Vanaf 1 februari 2027 kunnen weduwen en weduwnaars van voormalig ambtenaren en militairen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in dienst waren van het Nederlands-Indisch gouvernement, een aanvraag doen voor de zogenoemde Backpay-regeling voor weduwen. Dat heeft de ministerraad vandaag besloten. De regeling is een aanvulling op de Uitkeringsregeling Backpay uit 2015, die verstrekt werd aan de – veelal mannelijke – ambtenaren en militairen die tijdens de bezetting van Nederlands-Indië/Indonesië geen (volledig) salaris kregen uitbetaald.
Minister Sterk van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport: “In 2025 is op verzoek van Caroline van der Plas van de BBB gehoor gegeven aan een blijvende oproep vanuit de Tweede Kamer en Indische en Molukse gemeenschappen om specifiek voor deze weduwen en weduwnaars nog een individuele vorm van rechtsherstel te bieden. Hiervoor is nu eindelijk een regeling gekomen. Ik besef tegelijk heel goed dat volledig rechtsherstel aan deze weduwen en weduwnaars nooit kan worden geboden. Datgene dat hen tijdens en na afloop van de Tweede Wereldoorlog is overkomen, kan nooit worden teruggedraaid of ongedaan worden gemaakt.”
Complexe uitvoering
De doelgroep van de Backpay-regeling bestaat uit weduwen en weduwnaars van ambtenaren en militairen van het Nederlands-Indisch gouvernement die tijdens de Tweede Wereldoorlog geen volledig salaris hebben ontvangen. De uitvoering van de regeling is zeer complex. Dat komt onder andere omdat er geen bestand of archief beschikbaar is op basis waarvan vastgesteld kan worden wie er in aanmerking komt voor de regeling. Daardoor is individueel archiefonderzoek noodzakelijk. Ook betekent het dat de regeling zich niet zal richten op erfgenamen van reeds overleden weduwen, een wens die afgelopen jaren is geuit door Indische belangenorganisaties. Dit blijkt praktisch niet uitvoerbaar.
Sociale Verzekeringsbank
De regeling zal worden uitgevoerd door de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De SVB heeft, als uitvoerende organisatie van de wetten en regelingen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen en als uitvoerder van de Uitkeringsregeling backpay, veel ervaring met de uitvoering van vergelijkbare regelingen. De regeling gaat in op 1 februari 2027. Meer informatie over het aanvragen is vanaf 1 december 2026 te vinden op de website van de Sociale Verzekeringsbank en op Rijksoverheid.nl.
Indische rechtsherstel
De Backpay-kwestie maakt onderdeel uit van het Indische rechtsherstel na afloop van de Tweede Wereldoorlog, op dit moment uitgevoerd door het ministerie van VWS. Na afloop van de Tweede Wereldoorlog is op verschillende manieren getracht een vorm van rechtsherstel te bieden voor datgene dat mensen hebben meegemaakt tijdens en na afloop van de Tweede Wereldoorlog en de onafhankelijkheidsoorlog in Indonesië. Daartoe zijn zowel eenmalige als permanente wetten en regelingen ingevoerd. Op dit moment ontvangen nog ongeveer 13.000 personen een oorlogspensioen of -uitkering via de wetten en regelingen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen.