Wonen in de buurt van hoogspanningslijnen

Gemeenten en provincies kunnen hoogspanningslijnen die door bewoond gebied lopen onder de grond laten brengen (verkabelen). Of laten verplaatsen. Deze hoogspanningslijnen heeft de Rijksoverheid aangewezen. Uit voorzorg adviseert het Rijk om geen nieuwe woningen in de buurt van hoogspanningslijnen te bouwen.

Verkabelen of verplaatsen bestaande hoogspanningslijnen

Bij de aanleg van nieuwe hoogspanningslijnen houdt de Rijksoverheid rekening met woningen. Voor 2005 was dat nog niet zo en liepen hoogspanningslijnen ook door bewoond gebied. Sinds 1 januari 2019 kunnen gemeenten en/of provincies de netbeheerder opdracht geven om een bestaande hoogspanningslijn te verkabelen of verplaatsen. Tot 2019 kon alleen de netbeheerder hierover beslissen.

Hoogspanningslijnen die verkabeld of verplaatst moeten worden

De Rijksoverheid heeft bestaande hoogspanningslijnen aangewezen die gemeentes of provincies kunnen verkabelen of verplaatsen. Het gaat om bestaande hoogspanningslijnen van 50, 110 en 150 kilovolt (kV) die door de bebouwde kom lopen (dichtbij woningen). Voor verbindingen van 220 kV en 380 kV is verkabeling om technische redenen zeer beperkt mogelijk.

Niet alle hoogspanningslijnen die de Rijkoverheid heeft aangewezen, zullen onder de grond gebracht of verplaatst worden. Gemeenten en provincies beslissen hierover zelfstandig. Zij kunnen de netbeheerder vragen een haalbaarheidsonderzoek te doen. Zo worden de ruimtelijke en technische mogelijkheden voor verkabeling of verplaatsing duidelijk.

Gemeenten met aangewezen hoogspanningslijnen die verkabeld of verplaatst kunnen worden

Gemeenten met aangewezen hoogspanningstracé

Uitkoopregeling niet aangewezen hoogspanningslijnen

Staat uw woning onder een hoogspanningslijn? En heeft het Rijk die lijn niet aangewezen voor verkabeling of verplaatsing? Dan kunt u zich mogelijk laten uitkopen door de gemeente.

Hiervoor heeft het kabinet op 1 januari 2017 de Uitkoopregeling woningen onder een hoogspanningsverbinding ingevoerd. De regeling loopt tot en met 31 december 2021. De Rijksoverheid betaalt de kosten van de uitkoop aan de gemeente terug.

Financiering verkabelen of verplaatsen

Gemeenten en provincies betalen een deel van de kosten voor verkabeling of verplaatsing van hoogspanningslijnen. Hoeveel zij van deze kosten betalen, hangt af van het aantal inwoners van de gemeente:  

  • 20%  voor gemeenten met meer dan 30.000 inwoners.
  • 15% voor gemeenten met maximaal 30.000 inwoners.

Er is een maximale bijdrage voor gemeenten en provincies van € 975.000 per kilometer nieuw aan te leggen hoogspanningsverbinding (prijspeil 2018).

De netbeheerder berekent de overige kosten voor verkabeling of verplaatsing door in de transporttarieven voor elektriciteit. Deze tarieven betaalt iedereen die een aansluiting heeft op het elektriciteitsnet. 

Uit voorzorg geen nieuwe hoogspanningslijnen bij woningen

Veel mensen zijn bezorgd over wonen dichtbij hoogspanningslijnen. Kinderen die in de buurt van hoogspanningslijnen wonen hebben mogelijk een licht verhoogde kans op kinderleukemie. Wetenschappers weten nog niet wat het precieze verband is tussen magneetvelden veroorzaakt door hoogspanning en leukemie bij kinderen. Vanwege deze onduidelijkheid adviseert de Rijksoverheid gemeenten en netbeheerders om geen nieuwe woningen te bouwen in de buurt van hoogspanningslijnen. En geen nieuwe hoogspanningslijnen aan te leggen in de buurt van woningen. Dit heet voorzorgbeleid.

Gevolgen van het voorzorgbeleid voor overheden en organisaties

De minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK) wil weten of het voorzorgbeleid goed werkt. Op 8 februari 2019 heeft hij een evaluatierapport over het voorzorgbeleid aan de Tweede Kamer gestuurd. Op basis van het rapport voert het ministerie van EZK gesprekken met organisaties en experts die hier veel mee werken. Bijvoorbeeld gemeenten, deskundigen, netbeheerders en omwonenden. Een onafhankelijke voorzitter (Co Verdaas) zal deze gesprekken leiden. Voor de zomer van 2019 geeft de heer Verdaas een advies over de toekomst van het voorzorgbeleid.

Meer informatie en contact over het voorzorgbeleid

Voor meer informatie over de evaluatie van het voorzorgbeleid neemt u contact op met voorzorgbeleidhoogspanning@minez.nl.