Fuseren van scholen

Een fusie (samenvoegen) van scholen of schoolbesturen is soms nodig of wenselijk. Bijvoorbeeld om met de gevolgen van leerlingendaling om te gaan. Na een fusie ontvangen schoolbesturen minder geld van de Rijksoverheid. Maar zij krijgen wel een financiële compensatie.

Scholenfusie door leerlingendaling

Een scholenfusie kan een manier zijn om problemen door leerlingendaling op te lossen. 2 of meer scholen worden dan samengevoegd. Dat gebeurt bijvoorbeeld in krimpgebieden. Soms blijft 1 van de vestigingen bestaan. Een schoolbestuur kan onder voorwaarden besluiten hier een nevenvestiging van te maken. Lees meer over gezamenlijke huisvesting van scholen.

DUO toetst zorgvuldigheid fusie

De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) toetst of schoolbesturen de fusie-effectrapportage volledig hebben ingevuld. En of er toestemming van de betrokken medezeggenschapsraden is. Soms is er geen fusietoets nodig:

  • Voortgezet onderwijs 
    Bij fusies in het voortgezet onderwijs zijn twee mogelijkheden: een niet-toetsplichtige fusie of een fusie met een lichte toets.
  • Primair onderwijs
    Bij fusies in het primair onderwijs zijn twee mogelijkheden: een niet-toetsplichtige fusie of een fusie met een lichte toets.
  • Middelbaar beroepsonderwijs (MBO)
    Bij fusies in het MBO is er een inhoudelijke toets en een advies van de minister. 
  • Hoger onderwijs (HBO)
    Bij fusies in het HBO is er een inhoudelijke toets en een advies van de minister.

Fusie tussen besturen kan een oplossing zijn

Een fusie tussen besturen kan een oplossing zijn bij leerlingendaling. Zo kunnen scholen bijvoorbeeld personeel delen of huisvesting. Een fusie tussen besturen kan op verschillende manieren:

  • 2 of meer besturen samenvoegen tot 1 nieuw bestuur
    Dit nieuwe bestuur heeft alle scholen van de 2 partners onder zich.
  • Een bestuurlijke overdracht
    Een schoolbestuur draagt 1 of meer scholen over aan een ander schoolbestuur. Beide schoolbesturen blijven dan wel afzonderlijk bestaan.

Instemming medezeggenschap voor scholenfusie

Bij elke fusie moet de medezeggenschapsraad betrokken zijn. DUO neemt geen fusieaanvraag in behandeling zonder:

  • instemming van de (gemeenschappelijke) medezeggenschapsraden;
  • een volledig ingevulde fusie-effectrapportage (inclusief ouderraadpleging); 
  • advies van de gemeente(n) over de fusie.

In de Wet medezeggenschap scholen staat de rol van de medezeggenschap omschreven:

  • De medezeggenschapsraad moet goede informatie krijgen over de fusie; 
  • De medezeggenschapsraad kan ondersteuning vragen van bijvoorbeeld een externe adviseur. De leden van de medezeggenschapsraad kunnen zelf kiezen waar ze behoefte aan hebben.

Rechten en mogelijkheden ouders en personeel bij fusie

Medezeggenschapsraden moeten eerst de ouders en het personeel raadplegen voordat zij instemmen met een fusie. Dit staat in de Wet medezeggenschap scholen. Zijn ouders of personeel het niet eens met een voorgenomen fusie of sluiting van de school? Dan kunnen zij aan een schoolbestuur een alternatief voorstellen. Zie voor meer informatie: 'Handreiking aan de MR (Medezeggenschapsraad) voor het voorstellen van alternatieven voor fusie of sluiting van een school’.

Gefuseerde scholen krijgen compensatie

Gefuseerde scholen ontvangen minder geld van de Rijksoverheid. Zij krijgen hiervoor tijdelijk een financiële compensatie, zodat ze toe kunnen groeien naar de nieuwe situatie. DUO keert de compensatie aan basisscholen 6 jaar lang uit. Scholen uit het voortgezet onderwijs ontvangen de compensatie 5 jaar.

Eenvoudiger fuseren tot samenwerkingsschool

Het is eenvoudiger geworden om een openbare school samen te voegen met een bijzondere school. Bijvoorbeeld een protestants-christelijke of katholieke school. Ook kunnen openbare en bijzondere schoolbesturen onder bepaalde voorwaarden fuseren tot samenwerkingsbestuur. Dat is geregeld met de Wet Samen sterker door vereenvoudiging samenwerkingsschool.

Vooraf ouders en personeel raadplegen

Als scholen of besturen willen fuseren, brengen zij de effecten daarvan altijd vooraf in kaart. Zij raadplegen altijd vooraf ouders en personeel als er plannen zijn een school te sluiten of te fuseren. Daarna stemt de medezeggenschapsraad in met de voorgenomen fusie. Bij een sluiting heeft de medezeggenschapsraad adviesrecht. Dit is geregeld in de Wet toekomstbestendig onderwijsaanbod.

Zijn ouders het niet eens met een voorgenomen fusie of sluiting van de school? Dan kunnen zij aan een schoolbestuur een alternatief voorstellen. Zie voor meer informatie: 'Handreiking aan de MR (Medezeggenschapsraad) voor het voorstellen van alternatieven voor fusie of sluiting van een school’.