Ontwikkelen nieuw stembiljet

Onderzoek naar ander stembiljet

De overheid wil dat het stembiljet bij verkiezingen voor iedereen makkelijk te gebruiken is. Bijvoorbeeld voor: 

• kiezers met een visuele beperking die een hulpmiddel gebruiken, zoals een stemmal met audio-ondersteuning;
• kiezers die moeite hebben met lezen en het prettig vinden als er logo’s van de partijen op het stembiljet staan;
• stembureauleden die de stembiljetten moeten tellen.

Proef met nieuw stembiljet

Op 18 maart 2026 tijdens de gemeenteraadsverkiezingen stemmen kiezers in 11 gemeenten met een nieuw, kleiner stembiljet. Dat zijn de gemeenten Alphen aan den Rijn, Boekel, Gouda, ’s-Hertogenbosch, Leiden, Meierijstad, Midden-Delfland, Nijmegen, Noordoostpolder, Soest en Tynaarlo.

Ook tijdens de Tweede Kamerverkiezing van 2025 en tijdens de Europees Parlementsverkiezing van 2024 is er een proef geweest met het nieuwe stembiljet. Dat was toen in 5 gemeenten. 

Hoe het nieuwe stembiljet eruitziet

Op de bovenste helft staan de logo’s en namen van de partijen. Op de onderste helft staan de nummers van de kandidaten. Er staan geen namen van kandidaten op het stembiljet. In het stemhokje ligt een lijst met kandidaten. Daarop staan de namen van de kandidaten per partij.

Hoe het nieuwe stembiljet werkt

De kiezer stemt door 2 vakjes rood te maken:

• 1 partij
• 1 kandidaat van die partij 

Het nieuwe stembiljet ziet er zo uit:

Resultaten na de eerste proef

De overheid heeft de eerste proef met het nieuwe stembiljet laten onderzoeken. Daaruit bleek dat:

• kiezers en stembureauleden het kleinere stembiljet fijn vonden;
• het tellen van de stemmen sneller en makkelijker ging;
• er meer ongeldige stemmen waren in de gemeenten waar kiezers stemden met het nieuwe stembiljet. 

Meer weten over het onderzoek na de eerste proef? Bekijk de samenvatting van het onderzoeksrapport (pdf, 540 kB). Of lees het hele rapport (pdf, 1,2 MB).

Onderzoek bij volgende proeven

Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 zijn in een aantal stemlokalen van deelnemende gemeenten onderzoekers actief. Zij vragen kiezers en stembureauleden na het stemmen wat zij vonden van het nieuwe stembiljet. 

Ook tijdens de proef bij de Tweede Kamerverkiezing van 2025 werd onderzoek gedaan. De resultaten van dit onderzoek zijn in februari 2026 bekend.

Na deze proef kijkt de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) naar het vervolg van het nieuwe stembiljet. Bijvoorbeeld een verdere uitbreiding van de proef. Of een plan voor landelijke invoering.

Wetswijziging nodig voor nieuw stembiljet

Als de overheid besluit om het nieuwe stembiljet landelijk te gebruiken, is een wijziging van de Kieswet nodig.

Meer informatie

Kijk voor meer informatie over het nieuwe stembiljet op Nieuwstembiljet.nl