Kabinet, werkgevers en vakbonden hebben met elkaar gesproken over hoe ze het sociaal overleg willen vormgeven. In dat overleg staan drie uitdagingen centraal: een verbetering van de sociale zekerheid, een sterkere arbeidsmarkt en het aanjagen van de economische groei. In dit kader vraagt het kabinet advies aan de Stichting van de Arbeid (StvdA) over de werking van de sociale zekerheid en het duurzaam verhogen van de arbeidsparticipatie. En aan de Sociaal-Economische Raad (SER) over arbeidsproductiviteit en groei. Zij worden gevraagd een eerste rapportage voor het voorjaar aan te leveren, en het advies voor de zomer op hoofdlijnen. Dit omdat het kabinet in het voorjaar afspraken wil maken over in ieder geval het vastgelopen arbeidsongeschiktheidsstelsel, zodat hier snel een oplossing voor komt.
Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Hans Vijlbrief: “We hebben vandaag gesproken over hoe we mensen die nu nog langs de kant staan vooruit helpen. Werk is namelijk meer dan een inkomen. Het gaat ook over het samenwerken met je collega’s en de trots op wat je samen maakt. Wij willen iedereen die kan werken helpen om mee te doen op de arbeidsmarkt. Daarvoor is het belangrijk dat iedereen kan blijven leren, want werk verandert snel. En de sociale zekerheid moet begrijpelijk zijn en mensen de zekerheid geven dat ze een stap naar werk durven te zetten. In het voorjaar wil ik graag komen met een eerste pakket waarmee we het fundament van de WIA willen herstellen. Rond de zomer willen we verdere afspraken maken voor een sociale zekerheid die rechtvaardig, eenvoudig en menselijk is.”
Sociale Zekerheid
In een brief aan de Tweede Kamer schrijft minister Vijlbrief dat het aanpassen van het arbeidsongeschiktheidsstelsel de grootste uitdaging is. Het stelsel is volgens de minister veel te ingewikkeld geworden, waardoor zowel mensen die ervan afhankelijk zijn als werkgevers en de uitvoering helemaal vastlopen. Mensen moeten veel te lang wachten op een beoordeling. Die lange onzekerheid helpt niet bij het weer beter worden. Doordat mensen het systeem niet begrijpen durven ze geen stap naar werk te zetten. Ook pakt het huidige stelsel voor sommige mensen onrechtvaardig uit en ervaren werkgevers belemmeringen bij loondoorbetaling bij ziekte.
In het voorjaar wil het kabinet afspraken maken om het fundament onder de WIA te herstellen. Op de lange termijn moet er meer worden gedaan om te voorkomen dat mensen ziek worden en om te zorgen dat ze na ziekte sneller herstellen. Daarom willen de partijen ook fundamentele afspraken maken over een beter stelsel dat ervoor zorgt dat iedereen naar vermogen mee kan doen. Daarbij wordt ook gekeken naar de premie- en fondsensystematiek en verdeling van de verantwoordelijkheden tussen kabinet, vakbonden en werkgevers.
Arbeidsmarkt
De arbeidsmarkt verandert de komende jaren ingrijpend door technologische ontwikkelingen zoals AI. Scholing is daarbij cruciaal, waarbij er ook aandacht moet zijn voor kennis en vaardigheden die buiten de huidige werkgever bruikbaar zijn. En scholing moet beschikbaar zijn voor mensen met een minder sterke positie op de arbeidsmarkt. In de Kamerbrief schrijft minister Vijlbrief dat hij wil voorkomen dat mensen werkloos worden. Daarom wil hij de inzetbaarheid en mobiliteit van mensen vergroten.
Economische groei
Volgens het kabinet is een structurele economische groei van 1,5% noodzakelijk om het Nederlandse welvaartsniveau te behouden en de collectieve voorzieningen te blijven betalen. Dit vereist inzet op een goed geschoolde beroepsbevolking en dat we de economie in staat stellen om te bewegen richting de meest productieve activiteiten. Het kabinet vraagt daarom aan de SER hoe Nederland zijn toekomstige verdienvermogen en arbeidsproductiviteit kan versterken binnen het kader van brede welvaart.
Proces
De komende maanden gaan de gesprekken tussen het kabinet en de sociale partners van start. Het kabinet wil met de sociale partners in het voorjaar tot een eerste akkoord komen. Daarom verzoekt het kabinet de Stichting en de SER om voor het voorjaar een eerste rapportage op te leveren. Voor de zomer verschijnen vervolgens de adviezen op hoofdlijnen, zodat daarna gezamenlijk gewerkt kan worden aan de gedetailleerde uitwerking. De Tweede Kamer wordt omstreeks het voorjaarsreces over de eerste resultaten van dit overleg geïnformeerd.