Inzet van leraren

In het bestaande (nieuwkomers)onderwijs gelden de reguliere eisen voor onderwijspersoneel. Ook voor tijdelijke onderwijsvoorzieningen is het uitgangspunt dat het onderwijs wordt verzorgd door bevoegde leraren. Omdat schoolbesturen in de praktijk moeite hebben om hun vacatures te vervullen, zijn er mogelijkheden om ook ander personeel tijdelijk zonder bevoegdheid in te zetten.

Schoolbesturen kunnen voor tijdelijke onderwijsvoorzieningen in de eerste plaats gebruikmaken van de mogelijkheden die zij ook hebben voor reguliere po- en vo-scholen.

In de tweede plaats kunnen schoolbesturen voor tijdelijke onderwijsvoorzieningen gebruikmaken van nog ruimere mogelijkheden om personeel in dienst te nemen. Daarbij gaat het vooral om de inzet van leraren en onderwijsondersteunend personeel uit Oekraïne, die hier van grote waarde kunnen zijn. In geval van uiterste nood kunnen ook andere deskundigen, zoals pedagogisch medewerkers, psychologen of orthopedagogen worden ingezet.

Mogelijkheden voor reguliere po- en vo-scholen

Naast bevoegde Nederlandse leraren zijn er nog een aantal aanvullende mogelijkheden om extra personeel in te zetten:

  • Leraren uit Oekraïne die in Nederland erkend zijn door DUO, kunnen zelfstandig voor de klas staan. (Zie voor meer informatie over erkenning verderop op deze pagina)
  • In het VO heeft een schoolbestuur de mogelijkheid tijdelijk een leraar zonder bevoegdheid aan te stellen. Er moet dan wel worden toegewerkt naar het behalen van die erkenning.
  • Mensen inzetten in een onderwijsondersteunende functie.

In alle bovenstaande gevallen is een VOG nodig. Voor meer informatie, zie verderop onder het kopje 'VOG voor Oekraïens onderwijspersoneel'.

Aanvullende mogelijkheden in een tijdelijke onderwijsvoorziening PO

Als het een schoolbestuur niet lukt om een vacature te vervullen, is het mogelijk om pabo-studenten, vo-leraren of onderwijsondersteunend personeel voor de klas te laten staan. Deze mogelijkheid geldt niet voor onderwijs in:

  • Nederlands
  • Rekenen en wiskunde
  • Zintuiglijke en lichamelijke oefening
  • Actief burgerschap en sociale cohesie.

Voor het onderwijs in de Nederlandse taal en cultuur worden zoveel mogelijk leraren met een bevoegdheid voor het po of voor het vak Nederlands in het vo, dan wel onderwijspersoneel met een NT2-certificaat in dienst genomen.

Daarnaast is er een mogelijkheid om voor Oekraïense leraren een tijdelijke erkenning te verkrijgen. Deze erkenning is alleen geldig voor tijdelijke onderwijsvoorzieningen en daarvoor hoeven ze geen Nederlands te spreken. Wel moeten er met hen afspraken worden gemaakt om Nederlands te leren om alsnog een bevoegdheid te verkrijgen.

Aanvullende mogelijkheden in een onderwijsvoorziening VO

In het VO zijn de mogelijkheden om onbevoegd personeel in te zetten al ruim. In de wet is geregeld dat onbevoegd personeel zo kort mogelijk, maar uiterlijk 2 jaar voor de klas mag staan.

Specifieke informatie over de inzet van onderwijspersoneel uit Oekraïne

Leraren uit Oekraïne kunnen in Nederland een rol spelen bij het invullen van onderwijs. Hierbij wordt uitgegaan van het bestaande kader van bevoegdheden en zijn er aanvullende mogelijkheden. De overheid kijkt naar hoe bevoegde leraren zo snel mogelijk erkend les kunnen geven in po, vo, beroepsonderwijs en volwasseneneducatie.

Inzet vooruitlopend op erkenning van diploma

U kunt leraren uit Oekraïne, vooruitlopend op erkenning van het diploma, inzetten als onderwijsondersteunend personeel. Dit kan alleen:

  • onder goede begeleiding en verantwoordelijkheid van een bevoegde leraar;
  • volgens het vierogenprincipe.
    Altijd 2 medewerkers per groep kinderen.

De Oekraïense leraar moet ondertussen een erkenning van het buitenlands diploma aanvragen bij DUO.

Erkenning van buitenlands diploma in Nederland

Nuffic en Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) stellen een Oekraïense bachelor- of masterdiploma meestal vergelijkbaar met soortgelijke diploma’s in Nederland.

Een leraar uit Oekraïne kan bij DUO een aanvraag doen voor erkenning van het diploma (Engelstalig). Bijvoorbeeld als hij of zij op een Nederlandse school wil werken.

Het ministerie van OCW moedigt alle Oekraïense leraren aan om een aanvraag voor erkenning van diploma in te dienen bij DUO. Ook als bewijsstukken nog incompleet zijn. Er kan namelijk gebruik gemaakt worden van Oekraïense databanken, waarin diploma’s kunnen worden geverifieerd.

Als een beëdigde vertaling van Oekraïense diploma’s ontbreekt, kan er bij de beoordeling gebruik worden gemaakt van het vertaalprogramma eTranslation van de Europese Commissie.

Daarnaast is het in het primair onderwijs nu mogelijk om een tijdelijke erkenning aan te vragen bij DUO, waarvoor het spreken van de Nederlandse taal geen vereiste is. Deze tijdelijke erkenning geldt alleen voor tijdelijke onderwijsvoorzieningen. De tijdelijke erkenning wordt afgegeven met herstelopdracht om binnen één jaar alsnog aan de taaleis Wpo te voldoen. Voor definitieve erkenning zou een nieuwe aanvraag moeten worden ingediend voor ‘definitieve erkenning + bewijs voldoen aan de taaleis’.

Inzet van Oekraïense leraren op reguliere (nieuwkomers)scholen

Oekraïense leraren in po

In het po mag u een Oekraïense leraar aanstellen als deze:

  • een door DUO erkend diploma heeft;
  • een VOG heeft;
  • onderwijs in het Nederlands geeft;
  • niet door een rechtelijke uitspraak uitgesloten is van het geven van onderwijs.

Oekraïense leraren in vo

In het vo mag u een Oekraïense leraar aanstellen als deze:

  • een door DUO erkend diploma heeft;
  • een VOG heeft.

Voor het vo geldt een uitzondering. U mag een leraar ook zonder bevoegdheid tijdelijk benoemen. Er is dan wel een VOG nodig, en de leraar moet voldoende kunnen communiceren met leerlingen.

Oekraïense leraren als onderwijsondersteuner

Oekraïense leraren mogen als onderwijsondersteuner werken als:

  • de kandidaat een VOG heeft;
  • er geen beroepsverbod geldt.

Als DUO het diploma erkent, mogen leraren zelfstandig voor de klas staan. Dat mag alleen als de doelgroep gelijk is aan de doelgroep waar zij in Oekraïne mee werken. Hierdoor kunnen zij bijvoorbeeld invallen als leraar.

Lesgeven aan internationale schakelklas (ISK)

Oekraïense leraren mogen lesgeven aan een ISK als zij:

  • de Nederlandse taal spreken en schrijven op NT2-niveau;
  • een door DUO erkend diploma hebben.

Gaat het om een vakbevoegdheid? Dan mag les worden gegeven in het eigen vak.
Gaat het om een po groepsbevoegdheid (equivalent van de pabo)? Dan kan er volgens de beleidsregel ontheffing benoembaarheidsvereisten in alle vakken op de ISK les worden gegeven.

Er kunnen 1 of meer Oekraïense leraren worden ingezet naast Nederlandse leraren. Bijvoorbeeld boven formatieve aanstelling of duo-functies.

Geen tewerkstellingsvergunning nodig

Voor leraren uit Oekraïne is geen tewerkstellingsvergunning nodig. Lees meer informatie over wanneer u geen werkvergunning hoeft aan te vragen op de website van het UWV. Het schoolbestuur moet de aanstelling van een leraar uit Oekraine wel melden bij het UWV.

Leraren die op of na 4 maart 2022 startten met werken, kunt u achteraf melden. Heeft u tussen 4 maart en 1 april 2022 een tewerkstellingsvergunning aangevraagd? Dan behandelt het UWV deze aanvraag automatisch als melding.

Lees meer informatie over vergunningen buitenlandse werknemers.

VOG voor Oekraïens onderwijspersoneel

Leerkrachten uit Oekraïne die in Nederland aan de slag willen in het onderwijs, hebben een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig. Een VOG moet worden aangevraagd bij de screeningsautoriteit Justis. Met deze dienst zijn afspraken gemaakt om de aanvraag zo snel mogelijk af te handelen.

Een VOG voor onderwijspersoneel kan op drie manieren worden aangevraagd:

  1. Digitale aanvraag
    Dit is de snelste manier. De werkgever zet de VOG-aanvraag online klaar. De aanvrager heeft DigiD, iDEAL en een geldig e-mailadres nodig. 
  2. Schriftelijke aanvraag via de gemeente
    Deze route is alleen mogelijk als de aanvrager al is ingeschreven bij die gemeente en dus een burgerservicenummer (BSN) heeft.
  3. Aanvraag per mail via Dienst Justis
    De aanvrager vult een VOG-aanvraagformulier in en mailt dit naar de Dienst Justis via vog.np.rni@justis.nl.

    Let hierbij op het volgende:
  • Zet in de onderwerpregel: SPOED Onderwijs. De aanvraag wordt dan moet spoed behandeld.
  • Vul het formulier helemaal in.
  • Vergeet niet de bijlagen mee te sturen:
    • kopie van een geldig internationaal paspoort
      Dit is nodig voor de screening die Justis uitvoert. Een kopie van een nationaal paspoort is hiervoor niet genoeg.
    • bewijs van betaling
      Heeft de aanvrager nog geen bankrekening, dan mag u als school ook zelf de VOG alvast betalen.
    • machtigingsformulier
      Alleen nodig als de aanvrager iemand anders heeft gemachtigd om de VOG aan te vragen.

De spoedprocedure is tijdelijk en alleen toegestaan voor VOG-aanvragen van leraren die onderwijs gaan geven aan kinderen uit gevluchte gezinnen.

Meer informatie over de aanvraag van een VOG, kunt u vinden bij de Dienst Justis.