Interview met Peter Eitjes, Rijksvastgoedbedrijf.
Het DBFMO-project de Knoop is niet alleen uniek wat betreft het centraal gelegen vergadercentrum maar ook vanwege de samenwerking tussen overheid en markt. Bij de aanbesteding is veel gewicht toegekend aan de gunningscriteria duurzaam partnerschap en gastheerschap. Wat levert dit nu op?
De aanbesteding van het Design Build Finance Maintain en Operate (DBFMO)-project de Knoop vond in 2012 plaats. Gedreven door persoonlijke ervaringen, pleitte Peter Eitjes, procesmanager bij het Rijksvastgoedbedrijf, er destijds voor om samenwerken nadrukkelijk mee te nemen in de selectie van marktpartijen. “DBFMO-contracten ga je voor een lange tijd aan. Dan is het zeker van belang om van te voren te bepalen hoe je die samenwerking gaat inrichten. We hebben het daarom bij voor 45 tot 50 procent laten meewegen in de aanbestedingsfase.”
Concurrentiegericht dialoog
De concurrentiegerichte dialoog kreeg daardoor een andere vorm dan gebruikelijk was. “Parrallel waren er twee dialogen met de marktpartijen: één gericht op het gebouw en één gericht op de samenwerking. Uiteindelijk is de aanbesteding gegund aan het consortium R Creators. Zij schreven in met een voorstel waarin de gebruiker van het gebouw in alle DBFMO-fasen wordt meegenomen. Een goed voorbeeld daarvan is de door de opdrachtnemer aangedragen Knoop Academy. Door toekomstige medewerkers en andere betrokkenen via kennisoverdracht bewust te maken van de keuzes die we hier hebben gemaakt, blijft het idee leven hoe we in dit project met elkaar samenwerken.”
Masterplan Utrecht
De herontwikkeling van de oude Knoopkazerne tot rijkskantoor maakt onderdeel uit van het masterplan van de gemeente Utrecht dat gericht is op de vernieuwing van het stadscentrum. “We zijn nu bezig met de eerste fase waarin een bouwwerk van 33.000 m2 tot stand komt. Afhankelijk van de behoefte en ontwikkelingen op het gebied van huisvesting en de politiek kan daarna in de tweede fase een uitbreiding met twee torens plaatsvinden. Het paviljoen dat nu voor een gebruiksperiode van 15 jaar gerealiseerd wordt, kan in een derde fase gedemonteerd en vervangen worden door een derde toren. Alle materialen en grondstoffen zijn opnieuw te gebruiken.”
Vergadercentrum
De Knoop sluit ook aan op het regionale masterplan voor huisvesting van het Rijk. Hierin geeft de rijksoverheid aan te streven naar efficiënte en flexibele huisvesting. In Utrecht is er veel vraag naar dit soort rijkswerkplekken. “In de Knoop is er een grote diversiteit aan werkplekken, dit verkleint de kans op herinrichting in de toekomst. Uniek is ook dat er een groot rijksbreed vergadercentrum komt. Bovendien kan elke rijksambtenaar gebruik maken van de gastwerkplekken. Ideaal als je op weg naar vergaderingen via Utrecht reist en hier een paar uurtjes wilt werken.”
Oog voor elkaars belangen
Inmiddels is de realisatie van de Knoop in juni 2016 gestart, het is de bedoeling dat het project in februari 2018 in gebruik wordt genomen. Is er in de samenwerking te merken dat de aanbesteding daarop ingericht was? “Zeker, de samenwerking is uitstekend. Dat komt steeds weer naar voren en daar zijn we hartstikke blij mee. Er is oog voor elkaars belangen. Natuurlijk zijn die ook weleens tegengesteld, maar het scheelt als er begrip is en als je het samen wilt laten slagen. “
Transactiekosten
Om geïntegreerd werken zo goed mogelijk in te zetten, blijft het volgens Peter Eitjes nodig om de processen onder de loep te blijven nemen. “Het biedt zeker meerwaarde maar valt niet altijd mee. Het zijn tijdrovende en ingewikkelde processen die dus ook veel geld kosten. Er zijn op dat gebied flinke stappen gezet en het ontwikkelt zich nog steeds maar het blijft aandacht vragen om er de juiste processen voor in te richten. Daarover is ook gesproken met marktpartijen. Zo is het Rijksvastgoedbedrijf op dit moment aan het zoeken naar een procesgang die de transactiekosten helpt te verlagen. Het wachten is nu op een geschikt DBFMO-huisvestingsproject waar we dat principe kunnen toepassen in een pilot.”