Nieuwe kwaliteitseisen gastouderopvang
De nieuwe kwaliteitseisen voor gastouderopvang gaan op 1 juli 2026 in. Het doel is om de kwaliteit van de gastouderopvang te verbeteren.
Per 1 juli 2026 geldt er een nieuwe wet voor de gastouderopvang. Daarin zijn nieuwe kwaliteitseisen vastgelegd waar gastouders en gastouderbureaus aan moeten voldoen. Veel dingen gaan al goed, maar zijn nu in een wet vastgelegd zodat de kwaliteit van de gastouderopvang over de breedte verbetert. In deze animatie worden de nieuwe kwaliteitseisen uitgelegd.
Script:
Per 1 juli 2026 gelden er nieuwe kwaliteitseisen voor gastouders en gastouderbureaus.
Het doel van de nieuwe kwaliteitseisen is om de gastouderopvang verder te versterken.
Veel gastouders laten deze kwaliteit al zien.
Met de wet borgen we de kwaliteit voor de hele sector.
Wat zijn de belangrijkste eisen waar je als gastouder aan moet voldoen?
Als gastouder maak je een pedagogisch werkplan.
Hierin leg je onder andere uit hoe je het pedagogisch beleidsplan van je gastouderbureau in jouw
eigen opvang gaat uitvoeren.
Dit plan mag je zelf vormgeven.
Het kan dus ook een praatplaat of video zijn.
In dit pedagogisch werkplan beschrijf je ook hoe je de ontwikkeling van de kinderen volgt.
Dit hoeft niet heel uitgebreid, dit kan ook een filmpje of collage zijn.
Je volgt 7 uur scholing per jaar om op de hoogte te blijven van nieuwe ontwikkelingen.
Je bepaalt zelf hoe je deze uren invult, als het maar te maken heeft met het kunnen bieden van verantwoorde gastouderopvang.
Daarnaast krijg je 3 uur per jaar pedagogische coaching via het gastouderbureau.
Om de pedagogische kwaliteit van de kinderopvang te waarborgen, moet de nieuwe gastouders verplicht een pedagogisch onderdeel volgen voordat zij starten als gastouder.
Dit geldt alleen voor gastouders die na 1 juli 2026 starten.
Gastouders zijn verplicht om aangesloten te zijn bij een gastouderbureau.
Je mag bij maximaal twee gastouderbureaus ingeschreven staan.
Bij een overstap naar een ander bureau mag je tijdelijk bij drie bureaus staan ingeschreven.
Ben je nu bij meer dan twee bureau's ingeschreven, dan mag je bestaande contracten met ouders afmaken.
Tot slot moet elke gastouder een achterwacht hebben.
Dit is een volwassene die in een noodsituatie binnen 15 minuten bij de voorziening voor gastouderopvang kan zijn.
Dit geldt ook als je maar één kind opvangt.
Wil je meer weten? Vraag je gastouderbureau om uitleg of kijk op de site van het ministerie van SZW en schrijf je in voor de nieuwsbrief.
Nieuwe eisen voor gastouders
Pedagogisch werkplan en ontwikkeling kind volgen
Gastouders schrijven een pedagogisch werkplan. Hierin staat onder andere hoe zij het pedagogisch beleidsplan van hun gastouderbureau(s) in de praktijk brengen en hoe zij deze ontwikkeling van kinderen volgen. De gastouders werken volgens dit pedagogisch werkplan. Het gastouderbureau kan helpen bij het opstellen van dit werkplan.
Lees meer over het pedagogisch werkplan.
Privacy (AVG)
Als de gastouder informatie vastlegt over de ontwikkeling van kinderen dan moet de gastouder hier uitdrukkelijk toestemming voor vragen aan ouders (AVG artikel 7). Dit geldt ook voor wanneer de gastouder deze gegevens wil delen met anderen dan de ouder (zoals school of buitenschoolse opvang).
Deskundigheidseisen gastouders
Permanente educatie
Iedere gastouder volgt jaarlijks 7 uur aan permanente educatie. De gastouder mag zelf kiezen hoe de permanente educatie wordt ingevuld. Zolang het aansluit bij de werkzaamheden van de gastouder en zo bijdraagt aan het bieden van verantwoorde kinderopvang.
Lees meer over permanente educatie.
Pedagogisch coaching
Elk gastouder volgt jaarlijks minimaal 3 uur pedagogisch coaching van ieder gastouderbureau.
Lees meer over pedagogisch coaching.
Opleidingseis nieuwe gastouders
Voor gastouders die starten vanaf 1 juli 2026, geldt een nieuwe opleidingseis. De opleiding van deze gastouders moet een verplichte pedagogische module bevatten. De opleidingen in de ministeriële regeling bijlage 1a kwalificeren zelfstandig. De opleidingen in bijlage 1b kwalificeren alleen met een aanvullende pedagogische module, zoals is opgenomen in bijlage 1c of in de cao Kinderopvang.
Lees meer over de aangepaste opleidingseis.
SLIM scholingssubsidie ook voor gastouders
Sommige opleidingen of pedagogische modules staan in het Ontwikkelpad Kinderopvang. Hiervoor is subsidie beschikbaar (40 of 90% van de kosten).
Lees meer over het Ontwikkelpad Kinderopvang en hoe een gastouderbureau een SLIM-subsidie kan aanvragen.
Maximaal 2 gastouderbureaus
Gastouders sluiten zich aan bij maximaal 2 gastouderbureaus. Dit zorgt voor een duidelijke verdeling van de taken en voorkomt onduidelijkheid over de begeleiding. Lees meer over maximalisering gastouderbureaus.
Overige wijzigingen voor gastouders
Naast bovenstaande eisen veranderen ook een aantal bestaande regels voor gastouders. Zo moet iedere gastouder bijvoorbeeld een achterwacht hebben. Ook wordt de leeftijd verhoogd waarop eigen kinderen meetellen voor het maximumaantal kinderen dat mag worden opgevangen. Lees meer over wijziging bestaande eisen gastouderopvang.
Eisen voor gastouderbureaus
Pedagogisch beleidsplan
Per 1 juli 2026 zijn er een aantal veranderingen in de eisen aan het pedagogisch beleidsplan.
Lees meer over het pedagogisch beleidsplan.
Pedagogisch werkplan
Vanaf 1 juli 2026 heeft iedere gastouder een pedagogisch werkplan. Het gastouderbureau kan de gastouder begeleiden bij het opstellen van het pedagogisch werkplan. Lees meer over het pedagogisch werkplan.
Pedagogisch coaching
Elk gastouderbureau biedt iedere gastouder per jaar minimaal 3 uur coaching. De pedagogisch beleidsmedewerker van het gastouderbureau geeft de coaching. Een bemiddelingsmedewerker van het gastouderbureau kan dit ook doen, als deze aan de opleidingseisen voor pedagogisch beleidsmedewerker voldoet.
De pedagogisch beleidsmedewerker coacht de gastouder bij het bieden van verantwoorde kinderopvang. De coaching sluit aan bij de ontwikkelbehoefte van de gastouder.
Lees meer over pedagogisch coaching.
Opleidingseisen pedagogisch beleidsmedewerker
De opleidingseisen voor de pedagogisch beleidsmedewerker komen in de cao Kinderopvang. Zodra hier meer over bekend is leest u meer via de nieuwsbrief Kinderopvang van SZW.
Overige wijzigingen kwaliteitseisen gastouderbureaus
Naast bovenstaande eisen veranderen ook een aantal bestaande regels voor gastouderbureaus. Zo zijn het koppelingsgesprek en het voortgangsgesprek op de opvanglocatie vanaf 1 juli 2026 niet meer verplicht.Lees meer over wijziging bestaande eisen gastouseropvang.
Toezicht gastouderopvang
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving op kinderopvang. In opdracht van de gemeente voert de GGD dit toezicht uit.
Minimaal één keer per jaar bezoekt de GGD ieder gastouderbureau, Daarnaast worden jaarlijks 50% van de gastouderlocaties per gemeente geïnspecteerd. Van iedere inspectie maakt de GGD een inspectierapport met daarin de bevindingen van het toezicht en een advies aan de gemeente of handhaving nodig is. Ook de reactie van de gastouder of het gastouderbureau staat in dit rapport.
Alle locaties voor gastouderopvang en de inspectierapporten zijn te vinden in het Landelijk Register Kinderopvang.
Meer informatie over nieuwe eisen gastouderopvang
De nieuwe eisen worden vastgelegd en toegelicht in de wet- en regelgeving voor de kinderopvang:
- In de wijziging van de Wet kinderopvang en de toelichting op de Wet leest u meer over de introductie van de pedagogisch beleidsmedewerker, over de 4 pedagogische doelen en over de maximering van het aantal gastouderbureaus.
- In de wijziging van het Besluit kwaliteit kinderopvang bevat een toelichting op het pedagogisch werkplan, de coaching, permanente educatie en achterwacht.
- In de wijziging van de Regeling Wet kinderopvang staan de nieuwe opleidingseisen voor gastouders en voor pedagogisch beleidsmedewerkers. En een toelichting op de begeleidende en bemiddelende rol van het gastouderbureau.