Staatssecretaris Eric van der Burg (Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid) informeert de Tweede Kamer via een Kamerbrief over de Vereenvoudigingswet: een nieuw instrument dat elk jaar terugkomt en bestaande regels moet vereenvoudigen. De eerste editie van de wet wordt naar verwachting in november in de Tweede Kamer ingediend. Doel is dat inwoners, bedrijven en uitvoeringsorganisaties minder last hebben van onnodig ingewikkelde regels.
"Mensen, bedrijven en uitvoeringsorganisaties verdwalen te vaak in ingewikkelde regels die niet op elkaar aansluiten," zegt staatssecretaris Van der Burg. "Met dit instrument zorgen we ervoor dat problemen die we jaar na jaar tegenkomen, ook echt worden opgelost — in plaats van dat ze op de stapel blijven liggen."
Jaarlijks pakket van wetswijzigingen
De Vereenvoudigingswet is aangekondigd in het coalitieakkoord. Elk jaar stelt het kabinet een pakket samen met meerdere wetsvoorstellen die een versneld traject langs de toetsende en adviserende instanties (inclusief de Raad van State) en het parlement doorlopen, zodat verbeteringen sneller kunnen worden gerealiseerd. Het gaat om knelpunten die inwoners, bedrijven en uitvoeringsorganisaties in de praktijk tegenkomen: onduidelijke bepalingen, verouderde regels of processen die simpeler kunnen. De wet is niet bedoeld voor grote stelselwijzigingen of politiek gevoelige onderwerpen. Die blijven via de gebruikelijke, uitgebreidere wetgevingsprocedure lopen.
Vastlopen in de samenloop van regels
Inwoners en bedrijven vinden de overheid soms groot en ingewikkeld. Ze vinden niet altijd makkelijk de weg naar de juiste dienstverlening. Regels sluiten niet goed op elkaar aan, worden verschillend uitgelegd en hangen niet altijd logisch met elkaar samen. Met een vast jaarlijks ritme wil het kabinet dit patroon doorbreken: signalen uit de uitvoering, het toezicht en de rechtspraktijk worden zo sneller omgezet in concrete wetswijzigingen.
Kortere procedures, dezelfde toetsen
Bij een gewone wet duurt de internetconsultatie doorgaans zes weken; bij de Vereenvoudigingswet is dat vier weken. Ook de adviestermijnen van instanties die het voorstel toetsen – zoals Adviescollege toetsing regeldruk, de Raad voor de rechtspraak en de Raad van State - zijn korter. Alle gebruikelijke toetsen blijven bestaan, alleen in verkorte vorm. Dit vraagt om nauwere en snellere samenwerking van alle betrokkenen. Het doel is om voorgestelde wetswijzigingen binnen één jaar door te voeren in plaats van gemiddeld twee jaar die nu voor een wijziging nodig zijn.
Eerste editie
De eerste editie van de wet bevat verbeteringen aan instrumenten binnen de Omgevingswet, aanpassingen in het Burgerlijk Wetboek om knelpunten in de rechtspraktijk weg te nemen, verbeteringen in de Energiewet, Mijnbouwwet en Wet windenergie op zee, en verbetermaatregelen in de Variawet studiefinanciering met nieuwe regels gericht op het verduidelijken van rechten en plichten van scholieren en studenten. Deze verbeteringen en vereenvoudigingen dragen direct bij aan een betere voorspelbaarheid van regels en meer duidelijkheid voor inwoners, bedrijven en overheidsorganisaties. Voor de tweede editie zijn dertien vereenvoudigingsvoorstellen aangedragen. Deze voorstellen gaan naar verwachting in september 2026 in internetconsultatie.