestgedrag. Stichting School & Veiligheid heeft een stappenplan voor scholen om (preventief) te handelen tegen online onveiligheid. 

Effectieve anti-pestprogramma’s

Het kabinet vindt het belangrijk dat scholen een zoveel mogelijk effectieve en onderbouwde aanpak hebben tegen pesten. In de databank van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) kunnen scholen onafhankelijk beoordeelde interventies tegen pesten vinden. 

Het is niet voldoende om alleen gebruik te maken van een interventie. De interventie moet onderdeel zijn van het veiligheidsbeleid binnen de school. Stichting School & Veiligheid ondersteunt scholen bij een aanpak tegen pesten. Scholen kunnen terecht bij Stichting School & Veiligheid voor handreikingen en informatie en zij kunnen individueel advies krijgen via het adviespunt. 
 

Aangifte doen van strafbare feiten

Bij pesten in de vorm van ernstige belediging of mishandeling kan er sprake zijn van een strafbaar feit. In dat geval kan de school aangifte doen bij de politie. Als er sprake is van een (vermoeden van een) seksueel misdrijf is aangifte doen zelfs verplicht.