Interview met Willem Stitselaar, Macquarie.
De financiële groep Macquarie zorgt wereldwijd in een groot aantal Design Build Finance Maintain Operate (DBFMO)-projecten voor de financiering. Ook in Nederland neemt de financier deel aan verschillende consortia waarbij voor Macquarie voorop staat dat de kennis en ervaring van alle partners telt.
Beeld: © Macquarie
Willem Stitselaar
Dat Willem Stitselaar, hoofd van Macquarie Benelux, betrokken is bij zijn werk spreekt wel uit de manier waarop hij vanuit zijn eigen kantoor trots wijst in de richting van een nabijgelegen bouwplek. Daar is een huizenhoge hijskraan bezig met de sloop van een geraamte van wat eens het gebouw van de rechtbank van Amsterdam was. “De sloop loopt goed volgens planning. Straks staat daar een “gezagwekkend” gebouw waar heel goed bij nagedacht is wat de gebruiker nodig heeft. Dat is de basis, daar starten we elk project mee. Macquarie is dan ook meer dan financier, we zijn naast investeerder vooral ook initiator en ontwikkelaar.”
Finance
De Rechtbank van Amsterdam is een DBFMO-project. Kenmerkend voor deze contractvorm is de F van Financiering. Het consortium trekt zelf de private financiering aan. Er is dus geen voorfinanciering van de overheid. De overheid betaalt alleen voor de geleverde prestaties. Bij het project de rechtbank van Amsterdam heeft Macquarie de bankfinanciering voor het consortium geregeld. “Volgens de principes van best for project bekijken we wat de meest optimale financieringsvorm voor het consortium is. Voor het consortium NACH hebben we 235 miljoen euro aan vreemd vermogen binnengehaald.”
Langdurig contract
Daarvoor heeft Macquarie vier banken bij elkaar gebracht. “Deze banken doen hun eigen boekenonderzoek, ofwel due diligence om te kijken of ons project robuust genoeg is. Als we uiteindelijk een best and final offer doen, moeten we wel binnen drie maanden ons eigen vermogen en het vreemd vermogen op tafel kunnen leggen om het dertig jaar durende contract te kunnen ondertekenen. Voordeel is dat we een sterke financiële partij zijn die weinig last heeft van bijvoorbeeld de conjunctuur. We hebben een stabiele business, dat bleek ook tijdens de financiële crisis. “
Groene energie
Met meer dan 13.500 medewerkers in 27 landen is Macquarie een internationale financiële groep van formaat. De groep investeert onder meer in infrastructuur, nutsbedrijven, hernieuwbare energie, vastgoed, media en technologie. De oorsprong ligt in Australië waar de organisatie zo”n twintig jaar geleden ging meewerken in Privaat Publieke Samenwerking (PPS)-constructies. Naast de sectoren infrastructuur en huisvesting is Macquarie in Nederland actief op het gebied van duurzame energie zoals de windparken op zee. Onlangs kocht de groep de Green Investment Bank in het Verenigd Koninkrijk met de belofte om 3 miljard pond te gaan investeren in groene projecten in heel Europa.
Gebruiker centraal
Een van de grote PPS-successen waar Macquarie aan deelneemt, is de Rechtbank in Breda. Daarop volgde de aanbesteding van de rechtbank van Amsterdam. Opvallend was hier dat de financier het initiatief nam terwijl meestal de bouwers in de lead zijn. “Ook hier zijn we eerst gaan kijken wat er nodig was om te komen tot een succesvol project. We denken niet in hokjes. Dat heeft ons in staat gesteld om partijen die traditioneel weinig zeggenschap hebben een stem te geven. Met als resultaat een ontwerp waarbij nadrukkelijk de gebruiker en niet de omzet centraal staat.”
Integraal ontwerp
Deze maand werd bekend dat het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) voor de aanbesteding van de nieuwe Marinekazerne in Vlissingen in dialoog gaat met drie consortia waaronder het consortium MAKZ waar Macquarie aan deelneemt. Ook op het gebied van infrastructuur is Macquarie betrokken bij aanbestedingen van Rijkswaterstaat (RWS). “We zijn samen met een andere partij in de race voor een groot tunnelproject. Daarnaast zijn er nog andere projecten die we volgen, zoals de A9 bij Badhoevedorp en de A15. Ook bij deze projecten willen we het ontwerp integraal aanvliegen. Omgeving speelt daarin voor ons net zo”n belangrijke rol als veiligheid, de doorstroom van het verkeer en zo min mogelijk hinder tijdens onderhoud. De wegen lopen door zowel stedelijk als landelijk gebied, er zijn daardoor veel verschillende stakeholders bij betrokken.”
Kwaliteit
Hoe komt Macquarie aan de kennis over alle aspecten die mee worden gewogen? “We beschikken zelf over deskundigen die meekijken met de projecten we hebben wereldwijd veel kennis en ervaring in andere projecten opgedaan. Belangrijkste is de inbreng van de lokale partners. De Nederlandse partijen waar we mee samenwerken hebben de beste experts in huis. Voorop staat dat de kennis en kunde van álle partners meetelt en dat levert kwaliteit op.”
Intensief
Dat deze aanpak werkt, heeft zich volgens Willem Stitselaar wel bewezen. “Natuurlijk zijn er ook voorbeelden van PPS-projecten die uitdagingen hebben gekend maar over het algemeen zijn er vooral succesvolle cases. Je ziet naast DBFMO- nu ook DBM-projecten opkomen waar echt wordt nagedacht over integrale oplossingen. De Marktvisie vinden we een hele goede ontwikkeling die we nu aan beide zijden van de tafel moeten implementeren. Nadenken over de belangen van de ander en samen bekijken hoe je kunt komen tot het beste resultaat vinden wij vanzelfsprekend en het ligt in onze bedrijfscultuur die een focus heeft op samenwerken. Dat is geen dogma, maar een natuurlijke manier van werken die hoort bij deze tijd en waar wij ons heel goed in herkennen. Het is zaak dat markt en overheid er gezamenlijk voor zorgen dat deze visie elke keer per project herleeft en verder verbeterd wordt.”
Mogelijkheden
Er gaat wel enige zorg uit naar de pijplijn van DBFMO-projecten. “Waar er bij RWS nog veel mogelijkheden in het verschiet liggen, lijkt dat bij RVB de pijplijn aan projecten nog moet uitkristalliseren. Dat is wel een onzekerheid die op dit moment boven de markt hangt. Terwijl er in de markt genoeg ideeën zijn over oude overheidsgebouwen die heel goed op deze manier klaargestoomd zouden kunnen worden voor de eenentwinitigste eeuw. Daar staat tegenover dat we het internationaal gezien op PPS-gebied heel goed doen. Ik krijg vaak van andere landen te horen dat er met bewondering naar het succes en de pijplijn van DBFMO-projecten in Nederland wordt gekeken.”