Geoorloofd schoolverzuim en spijbelen

Jongeren tussen de 5 en 18 jaar moeten onderwijs volgen. Soms is er een reden waarom ze (tijdelijk) niet naar school hoeven. Bijvoorbeeld bij ziekte of verplichtingen door geloofsovertuiging of levensovertuiging.

Geoorloofd schoolverzuim

Soms kan een leerling vrijstelling krijgen van de plicht om naar school te gaan. Dan is er geen sprake van schoolverzuim of spijbelen. Voorbeelden zijn:

  • ziekte;
  • schorsing;
  • religieuze feestdag;
  • huwelijk;
  • begrafenis.

Ouders en leerlingen moeten dan wel voldoen aan de voorwaarden bij geoorloofd schoolverzuim.

Ongeoorloofd schoolverzuim (spijbelen)

Is een leerling niet op school zonder dat hiervoor een geldige reden is? Of voldoet de leerlingn niet aan de voorwaarden? Dan zijn de ouders of verzorgers (degene die het gezag over een jongere uitoefent) strafbaar. Een leerling van twaalf jaar of ouder is ook zelf verantwoordelijk voor het schoolbezoek.

Als een leerling te vaak afwezig is, waarschuwt de school de leerplichtambtenaar. Die zoekt vervolgens uit waarom de leerling niet op school is verschenen. Scholen en instellingen moeten (verplicht) het ongeoorloofde verzuim melden bij leerplicht via het  verzuimloket van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). De schoolleiding maakt een melding zodra een leerling  totaal 16 uren les- of praktijktijd in 4 opeenvolgende lesweken afwezig was.

Melding bij spijbelen

Het verzuimloket van DUO geeft de melding door aan de leerplichtambtenaar van de gemeente. Deze onderzoekt de zaak en kan uiteindelijk een proces-verbaal opmaken. De ambtenaar stuurt het proces-verbaal naar het Openbaar Ministerie.

Ook kan de leerplichtambtenaar het verzuim melden bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Dit doet de ambtenaar als die vindt dat de pogingen om de leerling weer naar school te krijgen geen effect hebben. De SVB kan dan de kinderbijslag stoppen. Deze maatregel geldt alleen voor leerlingen van 16 en 17 jaar die geen startkwalificatie hebben.

Geldboete

De ouder of verzorgende die gezag heeft over het kind of het kind verzorgt, moet ervoor zorgen dat de jongere is ingeschreven op een school en die school ook geregeld bezoekt. Het niet nakomen van deze verplichting kan leiden tot een geldboete.

Taakstraf of gevangenisstraf

De rechter kan de leer- of kwalificatieplichtige jongere als deze 12 jaar of ouder is ook een taakstraf opleggen. In sommige gevallen kan de rechter een voorwaardelijke gevangenisstraf van een maand opleggen.

Absoluut verzuim

Staan leer- of kwalificatieplichtige jongeren niet ingeschreven op een school? Dan is er sprake van absoluut verzuim. Dit is een strafbaar feit, omdat er sprake is van een overtreding van de Leerplichtwet 1969. Als degenen die voor de jongere in kwestie verantwoordelijk zijn de jongere niet op een school of instelling willen inschrijven, maakt de leerplichtambtenaar een proces-verbaal op en stuurt dit naar de officier van justitie.

Schoolverzuimcijfers

Gemeenten geven elk jaar aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) door hoe groot het schoolverzuim was in hun gemeente. Daarbij geven ze ook aan hoe ze hiermee zijn omgegaan. Jaarlijks stuurt het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een brief met de schoolverzuimcijfers naar de Tweede Kamer.