Zolang Nederland gas nodig heeft als energiebron, zorgt het kabinet voor voldoende aanbod en voor goede voorbereiding op ernstige verstoringen. Daarvoor is het Landelijk Crisisplan Gas (LCP-G): het treedt in werking zodra de gaslevering dreigt uit te vallen of is uitgevallen en er gevaar is voor maatschappelijke verstoring. Het plan legt duidelijke rollen, afspraken en scenario’s vast voor alle betrokken publieke en private partijen. Bestaande plannen, zoals het Bescherm- en Herstelplan gas (BH-G) met concrete maatregelen om de vraag te beperken, blijven gewoon bestaan. Het LCP-G vormt daarbovenop een overkoepelend kader en geeft inzicht in de crisisstructuren.
Wat is er nieuw? De herziening is gebaseerd op de lessen uit recente energiecrises (Oekraïne en de Straat van Hormuz) en op de lagere gaswinning in Nederland zelf. Ook is in meer detail uitgewerkt welke rol de veiligheidsregio’s spelen bij een mogelijke gascrisis. Verder is in kaart gebracht wat gasuitval betekent voor andere kritieke sectoren, zoals elektriciteitsproductie, chemie en gezondheidszorg.
Gasleveringszekerheid ’27-‘28
Ieder jaar deelt GTS in het najaar een prognose voor de winter van het jaar erop. Hieruit blijkt dat de leveringszekerheid in de winter van 2027-2028 geborgd is, ook bij een koude winter. Daarvoor moet er wel genoeg gas beschikbaar zijn. Het kabinet legt daarom het nationale vuldoel voor 2027 vast en treft voorbereidingen om in de gasopslagen voldoende gas op te slaan.
De EU-vuldoelstelling voor Nederland voor 2027 is 103 TWh. Bij moeilijke marktomstandigheden, zoals nu, mag daar tot 10 procentpunt van worden afgeweken. Gemiddeld genomen is de afgelopen 5 jaar, jaarlijks zo’n 70 TWh uit de gasopslagen gehaald om te voldoen aan de gasvraag in de winter. Vooralsnog is 2027 het laatste jaar met een EU-vuldoelstelling. Een algehele herziening van het Europese wetgevingskader voor energieveiligheid, waar ook de gasleveringszekerheid onder valt, wordt binnenkort verwacht.
Het uitgangspunt is dat de markt gas opslaat in de gasopslagen. Het kabinet wil voorbereid zijn op marktomstandigheden die het voor de markt moeilijk maakt om gas op te slaan. Daarom krijgt EBN ook volgend jaar de opdracht om tot maximaal 80 TWh op te slaan in de gasopslagen, voor zover de markt dat zelf niet doet. Daarvoor is maximaal € 1 miljard subsidie beschikbaar. Slaat de markt in 2027/2028 voldoende gas op, dan hoeft EBN dit budget mogelijk niet (volledig) te gebruiken.