Werken in het onderwijs

Deze hoofdrubriek bevat 5 rubrieken:

Aanpak lerarentekort

De arbeidsmarkt voor leraren in het po, vo en mbo staat op een omslagpunt. De veranderingen op de arbeidsmarkt en de aanpak van het lerarentekort zijn voor elke sector weer anders.

Arbeidsmarkt voor leraren

De komende jaren vindt een aantal veranderingen plaats op de arbeidsmarkt voor leraren: 

  • Primair onderwijs

    In het basisonderwijs is het de laatste jaren vooral voor jonge leraren lastig geweest een baan te vinden. Vooral in de krimpregio’s. De komende jaren zullen weer overal meer leraren basisonderwijs nodig zijn. Wel blijven de regionale verschillen groot.
  • Voortgezet onderwijs

    Voor het voortgezet onderwijs geldt dat voor de verschillende tekortvakken het moeilijker is leraren te vinden. Voor de vakken met de grootste tekorten, bijvoorbeeld wiskunde, lijkt deze situatie voorlopig zo te blijven. Voor de andere vakken zullen er de komende jaren bijna geen tekorten meer zijn.
  • Middelbaar beroepsonderwijs

    Het middelbaar beroepsonderwijs heeft een sterk vergrijsd lerarenbestand. De komende jaren zullen veel mensen met pensioen gaan. Voor het mbo komen de leraren ook van de gewone arbeidsmarkt. Dit in tegenstelling tot leraren van lerarenopleidingen. Daarom worden de komende jaren geen grote problemen verwacht.

Maatregelen lerarentekort voortgezet onderwijs

De overheid werkt intensief om het lerarentekort in het voortgezet onderwijs tegen te gaan. Bijvoorbeeld door maatregelen zoals:

  • de begeleiding van startende leraren;
  • maatwerkmodules voor wis- en natuurkunde;
  • professionele leergemeenschappen;
  • onderwijstraineeship;
  • het excellentieprogramma ‘Eerst de Klas’. 

Alle maatregelen om het lerarentekort aan te pakken staan in de Kamerbrief over de onderwijsarbeidsmarkt.

Tegemoetkoming voor onderwijsmasters

Naast de maatregelen tegen het lerarentekort is er voor de tekortvakken de regeling Tegemoetkoming onderwijsmasters. Studenten die een universitaire master voor eerstegraads leraar starten krijgen een studiebeurs.

De overheid is in gesprek met faculteiten die lerarenopleidingen verzorgen een aparte werving voor de tekortvakken.

Vierslagleren VO

Vierslagleren in het voortgezet onderwijs biedt oplossingen voor het tekort aan leraren. Zowel voor de tekortvakken, bijvoorbeeld wiskunde, als voor de masteropleidingen. 

De starter en de ervaren leerkracht volgen allebei een masteropleiding in een tekortvak. De ervaren leerkracht kan ook een tweedegraadsopleiding volgen. De starter vervangt de ervaren leerkracht 2 dagen per week. Zo heeft de ervaren leraar tijd voor zijn studie terwijl de beginnende leerkracht werkervaring opdoet.

Scholen kunnen een tegemoetkoming krijgen in de kosten van lerarenduo’s op grond van de Kaderregeling Vierslagleren (pdf, 192 Kb). Schoolbesturen kunnen tot 30 juni 2016 een lerarenduo aanmelden bij Voion.

Benoembare leraren voor de klas

Om het lerarentekort op te vullen, mogen scholen gebruikmaken van onbevoegde leraren voor de klas. De school benoemt een onbevoegd leraar om les te geven in een bepaald vak. Deze 'benoembare leraren' zijn onder andere:

  • Leraren in opleiding

    Leraren in opleiding (lio's) in de laatste fase van hun studie kunnen al lesgeven op een school.
  • Zij-instromers

    Mensen van buiten het onderwijs kunnen zij-instromer worden. Zij moeten in het bezit zijn van een getuigschrift 'hoger onderwijs' (een hbo- of wo-opleiding). 
  • Leraren die een ander vak geven

    Leraren mogen een ander vak geven dan waarvoor zij bevoegd zijn. Dat kan dan voor ten hoogste 2 jaar. Zij moeten wel binnen 2 jaar alsnog een onderwijsbevoegdheid halen.
  • Tweedegraads leraren in de bovenbouw

    Tweedegraads docenten mogen maximaal 1 jaar ook in de bovenbouw van havo en vwo hun vak geven. Dat mag voor maximaal de helft van hun werktijd. Deze leraren mogen op een school maximaal 5% van het totale aantal lessen geven. De school moet dit melden aan de Inspectie van het Onderwijs.
  • Leraren die inspringen

    Een leraar kan inspringen om een afwezige leraar te vervangen. Of om een vacature op te vullen zolang er geen geschikte kandidaat is. De onbevoegde leraar krijgt een aanstelling voor maximaal 1 jaar.
  • Gastdocenten in het voortgezet onderwijs

    Mensen met kennis van een vak kunnen jaarlijks maximaal 4 klokuren per week lesgeven als gastdocent. Hiervoor is geen onderwijsbevoegdheid nodig. De gastdocent valt onder de verantwoordelijkheid van de bevoegde leraar.

Leraar worden

Informatie over hoe u leraar wordt staat onder vragen en antwoorden.

Verklaring omtrent het gedrag (VOG)

Onderwijspersoneel moet voor indiensttreding een geldige Verklaring omtrent het gedrag (VOG) overhandigen aan de school. Hierin staat dat het gedrag geen bezwaar is voor de (nieuwe) baan.

De Rijksoverheid. Voor Nederland