De overheid dreigt vast te lopen. Regels stapelen zich op, verantwoordelijkheden zijn versnipperd en de overheid heeft te veel gezichten voor mensen en bedrijven. Dat moet anders: minder en eenvoudigere regels, betere samenwerking, goede digitale dienstverlening en een efficiëntere, kleinere organisatie. De taskforce Slagvaardige Overheid heeft hiervoor de eerste acties in gang gezet.
Een slagvaardige overheid doet wat ze belooft: sneller, eenvoudiger en met minder gedoe. Staatssecretaris Van der Burg benadrukt dat deze verandering een marathon is, en geen sprint: “We kunnen niet alles in één keer oplossen, maar we kunnen wel nu al elke dag stappen zetten om het beter te doen. Mensen en bedrijven moeten zo snel mogelijk het verschil gaan merken.”
Concrete acties voor een slagvaardigere overheid
De taskforce werkt aan minder en eenvoudigere regels, betere (digitale) dienstverlening en vernieuwing van de Rijksdienst.
Er komt een jaarlijks terugkerende vereenvoudigingswet. Met deze wet worden structureel overbodige regels en wetten afgeschaft. Jaarlijks worden minimaal 500 regels geschrapt of vereenvoudigd. Ook de Omgevingswet en Wet Open Overheid worden tegen het licht gehouden.
Mensen en bedrijven moeten de overheid ervaren als één toegankelijke partij. Daarvoor moeten organisaties zoals de Belastingdienst, de Kamer van Koophandel en gemeenten soepeler gegevens kunnen delen, zodat ondernemers in zwaar weer bijvoorbeeld sneller hulp krijgen. In enkele gemeenten is nu ook een hulpteam gestart voor ondernemers in zwaar weer. Deze zomer start de Nederlandse Digitale Dienst, die de digitalisering van de overheid versnelt met gedeelde standaarden en slimme inzet van technologie.
De verandering is een gezamenlijke opdracht voor ministeries, medeoverheden, inspecties en maatschappelijke organisaties. De taskforce, die bestaat uit de coördinerend staatssecretaris van Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid, de staatssecretaris van Digitale Economie en Soevereiniteit en de ministers van Financiën, Binnenlandse Zaken en Economische Zaken, werkt aan teams die organisatiegrenzen overstijgen, met gezamenlijk eigenaarschap. Ook komt er minder controle om de controle, en wordt het toezichtstelsel hervormd om efficiënter te werken.
De overheid zal op deze manier slimmer en efficiënter gaan werken, waardoor het ambtenarenapparaat kleiner kan worden. De helft van de banen bij ministeries bestaat uit overheadfuncties (zoals ondersteunende functies en management). Het streven is om dit percentage geleidelijk te verlagen naar ongeveer 35. Hierbij wordt waar mogelijk AI ingezet. Ook moet de externe inhuur verminderen tot maximaal 10% van de totale personele uitgaven. Dit draagt bij aan de efficiencytaakstelling (oplopend tot € 0,4 miljard vanaf 2030) en de taakstelling Slagvaardige Overheid (oplopend tot € 1 miljard in 2030).