Sommige schadelijke bacteriën kunnen ongevoelig (resistent) worden voor antibiotica. Dit probleem speelt over de hele wereld, en kan alleen door internationale samenwerking opgelost worden. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft een wereldwijd plan van aanpak waar de Rijksoverheid aan meedoet. Antibioticaresistentie wordt ook wel antimicrobiële resistentie (AMR) genoemd.
Antibioticaresistentie in Nederland en het buitenland
In Nederland is de antibioticaresistentie (ABR) laag. Dat komt doordat de Nederlandse gezondheidszorg maatregelen tegen antibioticaresistentie neemt. Daarmee voorkomt de zorg dat resistente bacteriën ontstaan en zich verspreiden. Dokters en veeartsen zijn bijvoorbeeld terughoudend met antibiotica voorschrijven.
Het is belangrijk voor de Nederlandse gezondheid dat er in het buitenland ook weinig resistente bacteriën zijn. Want bacteriën komen vanuit het buitenland met mensen en dieren mee naar Nederland.
In andere landen worden overheden zich steeds bewuster van het gevaar van ABR. Maar het is voor veel landen moeilijk om het gebruik van antibiotica te beperken. In sommige landen geven dokters onnodig antibiotica. Of zijn antibiotica ook zonder doktersrecept te krijgen. Hierdoor kunnen meer bacteriën ongevoelig worden voor antibiotica. Het wereldwijde probleem van ABR wordt daardoor groter.
Wereldwijd actieplan tegen antibioticaresistentie
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft een wereldwijd plan tegen ABR (link naar Engelstalige website). Nederland en de andere WHO-lidstaten hebben beloofd eigen nationale plannen van aanpak op te stellen. Met onder meer aandacht voor resistentie in de gezondheidszorg en de dierhouderij. De WHO werkt samen met andere internationale organisaties om het wereldwijde plan uit te voeren.
Zoals:
- de FAO (Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties);
- de WOAH (World Organisation for Animal Health);
- de UNEP (United Nations Environmental Program).
Internationaal fonds voor bestrijding antibioticaresistentie
De WHO, de FAO en de WOAH betalen 5 jaar lang hun activiteiten uit het Antimicrobial Resistance Multi-Partner Trust Fund (link naar Engelstalige website). Met dit fonds helpen de organisaties lagere en middeninkomenslanden hun nationale actieplannen uit te voeren.
Nederland draagt financieel bij aan het Antimicrobial Resistance Multi-Partner Trust Fund. Het fonds ondersteunt landen bij het versterken van hun aanpak van antimicrobiële resistentie.
Antibioticaresistentie wereldwijd onder de aandacht brengen
The Global Leadership Group AMR (link naar Engelstalige website) zorgt ervoor dat antibioticaresistentie hoog op de mondiale politieke agenda blijft staan.
De aanpak van de The Global Leadership Group AMR (GLG) is onder meer:
- pleiten voor de One Health aanpak;
- betere toezicht op de aanwezigheid van ABR en gebruik van antibiotica;
- meer geld zoeken.
Infectieziekten voorkomen en bestrijden
De Global Health Security Agenda (GHSA) is een internationaal initiatief van meer dan 70 landen, internationale organisaties en private partijen. De GHSA wil infectieziekten zo veel mogelijk voorkomen, opsporen en bestrijden. Nederland neemt deel aan het werkpakket over antimicrobiële resistentie van de Global Health Security Agenda (GHSA). Binnen dit internationale samenwerkingsverband delen landen kennis, expertise en goede voorbeelden om antimicrobiële resistentie terug te dringen.
Internationale normen voor voedselveiligheid
De Codex Alimentarius is een organisatie van de Verenigde Naties waaraan 189 landen deelnemen. Codex ontwikkelt internationale normen voor voedselveiligheid, om de volksgezondheid te beschermen. Zoals regels over het gebruik van antibiotica bij dieren en planten. En richtlijnen om de risico’s van antibioticaresistentie op te sporen.
Binnen de Codex Alimentarius werkt Nederland samen met andere landen aan internationale richtlijnen voor verantwoord gebruik van antimicrobiële middelen. Deze richtlijnen helpen antimicrobiële resistentie in de voedselketen terug te dringen.
Internationale conferenties over resistentie tegen geneesmiddelen
Internationale conferenties over antimicrobiële resistentie helpen landen om kennis uit te wisselen en gezamenlijke afspraken te maken. De uitkomsten van deze conferenties vormen een belangrijke basis voor de internationale aanpak van antimicrobiële resistentie. Zo zijn tijdens de conferentie in Oman (2022) internationale doelen vastgesteld voor de verdere mondiale aanpak van antimicrobiële resistentie.