Een bericht van een internetprovider over dat je account wordt geblokkeerd, omdat je apparaten niet goed zijn beveiligd. Een mail van de overheid waarin staat dat je veel geld terugkrijgt, als je je gegevens invult via een link. Dit zijn voorbeelden van phishing: een vorm van cybercrime waarbij criminelen je proberen te misleiden om geld of gegevens te stelen. In 2025 werden in Nederland ongeveer 2,5 miljoen mensen slachtoffer van online criminaliteit. In dit artikel vind je tips over hoe je phishing kunt herkennen en hoe je jouw accounts kunt beveiligen.
Beeld: Ministerie van Justitie en Veiligheid
Op veiliginternetten.nl staan veel tips over wat jij kunt doen om veilig online te zijn. Bijvoorbeeld over hoe je jouw online gegevens en bestanden kunt beschermen. En hoe je phishing kunt herkennen. Twijfel je of iets wel veilig is, of heb je ergens hulp bij nodig? Dan kun je hulp bij je thuis krijgen of bij jou in de buurt.
Nepberichten lijken steeds echter
Criminelen laten nepberichten zo echt mogelijk lijken. Het wordt steeds lastiger om de verschillen te zien. Daarom werkt het ministerie van Justitie en Veiligheid samen met verschillende organisaties om zo veel mogelijk mensen helpen om online veilig te blijven. Bijvoorbeeld met bibliotheken, Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s) en seniorenorganisaties. Zo helpen de vrijwilligers van Senioren Brabant-Zeeland senioren bij online zaken. Sinds kort geven zij ook tips en adviezen mee over online veiligheid.
“Online criminelen worden steeds creatiever, en daar moeten we op inspelen”, vertelt Olaf Nouwens, financieel beleidsmedewerker bij Senioren Brabant-Zeeland. “Ik krijg regelmatig nepberichten doorgestuurd die onze vrijwilligers tegenkomen in hun werk. Vaak zijn het criminelen die zich voordoen als iemand van de bank. Maar we zien ook berichten met daarin een link naar een bestand zoals een factuur of contract, met de vraag om het goed te controleren. Open je de link en log je in met je gegevens, dan zijn die in handen van de criminelen. Ze maken misbruik van mensen in een kwetsbare positie, bijvoorbeeld mensen die eenzaam zijn, digitaal minder vaardig zijn of geldzorgen hebben. Daarom is het belangrijk dat zo veel mogelijk mensen weten hoe criminelen aan je geld of gegevens proberen te komen, en wat ze daartegen kunnen doen.”
5 tips voor je online veiligheid
Weet je niet waar je moet beginnen om jezelf beter te beschermen tegen online criminaliteit? Start dan met de 5 basistips voor je online veiligheid van veiliginternetten.nl.
- Log veilig in met een uniek en veilig wachtwoord van minimaal 12 tekens. Daarna stel je altijd tweestapsverificatie in.
- Ga veilig online door thuis je wifi en router met een veilige wachtwoordzin te beschermen. Maak je gebruik van openbare wifi? Gebruik dan een VPN. Of maak een hotspot van je mobiele telefoon en gebruik je mobiele data.
- Bescherm je online data en bestanden. Maak regelmatig een back-up, bijvoorbeeld in de cloud of op een externe harde schijf.
- Wees alert op online fraude, phishing en oplichting.
- Bescherm je apparaten met een virusscanner en doe je updates.
Hoe herken je phishing?
Krijg je een bericht, telefoontje of verzoek van iemand met een vraag over geld of je gegevens? Geef jezelf altijd eerst 3 tellen om na te denken of het wel klopt. Bij twijfel: klik weg.
Online criminelen gebruiken verschillende technieken om aan jouw geld of gegevens te komen. Zo kunnen ze zich voordoen als een ander, doen ze alsof er een noodgeval is en maken ze misbruik van je emoties. Bijvoorbeeld je nieuwsgierigheid, angst of zorg om bijvoorbeeld een familielid. Vaak weten ze ook iets persoonlijks van je. Dat kan als ze jouw wachtwoord weten via een datalek, of omdat ze je gegevens hebben opgezocht via social media.
Op veiliginternetten.nl vind je tips over hoe je signalen van valse berichten en e-mails kunt herkennen.
Beveilig je accounts extra goed met een dubbel slot
Voor online criminelen is je e-mailaccount veel waard. Daarom is het belangrijk om dit extra goed te beveiligen met een dubbel slot. Dat heet tweestapsverificatie (2FA). Dat betekent dat je na het invullen van een gebruikersnaam en wachtwoord, op nog een andere manier moet bevestigen dat jij het echt bent. Er wordt dan bijvoorbeeld een toegangscode gestuurd naar een vertrouwd apparaat of een app. Zo kunnen anderen niet zomaar inloggen als ze jouw gebruikersnaam en wachtwoord hebben.
Lange wachtwoorden zijn lastiger te kraken
Criminelen kunnen op verschillende manieren toegang krijgen tot je accounts. Bijvoorbeeld via je mail, maar ook door ‘brute force’. Dat is een manier waarbij je wachtwoord wordt gekraakt door zo veel mogelijk verschillende combinaties te proberen. Hoe meer tekens jouw wachtwoord heeft, hoe meer tijd het dus kost om de juiste combinatie te vinden. Daarom is een lang wachtwoord veiliger dan een kort wachtwoord. Gebruik bijvoorbeeld een zin in plaats van een woord met cijfers.
Meer weten?
Kijk voor meer tips en adviezen op veiliginternetten.nl. Daar kun je ook oefenen met het instellen van tweestapsverificatie (2FA).