Mantelzorgers zijn onmisbaar voor hun naasten die hulp nodig hebben. Zij hebben hierbij goede ondersteuning nodig. Zodat zij hun naasten zo goed mogelijk kunnen helpen en niet overbelast raken.  

Steeds meer mantelzorgers nodig

Er zijn in Nederland 5,5 miljoen mantelzorgers. Dit betekent dat 1 op de 3 mensen mantelzorger is. Omdat de vergrijzing toeneemt, is de verwachting dat in de toekomst meer mensen mantelzorgers zijn. En dat mantelzorg steeds meer gecombineerd wordt met andere dingen, zoals werk, school of maatschappelijke taken. 

Ongeveer 10% van de mantelzorgers voelt zich overbelast. Dit percentage is sinds 2014 ongeveer gelijk. Maar er zijn ook steeds meer mantelzorgers. Dat beketent dat het aantal overbelaste mantelzorgers ook is gestegen: van 400.000 naar 600.000 mensen. Mantelzorgers die langdurig intensieve zorg verlenen, lopen meer kans op overbelasting. Dit komt onder andere doordat zij mantelzorg combineren met betaald werk en een gezin. Sommige mantelzorgers hebben het gevoel er alleen voor te staan.

Mantelzorgers kunnen ook te maken hebben met veel wetten en regels. Het is voor hen niet altijd duidelijk wanneer en bij wie zij terecht kunnen voor professionele hulp of informatie. Deze hulp komt daarom vaak te laat.

Mantelzorgers beter ondersteunen

Voor mantelzorgers moet het zowel nu als in de toekomst mogelijk blijven hun naasten te helpen. De overheid wil hieraan bijdragen. Onder meer door de randvoorwaarden voor mantelzorgers goed te verzorgen. Het doel van de overheid is dat mantelzorgers:

  • zich gehoord en gesteund voelen;
  • minder last hebben van regels en registratie;
  • weten wat hun rol is en wat ze wel en niet kunnen of moeten doen;
  • weten waar en bij wie ze hulp kunnen krijgen;
  • hulp krijgen die aansluit op hun vraag;
  • kunnen rekenen op begrip, steun en begeleiding van hun werkgever of docent.

Om dit te bereiken heeft de overheid de Mantelzorgagenda 2027-2030 geschreven samen met gemeenten, zorgorganisaties en belangenorganisaties voor mantelzorgers. In de agenda staan maatregelen om overbelasting van mantelzorgers te voorkomen. De overheid heeft hiervoor adviezen gebruikt van de Sociaal-Economische Raad (SER) over een betere combinatie van betaald werk en mantelzorg.

De maatregelen in de Mantelzorgagenda 2027-2030 sluiten aan op afspraken over ondersteuning van mantelzorgers uit het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO). Bijvoorbeeld over het combineren van mantelzorg en werk. Of het eenvoudiger maken van samenwonen met de persoon die zorg nodig heeft. En samenwerken met zorgverleners die zorg bieden aan een naaste.

Bestaande hulp voor mantelzorgers

Er zijn al verschillende manieren waarop mantelzorgers ondersteuning kunnen krijgen. Mantelzorgers kunnen hiervoor terecht bij hun eigen gemeente. Of bij de gemeente waar de naaste woont aan wie ze mantelzorg verlenen. 

Steun via de Mantelzorglijn

Mantelzorgers kunnen de landelijke Mantelzorglijn bellen voor advies, steun en een luisterend oor. Op de website van MantelzorgNL staat bovendien informatie over bijvoorbeeld mantelzorgwoningen en vervangende zorg.

Combineren werk en mantelzorg

Op Mantelzorg.nl lezen mantelzorgers meer over het combineren van zorgtaken met een betaalde baan. De stichting Werk en Mantelzorg helpt werkgevers om rekening te houden met mantelzorgers. Zodat zij werk en mantelzorg beter kunnen combineren.

Respijtzorg en logeerzorg

Om mantelzorgers te ontlasten bestaat er logeerzorg of respijtzorg. 

Respijtzorg is voor overbelaste mantelzorgers die even op adem moeten komen. Dit kan op allerlei manieren, bijvoorbeeld met:

  • dagopvang;
  • een vrijwilliger die een middag de mantelzorg vervangt.

Logeerzorg betekent dat mensen die zorg nodig hebben een korte periode kunnen logeren in een zorginstelling of logeeropvang. Zodat mantelzorgers even niet voor hen hoeven te zorgen. En tot rust kunnen komen.

Extra steun voor mantelzorgers tot 24 jaar

De Strategische Alliantie Jonge Mantelzorg is een landelijk netwerk dat zich inzet voor mantelzorgers tot 24 jaar. Doel is om meer aandacht te krijgen voor deze jonge mantelzorgers en hen steun te bieden. 

Steun voor gemeenten bij lokale mantelzorg

Gemeenten die hulp kunnen gebruiken om beleid te maken over mantelzorg kunnen hiervoor gratis terecht bij het Adviesteam Mantelzorg. 

Beleid voor mantelzorgers in de komende jaren

De overheid wil meer hulp voor mantelzorgers. Daarom gaat de overheid de komende jaren bestaand beleid aanscherpen en ook nieuw beleid maken. Tot 2030 zijn dit bijvoorbeeld belangrijke speerpunten:

  • Overbelasting bij mantelzorgers voorkomen. Bijvoorbeeld door mantelzorgverlof uit te breiden. En het verbeteren van bewustzijn over mantelzorg onder werkgevers en onderwijsinstellingen. 
  • Passende ondersteuning bieden aan mantelzorgers. Bijvoorbeeld door het verbeteren van logeer- en respijtverlof. En door extra ondersteuning aan gemeenten om mantelzorgers te helpen.
  • Zorgen dat mantelzorg niet op 1 mantelzorger terecht komt, maar dat het een gedeelde verantwoordelijkheid wordt. Bijvoorbeeld door het makkelijker te maken om een mantelzorgwoninging te bouwen.

 In de Mantelzorgagenda 2027-2030 vindt u een volledig overzicht van beleidsmaatregelen om mantelzorgers te ondersteunen. 

Samenwerking met zorgprofessionals

Een goede samenwerking met de zorgverleners die een mantelzorger ondersteunen is belangrijk. Een mantelzorger kan ook zorghandelingen overnemen van een zorgprofessional. Maar alleen als de mantelzorger de taken kan en wil doen. En niet overbelast is. Mantelzorg.nl heeft informatie voor mantelzorgers die handelingen overnemen van de zorgprofessional. Bijvoorbeeld wat de juridische aspecten en de voordelen en nadelen zijn.