Verbod op werken met uitzendkrachten in vleesindustrie

In 2011 constateerde een parlementair onderzoek al malafide praktijken in de vleesverwerkende industrie. Al vijftien jaar zijn er steeds weer opnieuw signalen van misstanden. Arbeidsmigranten worden onderbetaald en ontslagen bij ziekte. Daarnaast is er sprake van intimidatie en na een ernstig ongeluk word je in de steek gelaten. De Arbeidsinspectie concludeert dat bij de inzet van uitzendkrachten twee keer zo vaak sprake is van een overtreding van de arbeidswetten.

Minister Vijlbrief van SZW: “We zien te veel misstanden die in de negentiende eeuw thuishoren. De vleessector heeft alle kansen gekregen zichzelf te verbeteren, maar zij blijkt ontzettend hardleers. Met het uitzendverbod pakken we het probleem aan bij de bron. Alleen de eigenaar van het vleesbedrijf is straks nog verantwoordelijk voor gezonde, veilige en eerlijke werkomstandigheden. Het is afgelopen met jezelf verschuilen achter een uitzendbureau. Het is tijd dat er ook in de vleesindustrie eerlijk werk is voor iedereen.”

Te weinig verbeteringen in sector

De vleesketen moest voor het ultimatum van 15 juni jl. twee acties realiseren om de misstanden significant terug te brengen. De sector heeft niet serieus genoeg werk gemaakt van deze acties.

Per juli 2026 had 80% van de arbeidskrachten direct in dienst moeten zijn. Bij zowel de wit- als roodvleessector is ongeveer slechts de helft van het personeel direct in dienst. Terwijl de werkzaamheden structureel van aard zijn. Onder roodvlees horen onder andere varkens en runderen, en bij witvlees gaat het onder andere om kippen. Dit is te weinig voortgang om de misstanden op te lossen.
De sector werkt aan plannen om deze percentages te verhogen maar deze verandering gaat niet snel genoeg. De vleesketen heeft daarmee onvoldoende eigenaarschap gepakt en besteedt nog steeds het overgrote deel van het structurele werk uit aan uitzendbureaus.

Goede ervaringen in Duitsland

Een uitzendverbod is geen tovermiddel voor alle uitdagingen en problemen in de vleesketen. Het werk in de vleesketen blijft zwaar en fysiek belastend. Wel geven de ervaringen in Duitsland vertrouwen dat het verbod arbeidsmisstanden in de vleesketen flink kan terugbrengen zonder grote economische gevolgen. Vleesbedrijven werden zelf verantwoordelijk om hun medewerkers gezond te houden, omdat ze een zieke of gewone medewerker niet meer de volgende dag kunnen inwisselen voor een nieuwe kracht. Er zijn in Duitsland nu minder ongelukken op de werkvloer, een zieke medewerker krijgt gewoon betaald en ook overwerk wordt uitbetaald.

Het uitzendverbod

• Door het uitzendverbod wordt het in- en uitlenen van arbeidskrachten in de gehele vleesketen verboden.
• Het verbod zal van toepassing zijn voor bedrijven waar de volgende activiteiten worden verricht: slachten, verwerken, koelen en invriezen van vlees.
• Functies die niet direct samenhangen met de primaire vleesproductie zoals verkoopmedewerkers, of administratief personeel worden uitgezonderd van het uitzendverbod.
• Kleine bedrijven die minder dan 20 mensen inzetten vallen niet onder het verbod.
• De Arbeidsinspectie zal toezien op de naleving van het uitzendverbod. Toezicht en handhaving op de naleving van arbeidswetgeving zal door de maatregel makkelijker worden omdat duidelijk is wie juridisch gezien de werkgever zou moeten zijn.

Vervolgtraject

• Het verbod gaat in op 1 maart 2028.
• Voor bestaande dienstverbanden geldt er een overgangstermijn tot 1 juni 2028.
• Per 1 juni 2028 is het uitzendverbod in de vleesketen dus volledig van kracht.
• Dit betekent dat na aankondiging van de maatregel bedrijven 23 maanden de tijd hebben om zich voor te bereiden.
• Vandaag zal de maatregel in internetconsultatie gaan. Deze duurt 8 weken.
• Daarnaast zal zoals toegezegd de maatregel worden voorgehangen bij de Tweede Kamer.

Het is belangrijk dat bedrijven de tijd krijgen om uitzendkrachten over te nemen en een contract aan te bieden. Het is ook in het belang van de uitzendkrachten dat de overgang naar werknemerschap goed verloopt.