Inleidend statement van minister-president Jetten tijdens de wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad. Met aandacht voor de brandstichting bij een synagoge in Rotterdam. Ook ging het over het instellen van een basisverzekering voor zelfstandigen bij arbeidsongeschiktheid, over projecten om het duurzaam verdienvermogen van Nederland te versterken en een terugblik op de ontwikkelingen afgelopen week rondom Iran.
Minister-president Jetten: Vandaag kwamen we, zoals elke week, bijeen voor de ministerraad en daar hebben we onder meer besloten dat zelfstandigen een basisverzekering krijgen voor arbeidsongeschiktheid. En daarmee creëren we een sociaal vangnet voor als wij onverhoopt niet meer kunnen werken. Zo’n basisverzekering is met name van belang voor zelfstandigen voor wie een verzekering nu te duur is of voor zelfstandigen die vanwege hun leeftijd of hun gezondheid niet kunnen verzekeren. Zoals we in het coalitieakkoord al hadden aangekondigd, willen we daar vaart mee maken. Dus het is mooi dat we hebben hier nu al een klap op kunnen geven. Verder hebben we vandaag besloten om 200 miljoen uit het Nationaal Groeifonds toe te kennen aan twee projecten die het duurzaam verdienvermogen van Nederland versterken. Namelijk een project om het beroepsonderwijs beter te laten aansluiten op de behoeften van de arbeidsmarkt door de samenwerking tussen mbo en hbo met het bedrijfsleven te versterken. En een project dat gericht is op de ontwikkeling van 6G, de volgende generatie mobiele communicatienetwerken die rond 2030 op de markt moeten komen.
Maar de rode draad door mijn agenda deze week was het conflict in en rondom Iran en de wereldwijde en nationale gevolgen van die oorlog. Het kwam onder meer aan de orde in mijn gesprek met president Macron afgelopen woensdag tijdens het Kamerdebat gisteren en ook de ministerraad vandaag. Maar vooral ook in mijn ontmoeting met mensen uit de Iraanse gemeenschap in Nederland eerder deze week. Zij leven tussen hoop en vrees omdat contact leggen met hun geliefden in Iran bijna onmogelijk is. En ze maken zich grote zorgen over de bombardementen die plaatsvinden maar ook de reactie van het Iraanse regime dat de bevolking daar continu onderdrukt. Het laat zien hoeveel menselijk leed er schuil gaat achter de situatie in Iran en dat maakt op het hele kabinet ook indruk.
Maar we zien ook dat het conflict ook hier in Nederland leidt tot onrust. Zoals sterk stijgende energieprijzen die inmiddels ook de portemonnee van Nederlanders raken. Door hoge brandstofprijzen aan de pomp maar ook door angst voor oplopende energierekeningen voor gas en elektriciteit. En ik snap de zorgen die daarover zijn. Bijvoorbeeld bij gezinnen die die gasrekening zien stijgen of ondernemers die niet meer uitkomen vanwege de gestegen kosten. En daar ligt helaas geen snelle of makkelijke oplossing voor op de plank. Maar als kabinet kijken we natuurlijk wel naar de mogelijkheden die er zijn. Zowel op de korte als op de langere termijn. De inventarisatie van mogelijke maatregelen wordt nu gemaakt en afgerond zodat na het weekend de Kamer wordt geïnformeerd per brief over de verschillende opties die er zijn. En veel hangt daarbij af van hoe de situatie zich in het Midden-Oosten verder ontwikkelt en hoe ook de internationale markten daarop reageren.
Die huidige situatie laat ook des te meer zien dat we echt moeten werken aan onze strategische autonomie. Niet alleen nationaal maar ook in Europees verband. En dat onderwerp staat ook hoog op de agenda van de Europese Raad die volgende week plaatsvindt. Het vergroten van die strategische autonomie gaat hand in hand met het versterken van het Europese concurrentievermogen. En het is essentieel dat we daar hard mee aan de slag gaan. Voordat ik volgende week donderdag naar Brussel afreis ga ik daarom ook aankomende maandag naar Berlijn voor een ontmoeting met bondskanselier Merz om ervoor te zorgen dat Nederland en Duitsland daar ook nauw in optrekken.
Vanaf deze plek wil ik ook zo voor het weekend een oproep doen aan alle stemgerechtigde Nederlanders. Want aankomende woensdag zijn er alweer verkiezingen. En dit keer voor de gemeenteraad. Hele belangrijke verkiezingen, omdat de gemeente over veel zaken gaat die ons dagelijks leven raakt. Dus ga stemmen. Maar ik wens ook iedereen die deze verkiezingen mogelijk maakt heel veel succes. Van de medewerkers van gemeenten tot vrijwilligers op al die stembureaus.
Tot slot. Vannacht is er brand gesticht bij een synagoge in Rotterdam. De politie doet nader onderzoek. Er zijn inmiddels ook al een aantal verdachten aangehouden. Het is vooral verschrikkelijk dat dit is gebeurd. En het heeft ook weer tot heel veel angstgevoelens geleid bij de Joodse gemeenschap. Niet alleen in Rotterdam, maar in heel Nederland. Laat heel duidelijk zijn dat er in ons land geen plaats is voor antisemitisme. Geen plaats voor intimidatie, haat of geweld tegen welke religieuze minderheid dan ook.