Voorjaarsnota OCW: investeringen in emancipatie en basisvaardigheden, ook bezuinigingen

Het kabinet trekt de komende 3 jaar in totaal € 22,9 miljoen extra uit om de veiligheid van lhbtiq+-personen te verbeteren. Daarnaast is er jaarlijks € 13,4 extra beschikbaar om geweld tegen vrouwen tegen te gaan en gaat er € 100 miljoen extra naar basisvaardigheden in het mbo. Dat is te lezen in de Voorjaarsnota die vandaag is gepubliceerd. Naast deze investeringen wordt er ook een aantal bezuinigingen uit de vorige kabinetsperiode en het coalitieakkoord uitgevoerd.

Met het extra geld voor de veiligheid van lhbtiq+-personen wil het kabinet onder meer de acceptatie onder jongeren bevorderen, mentale problemen bij lhbtiq+-personen bespreekbaar maken en campagnes opzetten die discriminatie en desinformatie tegengaan.
Om geweld tegen vrouwen verder aan te pakken, komt er landelijk meer inzet op preventie. OCW trekt hierin samen op met de ministeries van J&V, SZW en VWS. De uitgewerkte plannen komen later dit jaar.

Taal en rekenen

Recente voortgangscijfers laten zien dat versterking van taal- en rekenvaardigheden van studenten die vanuit het vmbo instromen in het mbo nodig is. Daarom gaat er van 2027/2028 t/m 2030/2031 in totaal € 100 miljoen extra naar basisvaardigheden in het mbo, om studenten extra te kunnen begeleiden en zo achterstanden weg te werken.  

Archieven

Daarnaast gaat er € 4,1 miljoen naar het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) voor een tijdelijke voorziening. Iedereen met een onderzoeksbelang, zoals nabestaanden van slachtoffers, kan onder bepaalde voorwaarden in elf Regionale Historische Centra digitaal onderzoek doen in dit oorlogsarchief.
Om te voldoen aan de nieuwe verplichtingen in de Archiefwet en meer opleidingsmogelijkheden in de archiefsector te creëren, wordt in 2026 € 3,8 miljoen en  vanaf 2029 jaarlijks € 7,3 miljoen extra vrijgemaakt. Dit gaat grotendeels naar het Nationaal Archief, om de extra taken uit te voeren die volgen uit de nieuwe Archiefwet.   

Prijsbijstelling

Afgelopen Prinsjesdag werd bekend dat bezuinigd zou worden op de zogenoemde prijsbijstelling voor rijksbrede vraagstukken. De prijsbijstelling is de compensatie die het kabinet uitkeert voor gestegen prijzen door inflatie. Hoeveel minder prijsbijstelling OCW ontvangt wordt volgende week bekendgemaakt bij publicatie van de Eerste suppletoire begroting.

Subsidies

Daarnaast is er in het coalitieakkoord minder geld rijksbreed voor diverse subsidies gereserveerd, voor OCW in totaal € 18,9 miljoen minder per jaar vanaf 2027. Volgende week bij publicatie van de Eerste suppletoire begroting wordt de invulling bekend gemaakt.

Investeringen

In deze Voorjaarsnota is nog niet de ruim € 1,5 miljard verwerkt die het kabinet in het onderwijs, onderzoek en media wil investeren. Dat geld is onder meer bedoeld voor het terugdraaien van verschillende bezuinigingen van het vorige kabinet. Voor de zomer en met Prinsjesdag wordt duidelijk hoe het kabinet dit geld wil verdelen over de plannen in het coalitieakkoord.