Realiseren van onderwijsplekken voor leerlingen uit Oekraïne

Onderwijs aan vluchtelingen uit Oekraïne kent verschillende vormen. Die zijn afhankelijk van lokale situaties. In sommige gemeenten is het mogelijk om groepen leerlingen op te vangen in reguliere- of speciale scholen. Of in bestaande nieuwkomersscholen. Er zijn veel initiatieven om nieuwe (tijdelijke) klassen of zelfs locaties te starten waar Oekraïense leerlingen terecht kunnen.

Nieuwkomersvoorzieningen in het basisonderwijs

Voor kinderen tot 12 jaar zijn er verschillende typen nieuwkomersvoorzieningen in het basisonderwijs (po). Deze bestaan uit gespecialiseerde klassen en scholen waarbij:

  • ondersteuning is bij verwerken van trauma’s;
  • extra hulp is bij het leren van de Nederlandse taal.

Het is onduidelijk hoeveel kinderen er uit Oekraïne naar Nederland komen. Bij veel nieuwe aanmeldingen is in sommige gevallen opschalen van nieuwkomerslocatie nodig.

Tijdelijke onderwijsvoorziening starten

Het kan zijn dat de toestroom van kinderen en jongeren uit Oekraïne te groot is. Of dat deze kinderen speciale onderwijsbehoeften hebben. Schoolbesturen kunnen dan beslissen om een tijdelijke onderwijsvoorziening op te richten. Hierbij mogen scholen afwijken van wet- en regelgeving om een passend onderwijsaanbod te geven aan ontheemde kinderen.

Scholen die geen tijdelijke onderwijsvoorziening kunnen starten

De volgende scholen kunnen geen tijdelijke onderwijsvoorziening starten. Scholen:

  • die als zeer zwak zijn aangemerkt;
  • voor speciaal basisonderwijs;
  • voor praktijkonderwijs;
  • scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs.

Bekijk de handreiking onderwijs voor kinderen en jongeren uit Oekraïne voor meer informatie.

Tijdelijke onderwijsvoorzieningen melden

Schoolbesturen melden een tijdelijke onderwijsvoorziening via het zakelijk portaal van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). De melding wordt gedeeld met de inspectie.

Dankzij de meldingen ontstaat een landelijk beeld waarmee het ministerie en de inspectie hun beleid kunnen verbeteren en waar nodig met scholen kunnen meedenken of hulp kunnen aanbieden.
Bij de melding vermeldt het schoolbestuur de volgende gegevens:

  • de naam en het bestuursnummer van het bevoegd gezag;
  • de naam en de instellingscode van de school en het vestigingsnummer waarvan de tijdelijke onderwijsvoorziening een uitbreiding is;
  • het adres waar de tijdelijke onderwijsvoorziening gevestigd is;
  • de startdatum of voorziene startdatum van de tijdelijke onderwijsvoorziening;
  • het aantal leerlingen in de tijdelijke onderwijsvoorziening of het aantal leerlingen dat naar verwachting de tijdelijke onderwijsvoorziening zal bezoeken en het aantal groepen of klassen;
  • indien van toepassing: de specifieke opvanglocatie waaraan de tijdelijke onderwijsvoorziening is verbonden;
  • overleg met de gemeente over het inrichten van de tijdelijke onderwijsvoorziening en, indien er noodzaak bestaat voor nieuwe huisvesting, dat de gemeente instemt met de huisvesting voor de tijdelijke onderwijsvoorziening;
  • overleg met het bevoegd gezag van andere scholen in de gemeente of regio over het inrichten van de tijdelijke onderwijsvoorziening;
  • de naam, het telefoonnummer en het e-mailadres van de contactpersoon van de tijdelijke onderwijsvoorziening.

Bestaande tijdelijke voorzieningen moeten ook melden

Ook bestaande tijdelijke voorzieningen moeten deze gegevens zo snel mogelijk melden bij OCW.

Verplichte registratie leerlingen in tijdelijke onderwijsvoorzieningen

Scholen zijn per 1 januari 2023 verplicht om leerlingen die onderwijs volgen in een tijdelijke onderwijsvoorziening te registreren in het Register Onderwijsdeelnemers (ROD). Dit doen scholen door in hun leerlingenadministratiesysteem leerlingen te verbinden aan de tijdelijke onderwijsvoorziening. En uit te wisselen met ROD. De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) past de Registratie Instellingen en Opleidingen (RIO) aan. Hierdoor vinden scholen de tijdelijke onderwijsvoorziening terug in hun leerlingenadministratie. Voor vragen over de registratie kunnen scholen per e-mail contact opnemen met DUO

Registratie nodig om nieuwkomersonderwijs te verbeteren

De registratie van leerlingen in tijdelijke onderwijsvoorzieningen helpt om het nieuwkomersonderwijs te verbeteren. Met de gegevens is het mogelijk om: 

  • De instroom en doorstroom van deze groep leerlingen beter te volgen; 
  • Tijdelijke onderwijsvoorzieningen te monitoren;
  • De Wet tijdelijke onderwijsvoorzieningen bij massale toestroom van ontheemden te evalueren.

Door de registratie vooraf, hebben scholen minder administratieve lasten achteraf. 

Inrichtingsplan voor tijdelijke onderwijsvoorziening opstellen

Zorg als schoolbestuur voor een inrichtingsplan inrichtingsplan. Daarin staat waarin de voorziening afwijkt van bestaande eisen en kaders. Ook beschrijft u hoe de voorziening toewerkt naar een regulier onderwijsaanbod. Het schoolbestuur dient het inrichtingsplan in binnen twee maanden na de start van de tijdelijke onderwijsvoorziening bij DUO via het zakelijk portaal. 

De onderwijsinspectie houdt rekening met uw situatie. Zij bezoeken uw locatie 2 tot 3 maanden na opstart. Het doel is om een gesprek te starten en het bestuur te helpen. Het gesprek richt zich op:

  • veiligheid van leerlingen;
  • het inrichtingsplan;
  • de intake en begeleiding van leerlingen.

De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling en de meldplicht bij zedenmisdrijven blijven van kracht.

Wijzigen of beëindigen tijdelijke onderwijsvoorziening

Schoolbesturen moeten alle wijzigingen of de beëindiging van een tijdelijke onderwijsvoorziening melden aan DUO via het zakelijk portaal.

Elke wijziging vergt ook een wijziging van het inrichtingsplan. De melding (en ook de indiening van het gewijzigde inrichtingsplan) loopt via het zakelijk portaal van DUO. Denk bij het wijzigen of stopzetten van een tov in ieder geval aan:

  • het doorstroomperspectief en de plaatsing van de leerlingen binnen het onderwijs;
  • het tijdig betrekken van de (G)MR;
  • het wijzigen van het inrichtingsplan.

Handreiking en webinar over tijdelijke onderwijsvoorziening

Over het inrichten van het onderwijsprogramma in een tijdelijke onderwijsvoorziening, vindt u meer informatie in de handreiking onderwijs voor kinderen en jongeren uit Oekraïne. Bekijk ook het webinar van 4 juli 2022 over tijdelijke onderwijsvoorzieningen.

Internationale schakelklas in voortgezet onderwijs

Kinderen in de leeftijd van 12 tot en met 18 jaar krijgen taalonderwijs in het Nederlands in internationale schakelklassen (ISK). Dat zijn speciale klassen op reguliere scholen voor voortgezet onderwijs (vo). Zodra een leerling voldoende Nederlands spreekt, kan hij of zij instromen in een reguliere klas.

Lees meer informatie over onder andere regelgeving en leerlijnen ISK op de website van LOWAN.