Kabinet wijzigt Octrooiwet ingrijpend voor investeringszekerheid en concurrentiekracht
Ondernemers kunnen een technische uitvinding beschermen met een octrooi. Bedrijven die dit doen, realiseren ruim 28% meer inkomsten per werknemer. Het huidige Nederlandse systeem verleent octrooien, ook aan buitenlandse ondernemers, zonder inhoudelijke toetsing. Dat leidt meer en meer tot rechtsonzekerheid en belemmert innovatie. Daarom stelt het kabinet voor om de wet ingrijpend aan te passen. Alle octrooiaanvragen moeten in de toekomst door het Octrooicentrum Nederland aan de verleningscriteria worden getoetst. Op basis daarvan wordt een octrooi dan wel of niet verleend.
De Rijksministerraad heeft er op voorstel van minister Karremans van Economische Zaken mee ingestemd om de Rijksoctrooiwet volledig op de schop te nemen. Het wetsvoorstel wordt nu voor advies naar de Raad van State gestuurd en daarna voorgelegd voor behandeling in de Tweede en Eerste Kamer. De wet geldt ook op Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland (Bonaire, Sint Eustatius en Saba). Het kabinet stelt voor om dit uit te breiden naar de Noordzee en de zee rondom de eilanden met het oog op economische activiteiten op zee.
Direct ook aanpak van regeldruk voor ondernemers
Ook stelt het kabinet voor om acht regels rondom octrooien, ook bekend als patenten, te vereenvoudigen of af te schaffen via deze wetswijziging. Dit is onderdeel van de nieuwe, minder vrijblijvende aanpak van regeldruk van minister Karremans. Doel is om voor de zomer van 2026 te komen tot het schrappen of verminderen van de druk van 500 regels.
Minister Karremans: “Het ondernemingsklimaat in Nederland staat onder druk. Bijvoorbeeld door onnodige regels die ondernemen eerder ontmoedigen dan stimuleren. Of nog erger: die de concurrentie- en innovatiekracht van onze bedrijven zelfs kunnen benadelen.
Dat is het geval met het huidige octrooisysteem dat aanvragen niet inhoudelijk toetst en zelfs leidt tot onterechte octrooien. Een getoetst octrooi biedt meer zekerheid over de waarde. Dat is belangrijk bij het aangaan door ondernemers van samenwerkingen via licenties of bij het aantrekken van investeringen. Zo draagt de wetswijziging dus bij aan een beter financieringsklimaat voor ondernemers.”
Met het nieuwe systeem waarin altijd op inhoud/nieuwheid wordt getoetst, is het bijvoorbeeld niet meer mogelijk om als (buitenlandse) ondernemer in Nederland automatisch een octrooi te krijgen voor technische innovaties die al bestaan of geen waarde hebben. Letterlijk het wiel opnieuw uitvinden, kan dan niet meer.