Het kabinet neemt per direct maatregelen om de veiligheid en de openbare orde rondom het aanmeldcentrum in Ter Apel te waarborgen. Nieuwe asielzoekers die nog niet kunnen instromen in het aanmeldcentrum, worden opgevangen in het voormalige DISA-pand op het terrein. Hiermee wordt het verblijf van groepen asielzoekers op het voorterrein beëindigd. Het gebied rondom het aanmeldcentrum is aangewezen als veiligheidsrisicogebied, waardoor er preventief gefouilleerd kan worden. Daarnaast wordt het toezicht geïntensiveerd. De dagopvang in het DISA-pand gaat vanaf woensdag starten, met daarnaast de al bestaande nachtopvang in diverse gemeenten.
Vanwege een structureel tekort aan opvangplekken in het land geldt in Ter Apel sinds mei een gecontroleerde toegang. Dit leidde ertoe dat niet alle asielzoekers in Ter Apel konden worden opgevangen en op het voorterrein verbleven. De afgelopen weken hebben zich op het voorterrein diverse incidenten voorgedaan, waaronder opstootjes, intimidatie en twee steekincidenten. Deze overlast wordt veroorzaakt door een kleine, specifieke groep van veelal kansarme asielzoekers of personen van elders zonder asielaanvraag. Zij zetten het draagvlak onder druk en verpesten het voor de mensen die onze hulp nodig hebben. Er ligt een opdracht om de mensen die tot deze doelgroep behoren stevig aan te pakken. Vanwege zorgen over de veiligheid schortten het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk Nederland afgelopen vrijdag hun hulpverlening op het voorterrein tijdelijk op.
Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie): “Overlast, intimidatie en bedreiging door wie dan ook is onacceptabel, bij COA en in de openbare ruimte. Elk incident is er één teveel. Het is een basisvoorwaarde dat hulpverleners en medewerkers hun werk in een rustige en veilige omgeving kunnen uitvoeren. Met de betrokken partijen hebben we afspraken gemaakt om de rust op het terrein terug te brengen en de hulpverlening op een veilige manier te hervatten. Ik ben het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk erkentelijk voor hun bijdrage in de afgelopen weken en de nieuw gemaakte afspraken. Deze maatregelen lossen de onderliggende problematiek echter niet op. Daarom wil ik nogmaals benadrukken dat de situatie in Ter Apel urgent en kritiek is en dat ik nogmaals alle gemeenten oproep om spoednoodopvanglocaties aan te bieden.”
Na intensief overleg tussen het ministerie, het COA, de gemeente Westerwolde, de Politie en het Rode Kruis is besloten tot de volgende stappen:
Dagopvang in DISA-pand: Nieuwe aanmelders die wachten op een opvangplek in het aanmeldcentrum worden voortaan opgevangen in het voormalige DISA-pand. Het COA organiseert aansluitend het busvervoer naar de noodnachtopvang in de regio om zwerfgedrag te voorkomen. Met het openen van het DISA-pand houden we de openbare ruimte beheersbaar.
Scherper toezicht en handhaving: Voor het DISA-pand gelden strikte huisregels; bij overlast wordt de toegang ontzegd. Overlastgevend gedrag wordt niet getolereerd en zal waar mogelijk strafrechtelijk worden opgevolgd. Daarnaast wordt het terrein aangemerkt als veiligheidsrisicogebied, waardoor preventief fouilleren mogelijk wordt. Er worden extra camera’s geplaatst en er worden extra boa's en beveiligers ingezet.
De minister benadrukt dat deze lokale maatregelen noodzakelijk zijn voor de korte termijn, maar dat een duurzame oplossing vraagt om een lagere instroom, hogere terugkeer, een snellere uitstroom naar gemeentelijke huisvesting en een goede uitvoering van de Spreidingswet.