Het kabinet start een maatschappelijke dialoog over online discriminatie en haat. De gesprekken moeten leiden tot concrete beleidsadviezen en meer bewustwording voor de aanpak van online discriminatie. Iedereen kan anoniem online meedoen en zich inschrijven voor fysieke bijeenkomsten. De dialoog loopt tot eind 2027 en is onderdeel van het bredere Plan van aanpak tegen online discriminatie.
Online discriminatie en haat zijn een groeiend probleem
Volgens het CBS waren in 2024 ruim 580.000 mensen slachtoffer van online discriminatie of haat. Meer dan de helft van Nederlanders ouder dan 15 jaar zag datzelfde jaar negatieve, discriminerende of beledigende berichten langskomen op sociale media. Door de grote hoeveelheid van dit soort berichten verschuift de grens van wat we online acceptabel vinden. Onderzoek van het Netwerk Mediawijsheid bevestigt dat een derde van de Nederlanders vindt dat kwetsend en schadelijk gedrag online erbij hoort en verwacht dat het ook niet meer weggaat. Dit heeft serieuze gevolgen voor slachtoffers en onze democratie. Slachtoffers nemen minder snel deel aan publieke discussies, waardoor bepaalde stemmen verdwijnen uit het publieke debat. Ook kan discriminatie leiden tot gezondheidsklachten voor de slachtoffers. Om de normalisering van online discriminatie tegen te gaan, start het kabinet op initiatief van staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) een maatschappelijk dialoog.
Staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit): “Wat niet normaal is, mag nooit normaal worden. Discriminatie hoort niet thuis in onze samenleving, ook niet online. Toch zien we dat mensen er nog te vaak mee te maken krijgen. Daarom moeten we het gesprek blijven voeren over hoe we online met elkaar omgaan, waar de grens ligt en wat je kunt doen als je discriminatie tegenkomt.
Maatschappelijk dialoog
De dialoog vindt zowel online als fysiek plaats. Via Praatmeemetdeoverheid.nl kunnen mensen reageren op stellingen en zelf onderwerpen aandragen. Daarnaast vinden verspreid door het land fysieke panel- en dialoogbijeenkomsten plaats, waar deelnemers in kleinere groepen ervaringen delen en oplossingen bespreken.
De maatschappelijke dialoog loopt tot eind 2027. De resultaten worden verwerkt in een openbaar rapport met concrete beleidsadviezen over de aanpak van online discriminatie. Ook wordt onderzocht hoe Praatmeemetdeoverheid.nl in de toekomst kan worden ingezet voor grootschalige burgerparticipatie over andere maatschappelijke onderwerpen.
Praatmeemetdeoverheid.nl
Praatmeemetdeoverheid.nl is in september gelanceerd als online plek voor publieke gesprekken. Anders dan op sociale media wordt het gesprek niet bepaald door algoritmes die selecteren welke berichten gebruikers te zien krijgen. Het platform gebruikt Voxit om zichtbaar te maken waar groepen deelnemers van mening verschillen, maar juist ook waar zij het met elkaar eens zijn. Daarbij worden ook de opvattingen van kleinere groepen zichtbaar.
Iedereen kan meedoen aan de maatschappelijke dialoog. Juist de verscheidenheid aan meningen en perspectieven zorgt voor een beter gesprek. Online deelnemen kan volledig anoniem, zodat mensen zich vrij voelen om hun mening te geven. Voor de fysieke gesprekken kunnen mensen zich aanmelden via Praatmeemetdeoverheid.nl. Als zich meer mensen aanmelden dan er plekken beschikbaar zijn, wordt er geloot.
Onderdeel van bredere aanpak
De maatschappelijke dialoog is onderdeel van het bredere Plan van aanpak tegen online discriminatie. Daarin staan ook maatregelen voor betere slachtofferhulp en meldvoorzieningen, strenge handhaving, bewustwording en het activeren van omstanders.