Plannen van het kabinet in begrijpelijke taal

Wonen

Het is voor veel mensen moeilijk om een woning te vinden. En om een woning te vinden die past bij iemands situatie en inkomen. Er moeten daarom veel meer woningen komen. Dit wil het kabinet doen:

• Er komen 30 plekken voor nieuwe wijken of steden. Deze plekken moeten ook goed bereikbaar zijn met de auto, het openbaar vervoer of de fiets.
• Het wordt makkelijker om een woning in meer woningen te verdelen. En om een extra verdieping op een huis te bouwen.
• Het wordt moeilijker om de bouw van nieuwe huizen tegen te houden.
• Er komen meer betaalbare huurwoningen voor mensen met een laag inkomen.
• Er komen meer betaalbare koopwoningen.
• De hypotheekrenteaftrek blijft bestaan.

Werk en inkomen

Het kabinet wil dat mensen hun rekeningen kunnen betalen. En mensen die hun baan verliezen, moeten snel nieuw werk vinden. Het kabinet wil het volgende doen:

• Er komt 1 vaste dag in de maand waarop mensen al hun toeslagen en uitkeringen krijgen.
• De kinderopvang wordt bijna gratis voor ouders die werken.
• De pensioenleeftijd gaat vanaf 2033 omhoog. Als Nederlanders gemiddeld 1 jaar ouder worden, begint het pensioen ook 1 jaar later.
• Zelfstandigen krijgen meer duidelijkheid en bescherming. Als zelfstandigen hetzelfde werk doen als collega’s met een vaste baan, moeten ze ook in loondienst.
• Mensen die hun baan verliezen krijgen een hogere WW-uitkering. Maar de uitkering duurt nog maar 1 jaar in plaats van 2 jaar.

Criminaliteit

Het kabinet wil dat iedereen in Nederland veilig is. Daarom wil het kabinet:

• meer wijkagenten. En meer agenten die goed zijn in het bestrijden van online criminaliteit en seksueel misbruik;
• de politie kleine zaken zelf laten afhandelen, zoals winkeldiefstal;
• meer cellen in de gevangenis;
• politici, journalisten en advocaten beter beveiligen;
• geweld tegen vrouwen tegengaan.

Defensie en veiligheid

Het kabinet wil samen met de Europese Unie de vrijheid en veiligheid beschermen. En spionage en cyberaanvallen van bijvoorbeeld Rusland, China of Iran tegengaan. Het kabinet wil het volgende:

• Er gaat tot 2035 elk jaar meer geld naar defensie. Nederland houdt zich daarmee aan de NAVO-afspraak van 3,5%.
• Er moeten minimaal 122.000 militairen komen.
• Nederland blijft samenwerken met andere NAVO-landen.
• Nederland koopt 50% van de wapens en andere militaire spullen bij Nederlandse en andere Europese bedrijven.
• Er gaat meer geld naar de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Ook werken deze diensten meer samen met de diensten van andere Europese landen.
• De overheid beschermt energie- en internetkabels tegen vernieling door andere landen.

Asielzoekers

Het kabinet wil dat er minder asielzoekers naar Nederland komen. En doet dat samen met de Europese Unie. Ook moet de opvang van mensen beter. Dit zijn de plannen:

• Vluchtelingen moeten buiten Europa asiel aanvragen. En niet pas als ze hier aankomen.
• De overheid beslist sneller of iemand in Nederland mag blijven.
• Van sommige vluchtelingen is de kans groot dat ze mogen blijven. Zij krijgen meteen Nederlandse taalles. En ze mogen na 3 maanden werken.
• Asielzoekers worden over alle gemeentes verdeeld. De Spreidingswet blijft dus bestaan.
• Asielzoekers die voor overlast zorgen of iets strafbaars doen, worden harder gestraft.
• Er komen meer vaste opvangplekken. Tijdelijke opvangplekken zijn dan niet meer nodig.
• Gemeenten beslissen zelf of vluchtelingen voorrang krijgen op een huurwoning.

Overheid en bestuur

Iets regelen met de overheid moet makkelijker, sneller en betrouwbaarder worden. Het kabinet wil het volgende:

• Elk jaar worden minimaal 500 regels geschrapt of versimpeld.
• Informatie van de overheid moet voor iedereen begrijpelijk zijn.
• 1 fout mag iemand niet meteen in de problemen brengen. Daarom komt er een recht op vergissen.
• Mensen kunnen alles met de overheid ook online regelen.
• De Rijksoverheid huurt minder mensen in. Dat bespaart geld.
• De prijs van bijvoorbeeld stroom en water op Bonaire, Saba en Sint Eustatius moet omlaag. Daardoor leven er minder mensen in armoede.

Klimaat, natuur en landbouw

Het kabinet wil de natuur herstellen en de klimaatdoelen halen. De uitstoot van stikstof moet omlaag. Dit zijn de plannen:

• De overheid gaat natuurgebieden met elkaar verbinden. Daardoor is er meer ruimte voor dieren en planten die daar leven.
• De landbouw stoot in 2035 minimaal 42% minder stikstof uit dan in 2019. De industrie en het verkeer stoten 50% minder uit.
• Boeren bepalen zelf op welke manier zij minder stikstof uitstoten.
• Boeren met een bedrijf dicht bij natuurgebieden, kunnen geld krijgen om te stoppen met hun bedrijf.

Energie

Het kabinet wil dat Nederland duurzame energie gebruikt. Energie komt zoveel mogelijk uit eigen land. Ook is er een oplossing nodig voor de drukte op het stroomnet. Het kabinet wil:

• het elektriciteitsnet groter maken. Daardoor krijgen nieuwe bedrijven en huizen sneller een stroomaansluiting;
• stroom duurder maken op het moment dat veel mensen tegelijkertijd elektriciteit gebruiken. Dan verspreiden mensen hun stroomverbruik beter over de dag;
• minstens 4 kerncentrales bouwen;
• meer windmolens op zee bouwen;
• niet opnieuw gas halen uit het Groningerveld. Er komen ook geen nieuwe gasvelden in de Waddenzee;
• huizen beter isoleren in wijken waar dat het hardst nodig is. Vanaf 2029 moeten verhuurders woningen met energielabel E, F of G beter isoleren.

Economie

De economie moet elk jaar met 1,5% groeien. Zo krijgen mensen meer inkomen. Daardoor is er ook genoeg geld voor bijvoorbeeld zorg en onderwijs. Het kabinet wil een sterke economie door:

• ondernemen makkelijker te maken door regels te schrappen;
• extra geld voor onderzoek naar nieuwe technieken, zoals AI;
• een Nederlandse investeringsbank die (startende) bedrijven aan een lening helpt;
• lagere belastingen voor bedrijven die nieuwe technieken ontwikkelen;
• de CO₂-belasting voor bedrijven af te schaffen.

Zorg

De zorg moet goed en betaalbaar blijven. Daarbij helpt het als mensen gezond leven. Zij worden dan minder snel ziek. Daarom heeft het kabinet deze plannen:

• Kinderen krijgen gratis fruit op school.
• De leeftijd om sigaretten en vapes te kopen gaat omhoog naar 21 jaar.
• Er komt een Europese minimumleeftijd voor sociale media van 15 jaar.
• Er komt er een verbod op reclames voor online gokken.
• Mensen met een chronische ziekte hoeven niet steeds opnieuw te bewijzen dat ze ziek zijn om een uitkering of hulpmiddel te krijgen.
• Mensen die dat kunnen regelen, betalen zelf voor huishoudelijke hulp.
• Het eigen risico gaat vanaf 2027 omhoog met € 60. Per behandeling is het eigen risico nooit meer dan € 150.

Onderwijs

De kwaliteit van het onderwijs moet omhoog. Ook wil het kabinet het lerarentekort aanpakken en geld geven aan de wetenschap. En verder wil het kabinet:

• dat kinderen weer goed leren lezen, schrijven en rekenen;
• geen telefoons meer in de klas;
• een verplichte stagevergoeding voor alle studenten;
• Europese topstudenten in Nederland laten studeren, bijvoorbeeld in de ICT en technische studies;
• geld geven aan wetenschappers voor uitvindingen. Bijvoorbeeld om ziektes mee te genezen.

Plannen kabinet in Nederlandse Gebarentaal (NGT)

Let op: deze tekst komt in maart ook beschikbaar in Nederlandse Gebarentaal.