Inleidend statement van minister-president Jetten tijdens de wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad. Met aandacht voor aanvullende nationale maatregelen op het Europese migratiepact die het kabinet neemt, het onacceptabele geweld bij asielprotesten, de laffe daad van intimidatie bij het D66-partijkantoor en de situatie op het cruiseschip Hondius.
Minister-president Jetten: Goedemiddag. Na een kort meireces is het kabinet vandaag weer bijeengekomen voor de wekelijkse ministerraad. Twee weken geleden zei ik tegen u dat we vandaag met aanvullende nationale maatregelen zouden komen op het Europese migratiepact, omdat het belangrijk is om grip op migratie te krijgen voor een streng en rechtvaardig beleid. In de eerste plaats heeft de ministerraad besloten de grenscontroles door de Koninklijke Marechaussee te verlengen tot en met 30 september van dit jaar. Zo willen we voorkomen dat migranten illegaal de grens oversteken en onrechtmatig in ons land verblijven. Ook ben ik blij te melden dat minister Van den Brink vandaag een zogenoemde Nota van Wijziging naar de Tweede Kamer stuurt waarmee we de mogelijkheden uitbreiden om vreemdelingen die overlast veroorzaken of strafbare feiten plegen, te weren uit ons land door middel van de ongewenstverklaring. Zo pakken we niet alleen ontoelaatbaar gedrag aan, maar dragen we ook bij aan meer ruimte in de asielketen en uiteindelijk aan draagvlak in de samenleving. Er ligt bij een wetsbehandeling voor komende maand ook een amendement van de SGP en JA21 om de rechterlijke dwangsommen af te schaffen en langs die weg de IND te ontlasten. Als kabinet willen we graag tempo maken op dit onderwerp, daarom omarmen we het amendement van SGP en JA21.
In verschillende plaatsen in het land zagen we de afgelopen weken protesten tegen de komst van asielzoekerscentra. Het kabinet begrijpt dat mensen vragen hebben, zorgen hebben over de opvang van asielzoekers in hun buurt en dat dat onderwerp ook emoties kan oproepen. Vanzelfsprekend is het ook goed dat mensen zich uitspreken als ze het niet eens zijn met beleid of keuzes die worden gemaakt, maar ik zeg daarbij ook: hou je aan de grenzen van de wet. Geweld en intimidatie horen daar niet bij. we zagen de afgelopen weken helaas ook een aantal protesten die grimmig werden of echt uit de hand zijn gelopen, waarbij politieagenten werden belaagd vernielingen werden aangericht en een deel van een snelweg werd geblokkeerd. Dat kan absoluut niet door de beugel. Onze steun vanuit het kabinet gaat natuurlijk ook uit naar de gemeentebesturen en ook de politie in het land, die de maatschappelijke protesten de afgelopen weken in goede banen hebben moeten leiden. Het kabinet realiseert zich ook dat gemeenten onder grote druk een moeilijke opgave te vervullen hebben. En we blijven benadrukken dat we samen met gemeenten optrekken om aan deze asielopgave te voldoen. Daarbij zijn er helaas geen snelle, makkelijke oplossingen. Maar ik ben er wel van overtuigd dat we met de langdurige inzet en samenwerking samen tot goede resultaten kunnen komen.
Dan een gebeurtenis die mij – en ik denk velen – gisteren diep heeft geschokt. Een vuurwerkbom die door de brievenbus van het D66-partijkantoor werd gegooid. Een laffe daad van intimidatie, waar wij ook in de ministerraad bij hebben stilgestaan. Ik heb ook vanochtend al mijn waardering uitgesproken voor het optreden van de lokale politie, die kort na de aanslag al direct een verdachte heeft gearresteerd. Gelukkig zijn de jonge mensen die in het gebouw aanwezig waren allemaal ongedeerd naar buiten gekomen, maar ik wil het eigenlijk vooral breder trekken, want we zien bijna elke week wel ergens iets in het land aan de hand waarbij sommige mensen denken dat ze met geweld en intimidatie hun punt moeten kunnen maken. We zagen gisterenavond ook in heel veel verschillende reacties dat de meeste Nederlanders dit gewoon echt volstrekt onacceptabel vinden. En voor al die mensen die denken dat ze met dit soort kansloze acties gerechtvaardigd kunnen optreden is de boodschap van bijna alle Nederlanders volgens mij heel duidelijk: in ons democratische Nederland laten wij ons nooit het zwijgen opleggen door geweld of intimidatie. Je mag het met elkaar oneens zijn, je mag boos zijn, je mag soms ook woedend zijn. Maar ook dan los je het op met woorden en niet met vuurwerkbommen. Hoe moeilijk dat gesprek het ook is, blijf dat gesprek met elkaar aangaan.
We hebben vandaag ook gesproken over de situatie op het cruiseschip Hondius. Het schip dat inmiddels onderweg is naar Tenerife en dat daar naar verwachting dit weekend zal aankomen. Er wordt door alle betrokkenen in Nederland en buitenland hard gewerkt om de aankomst op een veilige manier te organiseren. Prioriteit daarbij heeft natuurlijk de gezondheid van de opvarenden en dat het virus de kans niet krijgt zich verder te verspreiden. Vervolgens willen we de Nederlandse opvarenden zo snel mogelijk op een veilige manier naar Nederland laten terugkeren. We zijn nu heel precies aan het uitwerken welke maatregelen nodig zijn om dat zo snel en veilig mogelijk te laten verlopen. De minister van Volksgezondheid zal daarover later vandaag nog een brief aan de Tweede Kamer versturen. Ik zie heel veel vragen ook online over dit virus en ook vergelijkingen met het coronavirus en ik denk dat het goed is om één punt heel duidelijk te maken en dat is dat dit virus totaal niet te vergelijken is met corona. Het is echt een andere situatie, namelijk een bekend virus waarbij we weten wat we moeten doen om het virus te beheersen en we hebben tegelijkertijd natuurlijk ook heel veel geleerd uit die coronapandemie en al die lessen worden meteen toegepast.
Tot slot. Voor de mensen hier aanwezig, vanwege mijn reis aan het Caribisch deel van het Koninkrijk zal de ministerraad van volgende week die op woensdag plaatsvindt worden voorgezeten door vicepremier Yeşilgöz en zij zal dan ook de persconferentie doen.