Ter gelegenheid van 75 jaar diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Jordanië gingen de Nederlandse ambassadeur Stella Kloth en de Jordaanse ambassadeur Khalid Al-Kadi met elkaar in gesprek. Zoals de ambassadeurs het zelf verwoorden: 'De Nederlanders hebben het totaalvoetbal uitgevonden. Misschien kunnen we samen werken aan ‘totale diplomatie’, waarbij we elke uitdaging benaderen alsof die van onszelf is.'
‘De afstand tussen onze landen is misschien groot, maar in onze waarden, principes en veel van onze standpunten staan we heel dicht bij elkaar.'
Hechte partners
Hoewel Jordanië en Nederland duizenden kilometers van elkaar verwijderd zijn, ziet Al-Kadi meer overeenkomsten dan verschillen.
‘De afstand tussen onze landen is misschien groot, maar als het gaat om onze waarden, onze principes en veel van onze standpunten staan we heel dicht bij elkaar.’
Voor Kloth is de relatie bijzonder omdat die zoveel verschillende onderwerpen zichtbaar is.
‘Jordanië en Nederland zijn sterke partners. Natuurlijk maken de hechte banden tussen onze beide koninklijke families die relatie heel bijzonder. Maar wat ik als ambassadeur in Jordanië het meest waardeer, is hoe veelzijdig onze samenwerking is.’
Ter voorbereiding op het jubileum vond ambassadeur Al-Kadi een Nederlands tijdschrift uit 1954, met daarin een foto van de toen 18-jarige koning Hoessein, die een Nederlandse motorrijder in Jordanië verwelkomt. Het tijdschrift hangt nu in zijn kantoor op de Jordaanse ambassade in Den Haag.
Verbonden door water
Als er één onderwerp is dat laat zien hoe de samenwerking zich heeft ontwikkeld, dan is het water. Nederland heeft eeuwenlang geleerd hoe het water buiten de deur te houden, terwijl Jordanië een van de landen is met de grootste waterschaarste ter wereld. Toch zien beide ambassadeurs juist dat contrast als een van de grootste krachten van hun samenwerking.
Nederland ondersteunt Jordanië met langetermijninvesteringen en kennisuitwisseling. De National Water Conveyor, een van de grootste waterprojecten van Jordanië, zal in Aqaba zeewater ontzilten en het vervolgens naar Amman transporteren. Nederland ondersteunt dit project. Daarnaast werken experts uit beide landen samen op het gebied van irrigatie, klimaatbestendigheid en het verbeteren van de toegang tot water voor vluchtelingengemeenschappen.
Maar de kennisuitwisseling werkt twee kanten op. Nu Nederland door klimaatverandering steeds vaker te maken krijgt met hevige regenbuien, kijken Nederlandse experts ook naar de manier waarop Jordanië al tientallen jaren omgaat met schaarse watervoorraden.
'Als het in Nederland regent, valt er vaak in korte tijd veel regen,' zegt Kloth. 'De vraag is hoe we dat water kunnen vasthouden. Daar houdt Jordanië zich al heel lang mee bezig.'
Handel met perspectief
Diezelfde bereidheid om samen te werken komt ook terug in de handel. Jordanië vormt een toegangspoort tot de regio en volgens Al-Kadi is Nederland een van de grootste Europese importeurs van Jordaanse producten. Hij hoopt dan ook dat Nederlandse bedrijven later dit jaar sterk vertegenwoordigd zullen zijn op het eerste EU-Jordan Investeringsforum aan de Dode Zee.
De samenwerking tussen Nederland en Jordanië op het gebied van (maritieme) logistiek krijgt al steeds meer vorm, onder meer door de aanwezigheid van APMT en Smit Lamnalco in Aqaba. Ook in de landbouwsector werken beide landen nauw samen.
Kloth ziet vooral kansen in de jonge, hoogopgeleide beroepsbevolking van Jordanië en de snelgroeiende fintech.
'Jordanië heeft ontzettend veel potentie,' zegt ze. 'Er liggen volop kansen voor Nederlandse bedrijven en volgens mij beginnen we die nu pas echt te ontdekken.'
Partners in moeilijk tijden
Jordanië biedt al jarenlang onderdak aan mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en conflict. Het land vangt, gemeten naar het aantal inwoners, de meeste vluchtelingen ter wereld op. 'Het opvangen van vluchtelingen hoort bij onze principes en overtuigingen,' zegt Al-Kadi.
Nederland is al lange tijd een belangrijke partner in dat werk. Zo ondersteunen we Palestijnse vluchtelingen via UNRWA, en financiert het ministerie van Buitenlandse Zaken programma's voor Syrische vluchtelingen én de Jordaanse gemeenschappen die hen hebben opgevangen.
Volgens Kloth ligt de nadruk op het versterken van de veerkracht op de lange termijn, in plaats van pas in actie te komen wanneer een crisis de krantenkoppen haalt.
'Investeren in jongeren is investeren in de toekomst van onze relatie.'
Geschiedenis en wederzijds respect
Naarmate het gesprek vordert, komen beide ambassadeurs steeds weer terug op één onderwerp: de hechte band tussen de Nederlandse en Jordaanse koninklijke families.
'De relatie tussen onze koninklijke families is gebouwd op een lange geschiedenis en wederzijds respect,' zegt Kloth. 'In veel opzichten vormt die de basis van de relatie tussen onze landen. Het is onze taak om die band te vertalen naar concrete samenwerking, of het nu gaat om water, humanitaire hulp of politieke dialoog.'
Al-Kadi is het daarmee eens. 'Die band vormt het hart van de relatie tussen Jordanië en Nederland. Hij inspireert ons in ons werk als diplomaten.'
Op de vraag of die koninklijke banden het diplomatieke werk makkelijker maken, glimlachen beide ambassadeurs. Vrijwel tegelijkertijd antwoorden ze: 'absoluut.'
Blik op de toekomst
Volgens ambassadeur Al-Kadi hangt het volgende hoofdstuk in de relatie tussen Jordanië en Nederland af van de kansen die we jongeren bieden. Jordanië heeft een van de jongste bevolkingen in de regio en telt een groeiend aantal getalenteerde ondernemers en jonge professionals in de publieke sector.
Via programma's als Orange Corners ondersteunt Nederland jonge ondernemers bij het opzetten en uitbouwen van hun bedrijf. Shiraka biedt jonge ambtenaren de kans om internationale ervaring op te doen en hun professionele netwerk uit te breiden.
'Wie investeert in jongeren, investeert in de toekomst van onze relatie,' zegt Kloth. 'Als ik oud-deelnemers van deze programma's ontmoet, zeg ik altijd tegen hen: ‘Jullie zijn nu ambassadeurs van Nederland in Jordanië.’
Totale diplomatie
De investering in jongeren beperkt zich niet tot het klaslokaal of de werkvloer. Kloth wijst op het KNVB WorldCoaches-programma, dat voetbal inzet om jongeren leiderschap en samenwerking bij te brengen.
'Het gaat om veel meer dan voetbal,' zegt ze. 'Jongeren ontwikkelen vaardigheden waar ze hun hele leven profijt van hebben.'
Volgens Al-Kadi heeft de eerste deelname van Jordanië aan het WK voetbal een nieuwe generatie voetballiefhebbers geïnspireerd. Tegelijkertijd geniet het Nederlandse voetbal al jarenlang een trouwe aanhang in het koninkrijk.
'Oranje is in Jordanië een bekende naam. En aangezien de Nederlanders het Totaalvoetbal hebben uitgevonden, kunnen we misschien samen werken aan ‘totale diplomatie’, waarbij we iedere uitdaging benaderen alsof die van onszelf is.'