Het energiesysteem verandert de komende jaren fors. Er is méér energie nodig, die afkomstig is uit duurzame bronnen in plaats van fossiele. Daarom is er uitbreiding en aanpassing van de energie-infrastructuur nodig. Bijvoorbeeld extra kabels, buisleidingen en installaties voor opslag.
Kabels en leidingen nodig om energie te verplaatsen
De vraag naar energie groeit. Tegelijkertijd wil Nederland stap voor stap overgaan op duurzame energie. Bijvoorbeeld warmtenetten, waterstof en energie uit windparken. Die energie moet terechtkomen bij onder meer woningen, bedrijven, scholen en ziekenhuizen. Dit vraagt om een stevig en betrouwbaar netwerk van kabels, leidingen en hoogspanningsstations.
Zo is er onder meer een landelijk netwerk nodig van buisleidingen voor waterstof. En leidingen voor warmtenetten. Ook moet de energie van nieuwe windmolenparken op zee via kabels aan land gebracht worden.
(Een animatie. Voice-over:)
VOICE OVER: In Nederland neemt de vraag naar energie al jaren flink toe.
Tegelijkertijd willen we af van fossiele brandstoffen,
zoals aardgas, kolen en olie.
Door deze transitie hebben we in de toekomst veel meer duurzame energie nodig.
Maar ons huidige energiesysteem is nog niet klaar voor die groei.
Daarom passen we het systeem aan en breiden we onze infrastructuur uit,
op land, en op zee.
Dit betekent dat de komende jaren overal in Nederland de schop in de grond gaat.
We leggen nieuwe kabels en buisleidingen aan,
en bouwen hoogspanningsverbindingen en elektriciteitsstations bij.
De uitvoering van deze projecten heeft veel impact.
Alleen al in de woonwijken moet een op de drie straten worden opengebroken,
een grote verbouwing dus.
We gaan hier dan ook allemaal wat van merken.
Het gaat om grote projecten, die niet zomaar zijn afgerond.
Daardoor blijft het voorlopig druk op het elektriciteitsnet.
Gelukkig levert de grote verbouwing ons ook veel op.
Dankzij het uitbreiden van onze infrastructuur
is er straks veel meer duurzame energie beschikbaar.
Zo zullen we op zee doorgroeien naar 70 gigawatt aan windenergie.
En ook op land groeit het aandeel wind- en zonne-energie door.
Met die duurzame energie verlichten we straks onze woningen,
rijden we elektrisch en kunnen we onze bedrijven verduurzamen.
Daarnaast helpt het om onze energie betaalbaar te houden
en om minder afhankelijk te zijn van andere landen.
Maar, hoe ziet ons toekomstige energiesysteem er dan uit?
We gaan gebruikmaken van veel verschillende duurzame energiebronnen,
met wind- en zonne-energie als de ruggengraat van ons nieuwe systeem.
Veel van onze energie gaan we opwekken op de Noordzee.
Die energie transporteren we naar land in de vorm van elektriciteit,
en later ook waterstof.
Al deze windenergie komt zo veel mogelijk in de buurt
van clusters van industrie en bedrijven aan land.
Wel zo handig, want zo kan de energie direct worden gebruikt
op de plekken waar de vraag het hoogst is.
Op land plaatsen we extra zonnepanelen en windturbines.
Dat gebeurt zo veel mogelijk op geschikte plekken,
zoals langs snelwegen en op gebouwen.
Zo benutten we de ruimte optimaal.
Omdat de wind niet altijd waait en de zon niet altijd schijnt,
zetten we ook in op het opwekken van elektriciteit via kernenergie.
Daarmee zorgen we voor een stabielere energievoorziening.
De opgewekte energie vervoeren we over land
met nieuwe hoogspanningsverbindingen en elektriciteitsstations.
Ook bouwen we met bestaande en nieuwe buisleidingen
een landelijk netwerk voor waterstof.
Verder leggen we nieuwe warmteleidingen aan
en zorgen we voor mogelijkheden om energie op te slaan,
bijvoorbeeld met grote batterijen.
Daarmee is de duurzame energiemix compleet.
Overheden realiseren deze energieprojecten samen met alle betrokken partijen,
zoals netbeheerders, bedrijven, omwonenden en maatschappelijke organisaties.
Daarbij kijken al deze partijen met elkaar naar keuzes
zoals de locatie en volgorde van projecten.
Die keuzes zijn niet eenvoudig, want de ruimte is schaars
en er is ook grond nodig voor woningen, bedrijven, natuur en recreatie.
De meest geschikte plekken, met oog voor de natuur
en het beste moment voor elk project, bepalen we daarom met elkaar.
Zo bouwen we samen aan een toekomst met volledig duurzame energie.
RUSTIGE MUZIEK
(Beeldtekst: Meer informatie? Ga naar rijksoverheid.nl/duurzame-energie)
Energiesysteem uitbreiden en aanpassen
De energie-infrastructuur toekomstbestendig maken kost tijd en geld. Iedereen in Nederland gaat daar de komende jaren iets van merken. Om in de toekomst voldoende duurzame energie op te wekken, is onder andere nodig:
- meer dan 100.000 kilometer aan kabel. Dit betekent dat ongeveer 1 op de 3 straten in Nederland moet worden opengebroken. Meer dan 670 hoogspanningsstations en 50.000 wijkstations (elektriciteitshuisjes).
- ongeveer 1200 kilometer aan leidingen die waterstof door het land sturen.
In totaal is er voor ongeveer 11.000 voetbalvelden aan ruimte nodig om de nieuwe energie-infrastructuur aan te leggen.
Aanpak om infrastructuur te vernieuwen
De Rijksoverheid draagt bij aan de transitie naar het nieuwe energiesysteem. Doel is om het nieuwe energiesysteem zo snel en goed mogelijk klaar te hebben. Dit gebeurt onder meer door:
- een langetermijnvisie op het energiesysteem te ontwikkelen via het Nationaal Plan Energiesysteem;
- De realisatie van grote energieprojecten van nationaal belang zo snel en zorgvuldig mogelijk voor te bereiden via de projectprocedure;
- energieprojecten die van nationaal belang te identificeren en versnellen via het Meerjarenprogramma infrastructuur Energie en Klimaat (MIEK);
- een ruimtelijke strategie te ontwikkelen voor het energiesysteem van kabels, leidingen en locaties voor de opslag en het omzetten van energie van nationaal belang op land via het Programma Energiehoofdstuctuur;
- windenergie op de Noordzee uitbreiden, bijvoorbeeld door nieuwe windmolenparken te bouwen en opgewekte energie naar land te brengen;
- de energie op rijksgrond maximaal te benutten. Bijvoorbeeld door energie langs snelwegen op te wekken of via zonnepalen op overheidsgebouwen.
Omwonenden en bedrijven betrekken bij energietransitie
Het aanpassen en uitbreiden van de energie-infrastructuur is de komende jaren een enorme klus. Er komen bijvoorbeeld nieuwe windmolens, waterstofbuizen en kilometers lange elektriciteitsverbindingen.
Veel mensen in Nederland gaan wat merken van die overgang naar een nieuw energiesysteem. Daarom vindt de overheid het belangrijk om bewoners, bedrijven en belangenorganisaties te betrekken bij de keuzes rondom de energietransitie. Bij alle werkzaamheden wil de overheid daarom:
- de omgeving tijdig informeren;
- transparant zijn over het proces;
- waar mogelijk de haalbaarheid van de ideeën van bewoners en bedrijven te onderzoeken.
Overzicht van lopende nationale energieprojecten
Bekijk het overzicht van alle lopende energieprojecten in Nederland.