In de Kieswet staat wie mag stemmen bij verkiezingen. Stemmen is niet verplicht. Sommige mensen mogen niet stemmen. Zij hebben geen kiesrecht.

Voorwaarden om te stemmen bij Provinciale Statenverkiezingen

U mag stemmen voor de Provinciale Statenverkiezingen als u aan deze voorwaarden voldoet:

  • U bent 18 jaar of ouder op 17 maart 2027. U bent dus geboren vóór 18 maart 2009.
  • U staat ingeschreven op een adres in Nederland, op 1 februari 2027.
  • U heeft de Nederlandse nationaliteit.
  • U bent niet uitgesloten van het kiesrecht.

Voorwaarden om te stemmen bij verkiezingen voor de waterschappen

U mag stemmen voor de waterschapsverkiezingen als u aan deze voorwaarden voldoet:

  • U bent 18 jaar of ouder op 17 maart 2027. U bent dus geboren vóór 18 maart 2009.
  • U staat ingeschreven op een adres in Nederland, op 1 februari 2027.
  • U heeft de Nederlandse nationaliteit of die van een andere EU-lidstaat, of u heeft een geldige verblijfsvergunning.
  • U bent niet uitgesloten van het kiesrecht.

Hoe weet u of u mag stemmen?

U mag stemmen als u aan bovenstaande voorwaarden voldoet. U krijgt dan uiterlijk 3 maart 2027 een stempas thuis bezorgd. Geen stempas ontvangen? Vraag dan zo snel mogelijk een nieuwe stempas aan bij uw gemeente.

Kan ik stemmen als ik een mentor, bewindvoerder of curator heb?

Ja,  u mag zelf stemmen, ook als u een mentor, bewindvoerder of curator heeft.

Kunt u niet zelf naar het stemlokaal? Dan mag iemand anders voor u stemmen. Dit heet machtigen.

Kiesrecht en hulp voor mensen met een verstandelijke beperking

Ook mensen met een verstandelijke beperking hebben kiesrecht. Zij moeten zelfstandig hun stem uit kunnen brengen. Stemlokalen moeten daarom toegankelijk zijn en goed bereikbaar.

Iemand van het stembureau kan uitleg geven over het stemmen. Dit mag alleen buiten het stemhokje. In het stemhokje mag niemand helpen.

Wilt u oefenen met stemmen? Veel gemeenten en organisaties geven trainingen. Op www.hoewerktstemmen.nl vindt u uitleg en kunt u oefenen.

Voor iemand stemmen met een verstandelijke beperking

Heeft u een algemene volmacht om dingen te regelen voor iemand met een verstandelijke beperking? Deze volmacht geldt niet voor verkiezingen. U mag hier dus niet mee stemmen. Als u voor een kiezer wilt stemmen, dan moet deze kiezer u machtigen.

Wie mag niet stemmen?

Sommige mensen in Nederland hebben geen kiesrecht. Een rechter kan bij zeer zware misdrijven iemand uitsluiten van het kiesrecht. Deze persoon mag dan niet stemmen bij verkiezingen. Dit is een bijzondere maatregel bij de opgelegde straf. Deze maatregel wordt bijna niet opgelegd. Mensen die zijn uitgesloten van het kiesrecht, ontvangen als er een verkiezing is geen stempas van hun gemeente.

Gedetineerden zijn dus niet automatisch uitgesloten van het stemrecht. Zij kunnen alleen meestal niet zelf naar een stembureau, tenzij ze op de verkiezingsdag verlof hebben. Daarom kunnen zij alleen hun stem uitbrengen door iemand anders voor hen te laten stemmen (machtigen). Dat is geregeld in de Kieswet.