Het wetsvoorstel om de regels voor de achternaam van pasgeboren kinderen te wijzigen gaat in consultatie. Met dit voorstel wil het kabinet een gelijkwaardige regeling voor beide ouders introduceren voor het vastleggen van de achternaam van een pasgeborene. De nieuwe regels gaan zowel gelden in Europees Nederland als op Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (Caribisch Nederland).

Ouders kunnen voor of bij de geboorteaangifte van hun eerste kind samen een achternaam kiezen. Als zij geen keuze maken, of de keuze niet op tijd vastleggen bij de gemeente dan bepaalt de wet welke achternaam het kind krijgt. Voor kinderen van gehuwde ouders van verschillend geslacht is dat nu automatisch de achternaam van de vader. Bij ongehuwden is dit automatisch de naam van de moeder. Het wetsvoorstel verandert deze zogenoemde Vangnetnorm in een sekseneutrale regeling waarbij beide ouders gelijkwaardig worden behandeld. Als ouders geen gezamenlijke achternaamkeuze hebben gemaakt dan krijgt het kind een combinatie van de achternamen van beide ouders in alfabetische volgorde.  

Ook wordt het met dit voorstel eenvoudiger om een achternaamskeuze voor hun kind te doen. Ouders hoeven dan niet langer allebei aan de balie van de gemeente te verschijnen. De aangever kan bij de aangifte verklaren welke naam de ouders hebben gekozen. Het wordt ook mogelijk om een naamskeuze vast te leggen via een toestemmingsformulier. Dit werkt op vergelijkbare manier als het geven van toestemming voor erkenning.

Daarnaast krijgen ouders de mogelijkheid om binnen een jaar na de geboorte van hun kind alsnog gezamenlijk een andere achternaam te kiezen. Ook kunnen zij eventuele geschillen over de achternaam in deze periode voorleggen aan de rechter. Als er onenigheid is, krijgt het kind standaard een combinatie van de achternamen van beide ouders in alfabetische volgorde, maar de rechter kan hiervan afwijken als dit niet in het belang van het kind is. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een vechtscheiding of als ouders inmiddels uit elkaar zijn en de moeder slachtoffer is van dwingende controle of huiselijk geweld door de vader.

Het wetsvoorstel gaat tot 10 januari 2027 in (internet)consultatie. Iedereen kan in deze periode reageren op het voorstel. De reacties worden gebruikt om het wetsvoorstel verder te verbeteren voordat het aan de Raad van State voor advies wordt voorgelegd en vervolgens aan de Tweede Kamer wordt aangeboden.