Het kabinet wil een onafhankelijke toezichthouder voor de advocatuur (OTA) oprichten. Daarmee wordt het toezicht op advocaten onafhankelijk van zowel de beroepsgroep als de overheid georganiseerd. Het wetsvoorstel gaat vandaag in internetconsultatie.
Staatssecretaris van Bruggen: “Advocaten die hun werk kunnen doen, zijn onmisbaar voor onze rechtsstaat. Daar hoort ook onafhankelijk toezicht bij dat onafhankelijk is van zowel de beroepsgroep als van de overheid. Juist nu de advocatuur onder grote druk staat, is dat belangrijk.”
Onafhankelijk toezicht
Op dit moment wordt toezicht op de advocatuur uitgevoerd door de dekens van de 11 lokale orden van advocaten. Met het wetsvoorstel wordt dit ondergebracht bij de nieuwe landelijke Onafhankelijke Toezichthouder Advocatuur (OTA). De OTA krijgt een onafhankelijke positie ten opzichte van de overheid en beroepsgroep en wordt ondergebracht bij de Nederlandse orde van advocaten (NOvA). De toezichthouder houdt toezicht op alle in Nederland ingeschreven advocaten en krijgt de bevoegdheid om op te treden als regels worden overtreden, bijvoorbeeld door een tuchtklacht in te dienen bij de tuchtrechter of een boete of last onder dwangsom op te leggen.
Het bestuur gaat bestaan uit 5 leden, waarvan de meerderheid geen advocaat is, waaronder de voorzitter. Dit bestuur wordt benoemd door de algemene raad van de NOvA via een onafhankelijke procedure met een benoemingsadviescommissie.
Klachtrecht
Een eerder voorgesteld meldpunt voor klachten maakt geen onderdeel uit van dit wetsvoorstel. Wel moet het klachtrecht gemoderniseerd worden. In het najaar van 2026 brengt de NOvA hierover een advies uit. Aan de hand van dit advies bekijkt het ministerie hoe het klachtrecht het beste kan worden ingericht. Daarbij wordt ook de aangenomen motie van de Tweede Kamer betrokken die oproept om het klachtrecht en toezicht bij dezelfde instantie onder te brengen.
Vervolg
De consultatie van dit wetsvoorstel staat tot half september open. Daarna wordt het voorstel verder uitgewerkt en naar alle waarschijnlijkheid begin 2027 voorgelegd aan de Raad van State voor advies. Ondertussen gaan de voorbereidingen voor de OTA door. Zo wordt er een kwartiermaker aangesteld die aan de slag gaat met het opzetten van de toezichthouder.