Afrikaanse varkenspest tegengaan

Ziekteverschijnselen Afrikaanse varkenspest

Verschijnselen van Afrikaanse varkenspest (AVP) bij varkens en zwijnen zijn: 

• minder eetlust 
• koorts 
• slapte
• blauwe verkleuring van de huid 
• overgeven
• bloedingen 
• afsterven van delen van de huid 
• miskraam
• diarree, soms met bloed

Varkens en zwijnen met AVP worden ziek en gaan vaak binnen enkele dagen dood. Behandeling van AVP is niet mogelijk. Ook is er nog geen vaccin tegen.

Afrikaanse varkenspest alleen bij varkens en zwijnen

Mensen en andere dieren dan varkens hebben geen last van de Afrikaanse varkenspest. Zij kunnen het niet krijgen.

Verspreiding Afrikaanse varkenspest

Het virus verspreidt zich op verschillende manieren, via:

• contact met besmette varkens of wilde zwijnen;
• besmette etenswaren. Het virus overleeft in varkensvlees van besmette varkens, ook als dit gedroogd of ingevroren is;
• materialen die in contact zijn geweest met besmette varkens of besmette wilde zwijnen, zoals veewagens en kleding.

Geen Afrikaanse varkenspest in Nederland

In Nederland zijn op dit moment geen varkens of wilde zwijnen besmet met de Afrikaanse varkenspest (AVP). AVP komt wel voor in Duitsland, Spanje, Italië, Polen en een aantal Oost-Europese landen.

De kans is klein dat AVP via besmette wilde zwijnen naar Nederland komt. De gebieden waar besmette zwijnen leven, liggen namelijk ver van Nederland. Het virus kan wel via besmette varkens of etenswaren in Nederland terechtkomen.

Uitbraak Afrikaanse varkenspest voorkomen

Zowel de varkenssector als de overheid wil niet dat de Afrikaanse varkenspest in Nederland uitbreekt. Daarom nemen de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en de varkenshouderij maatregelen. Zo gelden er:

• regels voor omkleden en schoonmaken op varkensbedrijven;
• een verbod op het invoeren van gedroogde worst, salami en ander varkensvlees uit gebieden waar Afrikaanse varkenspest is;
• een verbod op het voeren van etensresten aan varkens, ook op bijvoorbeeld een kinderboerderij;
• een plicht voor houders van varkens, voor dierenartsen en laboratoria om verschijnselen van Afrikaanse varkenspest te melden bij het Landelijk meldpunt dierziekten via 045 546 31 88.

Afrikaanse varkenspest bij wilde zwijnen voorkomen

In de provincies Limburg, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel leven veel wilde zwijnen. Daarom heeft de overheid met die provincies en met Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, LandschappenNL en de producentenorganisatie in de varkenshouderij een plan van aanpak voor de preventie en bestrijding van Afrikaanse varkenspest gemaakt:

• Om zo min mogelijk contact tussen wilde zwijnen en mensen te hebben, komen er bijvoorbeeld extra hekken rondom gebieden met zwijnen. 
• De hoeveelheid wilde zwijnen wordt in de gaten gehouden. Als er te veel zijn, kunnen ze worden afgeschoten. 
• Er komt een onderzoek naar hoe het slachtafval vervolgens veilig afgevoerd kan worden.
   

Maatregelen bij ziekteverschijnselen in Nederland

Zijn er verschijnselen van de Afrikaanse varkenspest bij wilde zwijnen of varkens? Zijn er besmettingen en dode dieren? Dan gelden direct Europese regels om de ziekte te bestrijden. 
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) neemt dan maatregelen. De NVWA kan bijvoorbeeld:

• locaties met varkens onderzoeken: zowel bedrijven, als eigenaren die varkens houden als hobby;
• dode wilde zwijnen zoeken, onderzoeken en opruimen;
• besmette varkens doden en opruimen.

De overheid neemt vervolgens maatregelen om verspreiding van de Afrikaanse varkenspest te voorkomen, bijvoorbeeld:

• een gebied aanwijzen waar besmette varkenshouderijen liggen of besmette wilde zwijnen zijn. In dat gebied gelden strikte maatregelen voor houders van varkens. Bijvoorbeeld extra hygiëne- en controlemaatregelen;
• een verbod om varkens te vervoeren;
• een verbod om varkensvlees en andere producten van varkens te vervoeren.

Dood wild zwijn melden

Iedereen kan meewerken om de verspreiding van de Afrikaanse varkenspest tegen te gaan. Bijvoorbeeld door melding te doen bij de provincie van een dood wild zwijn.