Leerplicht en kwalificatieplicht

Leerlingen van 5 tot 16 jaar zijn leerplichtig. Jongeren tussen de 16 en 18 jaar die nog geen startkwalificatie hebben behaald zijn kwalificatieplichtig. Een startkwalificatie is (minimaal) een diploma havo, vwo of mbo (niveau 2 of hoger). De kwalificatieplicht geldt niet voor jongeren die onderwijs gevolgd hebben in de uitstroomprofielen arbeidsmarktgericht of dagbesteding op het voortgezet speciaal onderwijs. 

Kinderen tussen 5 en 16 jaar: leerplicht

Alle kinderen tussen 5 en 16 jaar die in Nederland wonen zijn leerplichtig. Dit geldt ook voor kinderen met een andere nationaliteit. En voor kinderen van asielzoekers en vreemdelingen.

De meeste kinderen gaan al naar school als ze 4 jaar zijn. Maar zij vallen dan nog niet onder de leerplicht.  U bent dus niet strafbaar als u uw 4-jarige kind thuis houdt. De leerplichtambtenaar kan hier niets tegen doen. De leerplicht begint op de 1e dag van de nieuwe maand nadat het kind 5 is geworden. Vanaf dat moment zijn ouders of verzorgers ook strafbaar als zij hun kind thuis houden.

Inschrijven op school

Ouders of verzorgers moeten hun leerplichtige kinderen inschrijven op een school. De kinderen moeten ook echt naar die school gaan. Dit geldt ook voor kinderen met een andere nationaliteit en nieuwkomers (asielzoekers en vreemdelingen). Deze afspraken staan in de Leerplichtwet 1969.

Vrijstelling van de leerplicht

Soms kan een kind vrijstelling krijgen van de leerplicht. Dit gebeurt alleen in uitzonderingsgevallen. Denk aan een begrafenis of een huwelijk. Het kan ook voorkomen dat een kind ongeschikt is om naar school te gaan door lichamelijke of psychische oorzaken.

Einde leerplicht

De leerplicht duurt tot en met het einde van het schooljaar. Een kind dat 16 jaar wordt, moet het schooljaar dus eerst nog afmaken. Een schooljaar loopt van 1 augustus tot en met 31 juli. Als uw kind minimaal 12 volledige schooljaren naar school is geweest, is de leerplicht ook afgelopen. Een groep overslaan op de basisschool telt mee als volledig schooljaar.

Kwalificatieplicht voor jongeren van 16 en 17

Jongeren tussen 16 en 18 jaar die geen startkwalificatie hebben, hebben een kwalificatieplicht. Een startkwalificatie is (minimaal) een diploma havo, vwo of mbo (niveau 2 of hoger). Als een leerling onderwijs heeft gevolgd in het uitstroomprofiel arbeidsmarktgericht of dagbesteding op het voortgezet speciaal onderwijs (vso), is deze niet meer kwalificatieplichtig. 

De kwalificatieplichtige jongeren moeten volledig dagonderwijs volgen. Ze mogen niet voltijd werken. Volgt een leerling de beroepsbegeleidende leerweg (bbl) in het mbo? Dan kan hij leren en werken combineren. 

Doel van een kwalificatieplicht

De kwalificatieplicht is een van de maatregelen van de Rijksoverheid om schooluitval van jongeren tegen te gaan. De maatregel moet de kansen van startende jongeren op de arbeidsmarkt vergroten.

De kwalificatieplicht is geregeld in de Leerplichtwet 1969.

Kabinet Rutte III: Leeftijd voor kwalificatieplicht omhoog

Het kabinet wil de leeftijd voor de kwalificatieplicht verhogen naar 21 jaar. Hiervoor worden pilots uitgevoerd in de grote steden. Het kabinet gaat kijken hoe de maatschappelijke diensttijd een rol kan spelen bij het verhogen van de leeftijd voor de kwalificatieplicht. Dit staat in het regeerakkoord ‘Vertrouwen in de toekomst’. Het kabinet werkt dit voornemen nog verder uit.