Het kabinet heeft vrijdag een wijziging van de Wet buitenlandse schepen voor spoedadvies naar de Raad van State gestuurd. De wetswijziging is bedoeld om de Russische schaduwvloot, schepen waarmee Rusland heimelijk gesanctioneerde olie vervoert over de hele wereld, harder aan te pakken.
Door de wet te wijzigen, ontstaan er meer bevoegdheden om schepen die onder valse vlag of zonder vlag varen, aan te pakken. Het VN-Zeerechtverdrag biedt hiervoor mogelijkheden. Met het wetsvoorstel worden in lijn met dat verdrag de noodzakelijke bevoegdheden opgenomen in nationale wetgeving. Zo wordt een grondslag gecreëerd om deze schepen aan te houden en te verplichten uit te wijken naar havens of ankerplaatsen voor inspectie.
De Wet buitenlandse schepen valt onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. In de wetswijziging wordt daarnaast een deel van de Politiewet van Justitie en Veiligheid van toepassing verklaard. Hierdoor is de politie in de toekomst bevoegd om een rol te spelen bij eventuele handhavingsacties. Bij mogelijke toekomstige acties tegen de schaduwvloot zal Defensie een belangrijke rol spelen in de uitvoering.
Met de schaduwvloot financiert Rusland zijn agressieoorlog tegen Oekraïne, die inmiddels al 4 jaar voortduurt. Door deze vloot aan te pakken wordt de Russische oorlogskas geraakt. Tegelijkertijd wordt ook het milieu op de Noordzee beschermd. De schaduwvloot bestaat namelijk vaak uit oude, onveilige schepen die niet verzekerd zijn. Bij een ongeval op zee kunnen de gevolgen voor het milieu enorm zijn. Bovendien kunnen deze schepen dienen als platform voor spionage en sabotage, om vitale infrastructuur zoals data- en elektriciteitskabels op de zeebodem in kaart te brengen en mogelijk te verstoren. Door dit aan te pakken versterken we onze weerbaarheid.
Met deze wetswijziging wordt het makkelijker om bij dit soort schepen aan boord te gaan, papieren te controleren en zo nodig naar een ankerplaats te begeleiden. Daar kunnen verdere inspecties worden uitgevoerd en kan het schip aan de ketting worden gelegd. Zo wordt de nationale veiligheid en de Noordzee beter beschermd tegen de risico's van de schaduwvloot.