Inleidend statement van minister-president Jeten tijdens de wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad. Met vooral aandacht voor de stikstofplannen van het kabinet.
Minister-president Jetten: Nederland wil vooruit. Nederland kan vooruit. We zijn een land van doeners. Van boeren die willen investeren in de toekomst van hun bedrijf. Van bouwvakkers die huizen bouwen voor alle mensen die een woning zoeken. We hebben daarvoor vergunningen nodig. Vergunningen voor nieuwe wegen, spoorlijnen en ov-knooppunten. En in het belang van ons allemaal natuurlijk ook: een natuur die groeit en bloeit. Maar al te lang zit het land op slot. Wie een huis wil bouwen, loopt vast. Wie wil investeren, loopt vast. Boeren zitten in onzekerheid. En onze natuur staat steeds verder onder druk. Iedereen wordt geraakt. Omdat echte keuzes te lang zijn uitgesteld. Daarom kiezen we vandaag voor een belangrijke doorbraak. Niet voor één sector, maar voor heel Nederland. Het kabinet presenteert een pakket aan maatregelen waarmee we Nederland weer in beweging krijgen. Zodat boeren weer perspectief krijgen. Zodat de natuur zich kan herstellen. Zodat we weer woningen kunnen bouwen. Ik ga er ook eerlijk over zijn. Dit vraagt iets van ons allemaal. In de eerste plaats van de agrarische sector. Ik heb daar de afgelopen periode ook veel over gesproken met de betrokken organisaties, zoals de jonge boeren. Maar het zijn niet alleen de boeren van wie we wat vragen. Ook van andere sectoren, zoals de industrie en verkeer, van supermarkt tot veevoerbedrijf. Iedereen zal verantwoordelijkheid moeten nemen. Want alleen als iedereen meedoet, krijgt Nederland weer ruimte. Ruimte voor boeren. Ruimte voor woningen. Ruimte voor ondernemers. En ruimte voor natuur. Dat is de inspanning meer dan waard. En ja, we vragen veel. Daarom gaan de maatregelen samen met de nodige financiële middelen. We investeren in totaal 20 miljard om voor boeren, ondernemers en anderen deze omslag mogelijk te maken. Makkelijk is het niet. Maar de prijs van nog langer niets doen, is vele malen hoger. Daarom kiezen we nu duidelijke keuzes. De meest betrokken bewindspersonen zullen hierna een uitgebreide toelichting geven. Ik hou het daarom hierbij. Ik vind het belangrijk om te benadrukken dat we vandaag niet bij nul beginnen. Provincies, gemeenten en waterschappen zijn op veel plekken al aan de slag met goede oplossingen. We bouwen voort op de energie die nu al wordt geleverd. Over de hele linie geldt: dit gaat alleen werken als we het samen doen. Niet tegenover elkaar maar naast elkaar. En ik ben er rotsvast van overtuigd dat we dat kunnen. Ik zeg er wel eerlijk bij: morgen zal niet meteen alles anders zijn. Maar vandaag begint wél een nieuwe fase. Dat geldt niet alleen voor het stikstofdossier. Ook op andere onderwerpen schuiven we problemen niet vooruit, maar pakken we ze aan. Zo gaan we de druk op de gevangenissen in Nederland verlichten. De afgelopen tijd is heel duidelijk geworden dat de rek eruit is. In de hele sector zien we volle gevangenissen, tbs-klinieken en justitiële jeugdinrichtingen die het eigenlijk niet meer aankunnen. De druk op het gevangenispersoneel is enorm hoog. Daarom grijpen we in. Zo gaan we de leegstaande gevangenis in Almere heropenen. Daarmee creëren we op termijn 320 extra cellen. Ook blijven we inzetten op werving van nieuw gevangenispersoneel. En zorgen we dat huidige medewerkers met plezier hun werk doen, door minder administratieve druk en betere begeleiding. Met deze maatregelen zorgen we dat ons gevangeniswezen sterker en toekomstbestendiger wordt. En dat is hard nodig: want een gevangenisstraf moet echt een gevangenisstraf zijn. Het mag nooit een papieren werkelijkheid worden door een gebrek aan capaciteit.
Tot slot nog even over de hitte. Hier binnen zitten we redelijk koel, maar buiten is heel duidelijk waarom het KNMI code rood heeft moeten afkondigen. Het is op veel plekken bloedheet en daar moeten we ons allemaal aan aanpassen. Blijf zoveel mogelijk uit de zon, zoek verkoeling op, drink genoeg water en beperk je fysieke inspanningen. En vooral ook: let een beetje extra op de mensen in je omgeving die misschien wat hulp of ondersteuning kunnen gebruiken. Zelf was ik gisteren in een woonzorgcentrum om ijsjes uit te delen. Geweldig om te zien wat de medewerkers en vrijwilligers doen om de bewoners te ondersteunen met dit weer. Laten we dit weekend allemaal even om ons heen kijken. Als we allemaal in onze eigen omgeving kijken of we een handje kunnen toesteken, dan helpen we elkaar door de hitte heen. Helaas heeft de hitte ook impact op onze veteranen. Morgen op Veteranendag zou het traditionele defilé plaatsvinden en een uitgebreid programma op het Malieveld. De gemeente Den Haag heeft helaas moeten besluiten dat het onverantwoord is om deze twee programmaonderdelen door te laten gaan. Ik snap dat dit een grote teleurstelling is, vooral ook voor alle veteranen en iedereen die naar deze dag heeft uitgekeken. Maar dat neemt niet weg dat we onwijs trots zijn op onze veteranen. Gelukkig kan een deel van het programma doorgaan, maar laten we ook vooral voor zorgen dat we ook het rest van het jaar onze veteranen eren.