Certificaten, normen en meetinstrumenten

Deze hoofdrubriek bevat 5 rubrieken:

Normen voor producten, diensten of processen

Overheid, bedrijfsleven en consumenten kunnen afspreken aan welke normen producten en diensten moeten voldoen. Het proces om tot deze normen te komen heet normalisatie.

Normalisatie

Producten en diensten moeten aan normen voldoen. Bijvoorbeeld stopcontacten, speeltoestellen of medische hulpmiddelen. Normen hebben voor bedrijven de volgende voordelen:

  • Normen garanderen veiligheid en kwaliteit van producten en diensten.
  • Bedrijven kunnen kennis, technologie en bedrijfspraktijken gemakkelijker uitwisselen.
  • Bedrijven kunnen gemakkelijker nieuwe markten betreden als zij zich aan normen houden.
  • Nieuwe producten en diensten moeten aansluiten op bestaande producten en diensten. Zo moet een nieuwe stekker in het stopcontact passen. Of papier in een nieuwe printer. Normen helpen hierbij.

Normen in wetten en regels

De Rijksoverheid ziet normen vooral als hulpmiddel om aan wettelijke eisen te voldoen. Zo wil het Rijk dat bedrijven aan de wet voldoen zonder dat het verplicht is normen te gebruiken.

Een fabrikant van speeltoestellen kan bijvoorbeeld gebruik maken van normen voor glijbanen of draaimolens. Hiermee toont hij aan dat zijn toestellen aan de wetgeving voldoen. Maar hij mag ook op een andere manier aantonen dat zijn producten aan de wet voldoen. Het gebruik van deze normen is dan vrijwillig.

Dwingende verwijzing naar normen

Soms is het wel verplicht om een norm te gebruiken. Namelijk als de wet dwingend naar een norm verwijst. Hiervan is sprake in 2 situaties:

  • Als gebruik van de norm verplicht is. Bijvoorbeeld als er maar 1 manier is waarop een product of dienst aan de wet kan voldoen. Zo moeten sommige fabrikanten hun producten volgens een bepaalde norm testen in het laboratorium.
  • Als gebruik van de norm niet verplicht is, maar een andere oplossing wel gelijkwaardig hieraan moet zijn. Om dit te beoordelen, moet de norm kunnen worden ingezien.

Normen kosteloos in te zien

Via de website van NEN zijn sinds 1 januari 2016 bepaalde normen gratis in te zien. Dit zijn nationale NEN-normen waarnaar de wet dwingend verwijst.  

Normen producten en diensten in Europese Unie

Ook de regelgeving van de Europese Unie (EU) maakt gebruik van normen. Voor het Europese beleid geldt ook dat de meeste normen vrijwillig zijn. Voor het op de markt brengen van producten op de EU-markt gelden nieuwe aanpak-richtlijnen. De nieuwe aanpak gaat onder meer over controle van producten voordat ze op de Europese markt komen.

Producten met CE-markering voor veiligheid, gezondheid en milieu

Voor veel producten die onder de nieuwe aanpak-richtlijnen vallen, is CE-markering verplicht. Bijvoorbeeld bouwproducten, gastoestellen, speelgoed, mobiele telefoons en liften. De CE-markering geeft aan dat het product voldoet aan wettelijke eisen. Onder andere op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu.

Rol Nederlands Normalisatie-Instituut

Alle officiële normen voor producten en diensten in Nederland zijn te vinden bij het Nederlands Normalisatie-instituut (NEN). De normcommissies van NEN ontwikkelen normen voor bepaalde sectoren. In die commissies zijn de partijen vertegenwoordigd die hier belang bij hebben, zoals bedrijven en consumenten. In totaal beheert NEN ongeveer 30.000 normen. Daaronder vallen:

  • internationale ISO-normen;
  • Europese EN-normen;
  • nationale NEN-normen.

De ontwikkeling van normen kost geld. Ook rust er auteursrecht op normen. Daarom rekent NEN een bedrag voor het gebruik van de normen.

Internationale samenwerking normalisatie-instellingen

De normalisatie-instellingen uit verschillende landen werken met elkaar samen:

NEN vertegenwoordigt Nederland hierin.

Afspraken over normen voor producten en diensten

De overheid heeft afspraken gemaakt met NEN. Zo moet NEN betrokken partijen informeren over nieuwe ideeën voor normen op Europees of mondiaal niveau.

Met deze informatie kunnen ondernemers beoordelen of ze bij de ontwikkeling van een norm betrokken willen zijn. Zij kunnen hiervoor contact opnemen met NEN.

De Rijksoverheid. Voor Nederland